De ontmoeting tussen vicepresident Gregory Rusland en de voorzitter van de Executive Board van UNESCO, Bin Hamad Al Hinzab, in Den Haag wordt door de Surinaamse regering gepresenteerd als een stap richting toekomstige internationale samenwerking. De bereidheid van de UNESCO topman om Suriname te ondersteunen, klinkt positief. Maar achter de diplomatieke beleefdheden schuilt een belangrijkere vraag, wat levert deze ontmoeting concreet op voor een land dat dringend behoefte heeft aan duurzame ontwikkeling, versterking van zijn onderwijs en betere bescherming van zijn culturele en maatschappelijke rijkdommen? Rusland sprak op 30 oktober tijdens het vijfde UNESCO Global Forum against Racism and Discrimination in het World Forum in Den Haag met Al Hinzab. Daarbij kwamen mogelijkheden voor toekomstige samenwerking en initiatieven die de economische groei en verdere ontwikkeling van Suriname moeten ondersteunen aan de orde. De UNESCO voorzitter gaf aan bereid te zijn vanuit zijn positie, waar nodig, medewerking te verlenen aan het verkennen en realiseren van samenwerkingsmogelijkheden. Dat klinkt als een diplomatiek succes, maar voorlopig blijft het bij goede bedoelingen.
Er zijn geen concrete projecten aangekondigd, geen financiële toezeggingen gedaan en evenmin afspraken bekendgemaakt over een tijdschema of de gebieden waarop UNESCO daadwerkelijk ondersteuning zal bieden. De ontmoeting heeft daarmee vooral een verkennend karakter. Voor Suriname is dat een begin, maar bepaald geen resultaat waarop de regering al kan vooruitlopen. Juist op het gebied van onderwijs, cultuur, wetenschap en maatschappelijke ontwikkeling liggen er grote uitdagingen. De kwaliteit van het onderwijs staat onder druk, scholen kampen met uiteenlopende problemen en de bescherming van het culturele en historische erfgoed vraagt om structurele aandacht. Daarnaast blijft de bestrijding van discriminatie een belangrijk maatschappelijk vraagstuk. Dat zijn terreinen waarop internationale samenwerking met organisaties als UNESCO daadwerkelijk verschil kan maken. Het risico bestaat echter dat internationale ontmoetingen vooral worden gebruikt om diplomatieke zichtbaarheid te creëren, terwijl de vertaalslag naar concrete verbeteringen uitblijft. Een ontmoeting met een hooggeplaatste internationale functionaris is op zichzelf geen prestatie.
De werkelijke waarde ervan moet worden afgemeten aan projecten, investeringen, kennisoverdracht en resultaten die uiteindelijk merkbaar zijn voor de Surinaamse samenleving. Ook de koppeling die tijdens het gesprek werd gelegd tussen UNESCO samenwerking en economische groei verdient enige nuancering. UNESCO is geen ontwikkelingsbank en heeft een andere kerntaak dan het rechtstreeks financieren van grootschalige economische projecten. De organisatie richt zich onder meer op onderwijs, wetenschap, cultuur, communicatie en het bevorderen van internationale samenwerking. Juist via die terreinen kan zij bijdragen aan duurzame ontwikkeling, maar daarvoor zijn gerichte plannen en een duidelijke nationale strategie noodzakelijk. De regering zal daarom meer moeten doen dan internationale contacten onderhouden en bereidwilligheid van buitenlandse functionarissen ontvangen. Suriname moet met concrete voorstellen komen, duidelijk aangeven waar de grootste behoeften liggen en ervoor zorgen dat mogelijke samenwerkingsprojecten niet blijven steken in overleg en intentieverklaringen. Daarvoor is ook een goede coördinatie tussen de betrokken ministeries en instellingen noodzakelijk.
De timing van de ontmoeting is eveneens relevant. Het internationale forum in Den Haag richt zich op racisme en discriminatie, onderwerpen die niet uitsluitend op internationale conferenties thuishoren. Ook binnen Suriname bestaan maatschappelijke spanningen en vraagstukken rond gelijke behandeling, kansenongelijkheid en inclusie. Internationale samenwerking krijgt pas geloofwaardigheid wanneer de uitgangspunten die op zulke bijeenkomsten worden besproken, ook nationaal worden toegepast. De ontmoeting tussen Rusland en Al Hinzab biedt Suriname ongetwijfeld een diplomatieke opening. De uitgesproken bereidheid tot samenwerking kan mogelijkheden creëren voor ondersteuning op verschillende ontwikkelingsgebieden. Maar bereidheid is nog geen samenwerking en samenwerking is nog geen vooruitgang. Voor Suriname ligt de uitdaging nu bij de regering zelf. Zij moet deze diplomatieke opening benutten met uitgewerkte voorstellen, meetbare doelstellingen en concrete afspraken. De bevolking heeft weinig aan internationale ontmoetingen die uitsluitend mooie verklaringen opleveren. Wat telt, zijn betere onderwijskansen, bescherming van het erfgoed, versterking van kennis en wetenschap en een samenleving waarin discriminatie daadwerkelijk wordt aangepakt. De ontmoeting in Den Haag kan dus een eerste stap zijn. Of zij ook meer wordt dan een diplomatiek fotomoment, zal niet blijken uit de woorden die daar zijn uitgesproken, maar uit wat Suriname er de komende tijd daadwerkelijk mee doet.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
