Suriname erkent dat zijn ondernemingsklimaat dringend aan modernisering toe is. Het ministerie van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie (EZOTI) heeft samen met de Wereldbank voorstellen gepresenteerd om de regelgeving voor bedrijven en beroepsbeoefenaren te hervormen. De plannen moeten administratieve barrières verminderen, vergunningprocedures vereenvoudigen en het land aantrekkelijker maken voor investeerders. De vraag blijft echter of deze hervormingen daadwerkelijk zullen leiden tot een merkbare verbetering van de praktijk waarin ondernemers opereren. Tijdens een stakeholdersworkshop in het Lalla Rookh gebouw werden drie concept staatsbesluiten besproken die deel uitmaken van een breder traject ter verbetering van het ondernemings en investeringsklimaat. Verschillende belanghebbenden kregen de gelegenheid hun inzichten en aanbevelingen aan te dragen. De bijeenkomst moet bijdragen aan wetgeving die niet alleen juridisch vernieuwend is, maar ook praktisch uitvoerbaar. De noodzaak van hervorming wordt onderstreept door vergelijkingen met landen als Jamaica, Barbados en Trinidad en Tobago. Daaruit blijkt dat Suriname op het gebied van ondernemingsklimaat achterblijft. Die achterstand vormt een structureel probleem voor het aantrekken van investeringen en het stimuleren van ondernemerschap.
Onduidelijke procedures, administratieve verplichtingen en ingewikkelde vergunningstrajecten kunnen potentiële ondernemers ontmoedigen en investeerders ertoe bewegen alternatieve markten te overwegen. Een van de voorgestelde hervormingen betreft de meldings en registratieplicht en de vergunningverlening aan bedrijven. Het ministerie wil hiervoor een risicogebaseerd systeem introduceren, waarbij niet langer iedere bedrijfsactiviteit aan dezelfde administratieve verplichtingen wordt onderworpen. Bedrijven met activiteiten die als laag risico worden aangemerkt, zouden kunnen volstaan met een melding of registratie onder bepaalde voorwaarden. Voor ondernemingen die grotere risico’s vormen voor de samenleving, de veiligheid, de openbare orde of het milieu, blijft een vergunningplicht met een grondigere beoordeling noodzakelijk. Het voorstel kan een belangrijke stap betekenen in het terugdringen van onnodige bureaucratie. Tegelijkertijd vereist een dergelijk systeem duidelijke criteria, betrouwbare controles en voldoende capaciteit bij de verantwoordelijke instanties. Zonder een consequente toepassing bestaat het risico dat de vereenvoudiging van procedures leidt tot nieuwe onzekerheden of onvoldoende toezicht. Ook de regulering van competentieberoepen wordt aangepakt. Het tweede concept staatsbesluit voorziet in een classificatie van beroepsgroepen op basis van het risiconiveau van hun werkzaamheden.
Beroepen met een grotere maatschappelijke impact zouden aan strengere voorwaarden worden onderworpen, terwijl voor beroepsactiviteiten met een lager risicoprofiel eenvoudigere aanmeldingsprocedures zouden gelden. De hervorming moet duidelijkheid scheppen over de voorwaarden waaronder beroepsbeoefenaren hun werkzaamheden kunnen uitvoeren. Daarnaast moet zij de samenleving beschermen tegen mogelijke schade als gevolg van onvoldoende deskundigheid of gebrekkige beroepsuitoefening. De effectiviteit van deze regeling zal echter afhangen van de kwaliteit van de beroepsnormen, de controle op naleving en de manier waarop de betrokken beroepsgroepen worden gereguleerd. Het derde voorstel richt zich op de introductie van een Single Window systeem, een centraal loket waar ondernemers aanvragen kunnen indienen en de voortgang ervan kunnen volgen. Door overheidsregisters en databronnen met elkaar te verbinden, moeten ondernemers worden ontlast van het herhaaldelijk aanleveren van dezelfde documenten bij verschillende instanties. Het systeem moet bovendien de samenwerking tussen vergunningverlenende instanties, sectorministeries, sectororganisaties en beroepsgroepen verbeteren. Efficiëntere procedures en duidelijkere afspraken over doorlooptijden zijn belangrijke doelstellingen.
De introductie van een digitaal loket alleen is echter onvoldoende om bestaande bureaucratische problemen op te lossen. Wanneer overheidsinstanties hun werkwijzen niet aanpassen, gegevens niet betrouwbaar uitwisselen of aanvragen intern blijven vertragen, dreigt het Single Window slechts een digitale toegangspoort tot dezelfde inefficiënte processen te worden. Tijdens de workshop werden stakeholders in werkgroepen verdeeld om praktische knelpunten te identificeren en de uitvoerbaarheid van de voorstellen te beoordelen. Hun input moet voorkomen dat de hervormingen uitsluitend op papier effectief lijken, maar in de praktijk onvoldoende resultaat opleveren. Daarbij blijft institutionele versterking een essentiële voorwaarde. Overheidsfunctionarissen moeten worden getraind, uitvoeringsinstanties moeten over voldoende capaciteit beschikken en ondernemers moeten tijdig worden geïnformeerd over nieuwe procedures. De drie concept staatsbesluiten vormen een eerste stap in de modernisering van de Wet Bedrijven en Beroepen. EZOTI zal het verdere implementatietraject via de geldende procedures voortzetten. De hervormingen bieden perspectief op een toegankelijker ondernemingsklimaat, maar hun succes zal uiteindelijk niet worden afgemeten aan het aantal aangenomen besluiten. Doorslaggevend is of ondernemers daadwerkelijk minder bureaucratie, kortere wachttijden, meer transparantie en een voorspelbare overheid ervaren. Zonder die concrete resultaten blijft de modernisering vooral een beleidsambitie.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com