Suriname wil investeerders aantrekken, ondernemerschap stimuleren en de woningnood aanpakken. Maar tussen beleidsambities en concrete resultaten gaapt nog altijd een kloof. Tijdens de netwerkbijeenkomst ‘Wonen, investeren en Ondernemen in Suriname’, die plaatsvond in een goedgevulde zaal van Hotel Van der Valk, stonden kansen en economische samenwerking centraal. De bijeenkomst bracht investeerders, ondernemers en belangstellenden samen, maar legde tegelijkertijd een bredere uitdaging zichtbaar, hoe vertaalt Suriname plannen en goede bedoelingen naar een investeringsklimaat waarin vertrouwen, voorspelbaarheid en daadwerkelijke uitvoering leidend zijn? De bijeenkomst werd georganiseerd door Stichting DIN en Sur Estate Development en officieel geopend door ambassadeur Ricardo Panka van de Republiek Suriname, die tevens als keynote spreker optrad. Zijn aanwezigheid onderstreepte het belang dat aan de economische relatie tussen Suriname en Nederland wordt gehecht. Vooral Personen van Surinaamse Afkomst (PSA) werden genoemd als een belangrijke groep die een bijdrage kan leveren aan de ontwikkeling van Suriname. Dat potentieel is onmiskenbaar. In Nederland en elders bevindt zich een omvangrijke groep Surinamers met kennis, kapitaal, zakelijke netwerken en een emotionele band met het land van herkomst.
Toch is betrokkenheid alleen, niet voldoende om investeringen structureel op gang te brengen. Een investeerder heeft meer nodig dan een uitnodiging, een presentatie of een beroep op vaderlandsliefde. Betrouwbare regelgeving, transparante procedures, grondzekerheid, infrastructuur en bestuurlijke continuïteit bepalen in belangrijke mate of kapitaal daadwerkelijk wordt ingezet. Voorafgaand aan de bijeenkomst ontvingen de aanwezigen een videoboodschap van minister Melvin Bouva. Hij lichtte het beleid van de regering Simons en de rol van zijn ministerie toe en sprak zijn waardering uit voor het initiatief. Surinamers werden aangemoedigd om hun investeringsinitiatieven voort te zetten. Ambassadeur Panka presenteerde vervolgens het huisvestingsbeleid van de regering Simons. Daarbij kwamen betaalbare en toegankelijke huisvesting, woningbouwprojecten zoals Reeberg en andere initiatieven aan de orde. De groeiende woningbehoefte werd verbonden aan de mogelijkheden voor duurzame investeringen. De woningproblematiek vraagt echter om meer dan beleidsdoelstellingen en projectpresentaties. Voor grote groepen Surinamers blijven betaalbare woningen buiten bereik, terwijl de financieringsmogelijkheden, grondproblematiek en infrastructuur belangrijke obstakels vormen.
Een woningbouwbeleid dat vooral investeringsmogelijkheden benadrukt, maar onvoldoende duidelijkheid biedt over uitvoering, betaalbaarheid en controle, loopt het risico de maatschappelijke realiteit onvoldoende te raken. Vastgoedontwikkeling kan economische activiteit stimuleren, maar mag niet verworden tot een traject waarin grond en woningen vooral als commerciële producten worden behandeld, terwijl de woonbehoefte van de bevolking op de achtergrond raakt. Een ander belangrijk onderdeel van de bijeenkomst was de presentatie van gastspreker dr. Radj Jadnanansing, onderminister van Volksgezondheid, belast met Welzijn en Arbeid. Hij informeerde de aanwezigen over trainingen en opleidingen voor jonge Surinamers in technische beroepen, die aansluiten op toekomstige ontwikkelingen, waaronder de olie- en gassector. De koppeling tussen beroepsonderwijs en economische ontwikkeling is noodzakelijk. De verwachte ontwikkelingen in de energiesector kunnen werkgelegenheid en zakelijke kansen creëren, maar economische groei vertaalt zich niet automatisch in brede welvaart. Daarvoor zijn goed opgeleide arbeidskrachten, eerlijke toegang tot banen en een arbeidsmarkt nodig waarin Surinamers daadwerkelijk kunnen profiteren.
De overheid zal daarom niet kunnen volstaan met het aankondigen van opleidingen. De kwaliteit van trainingen, de aansluiting op de arbeidsmarkt en de toegang voor jongeren moeten aantoonbaar worden bewaakt. Vooral kwetsbare groepen mogen niet buiten de boot vallen wanneer nieuwe economische sectoren zich ontwikkelen. Een concreet aangekondigd initiatief was de komst van een Trade & Investment Desk op de Surinaamse ambassade. Deze desk moet investeerders en ondernemers voorzien van informatie, begeleiding en ondersteuning. Daarbij wordt samengewerkt met SITA, de werkarm van het ministerie van BIS, dat zich richt op de infrastructuur rond investeren en ondernemen in binnen en buitenland. Het initiatief kan een belangrijke functie vervullen, mits het niet blijft steken in een extra loket zonder daadwerkelijke slagkracht. Investeerders hebben behoefte aan duidelijke informatie, snelle afhandeling van procedures en inzicht in de risico’s die zij lopen. Ook moeten ondernemers kunnen rekenen op consistente dienstverlening, ongeacht hun achtergrond of politieke connecties. De geloofwaardigheid van de Trade & Investment Desk zal uiteindelijk worden bepaald door de resultaten.
Zonder meetbare prestaties dreigt de desk vooral een symbolisch instrument te worden. De succesgetuigenissen van PSA investeerders en ondernemers boden een waardevolle aanvulling op de beleidsmatige presentaties. Hun ervaringen maakten duidelijk dat ondernemen in Suriname zowel kansen als uitdagingen kent. Juist die praktijkervaringen moeten een structurele plaats krijgen in het economische beleid. De netwerkbijeenkomst heeft daarmee een relevant onderwerp op de agenda geplaatst. Maar het aantrekken van investeringen vraagt om meer dan bijeenkomsten, presentaties en inspirerende boodschappen. Het vereist een overheid die haar beloften nakomt, instellingen die functioneren en een economie waarin ondernemers niet voortdurend worden geconfronteerd met onzekerheid. De ambassade, Stichting DIN en Sur Estate Development verdienen erkenning voor het samenbrengen van partijen. De werkelijke waarde van dit initiatief zal echter niet worden bepaald door de opkomst of de positieve sfeer van de bijeenkomst, maar door de concrete samenwerkingen, investeringen en banen die eruit voortkomen. Suriname heeft kansen genoeg. De uitdaging is om ervoor te zorgen dat die kansen niet opnieuw blijven steken in plannen, maar zichtbaar worden in woningen, ondernemingen, werkgelegenheid en duurzame economische vooruitgang. Minder afstand, meer resultaat, dat moet niet alleen de boodschap zijn, maar de meetbare uitkomst.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
