In Beijing heeft China een nieuw vijfjarenplan voor decarbonisatie gepresenteerd dat de koers terug op schema moet brengen. Toch laat het plan de kolen deur bewust op een kier. De kernmaatstaf is carbon intensity, dus uitstoot per eenheid bbp. Die moet tussen 2026 en 2030 met 17 procent omlaag, nadat China in de vorige planperiode slechts 12 procent haalde tegen een doel van 18 procent. Voor 2026 staat een daling van ongeveer 3,8 procent op het bord. Bovendien geldt hernieuwbare energie als hoofdrem op kolenverbruik en komt er een verplicht minimumquotum voor hernieuwbare consumptie dat in de komende vijf jaar wordt ingevoerd.
Het plan zegt dat China kolenverbruik wil laten pieken in de volgende vijf jaar en jaarlijks 30 miljoen ton kolen wil vervangen door hernieuwbare bronnen. Toch stelt het geen harde bovengrens voor totale kolenconsumptie vast. Critici noemen het doel voor carbon intensity te ruim, omdat het bij de huidige groeiverwachtingen ruimte laat voor een stijging van de totale emissies in de orde van enkele procenten over vijf jaar. Lauri Myllyvirta van CREA noemde het doel alarmerend laks. Hij stelde dat stabiele of dalende emissies in de praktijk juist een veel grotere intensity daling richting 2030 zouden impliceren.
De moeilijkheid zit in de zwaardere lagen van de economie, omdat industrie en productie nog steeds veel energie vragen. Bovendien komt de makkelijke winst uit efficiency minder snel binnen. Greenpeace wijst erop dat de snelheid waarmee intensity daalt uiteindelijk wordt bepaald door hoeveel hernieuwbare stroom China werkelijk kan bijschakelen. Dit speelt vooral wanneer de vraag blijft groeien. Ember benadrukt dat de focus verschuift naar lastige dossiers zoals hard to abate sectoren. Ook netintegratie van veel meer wind en zon en een flexibeler en robuuster elektriciteitssysteem zijn belangrijk.
Beijing zet tegelijk het toezicht anders neer omdat het beleid verschuift van sturen op energy intensity naar sturen op carbon intensity. Er komen controles op industrie, bedrijven en projecten via het dual control systeem. In de tekst staat dat verouderde koleninstallaties moeten worden uitgefaseerd en dat sleutelindustrieën koolreductie moeten realiseren door kolengebruik te beperken. Maar een expliciet emissiereductiedoel voor 2030 ontbreekt nog. Reuters meldde dat China in 2025 een lichte daling van de emissies zag. Toch blijft onduidelijk of er voor de piek nog een opleving komt.
Voor Suriname betekent dit dat de wereldmarkt in de komende jaren tegelijk meer hernieuwbare capaciteit en meer onzekerheid rond kolen en emissiebeleid kan krijgen. Dit beïnvloedt de prijsvorming van energie en de kosten van import ketens. China is een zwaargewicht in vraag naar grondstoffen en industriële goederen. Dus elke verschuiving in hun energiemix en industriebeleid werkt door in vrachttarieven en materiaalprijzen. Ook het tempo waarmee groene standaarden internationaal normaliseren wordt beïnvloed. Suriname doet er daarom goed aan om nu al emissiedata en energiezekerheid te koppelen aan industrie en exportplanning. Zo lopen bedrijven niet achter de feiten aan wanneer grote afnemers strengere carbon eisen gaan stellen.
Volg de Facebookpagina and Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
