De regering presenteert de uitzending van dertien Penitentiaire Ambtenaren (PA’s) naar Sint Maarten als een bewijs van regionale samenwerking, kennisdeling en institutionele versterking. Minister van Justitie en Veiligheid Harish Monorath ontving de tweede groep PA’s die voor zes maanden naar Sint Maarten vertrekt. De ambtenaren reisden af naar Sint-Maarten, waar zij ondersteuning zullen verlenen binnen het detentie en gevangeniswezen, onder meer bij Point Blanche Prison. Het klinkt het als een nobel initiatief. Suriname deelt expertise, versterkt de banden met een buurland en draagt bij aan de professionalisering van de justitiële keten. Maar achter deze feestelijke presentatie dringt zich een veel ongemakkelijkere werkelijkheid op, hoe geloofwaardig is het om personeel uit te zenden om een gevangenis in een ander land te helpen bewaken, wanneer het eigen gevangeniswezen structureel met ernstige problemen kampt? Suriname heeft op 16 februari 2026 een samenwerkingsovereenkomst gesloten met Sint Maarten voor tijdelijke technische ondersteuning. Dat akkoord kan op zichzelf worden toegejuicht. Regionale samenwerking is belangrijk en kennisuitwisseling kan beide landen vooruithelpen.
Maar samenwerking mag geen rookgordijn worden waarachter de tekortkomingen van het eigen systeem verdwijnen. Het Surinaamse gevangeniswezen heeft immers zelf dringend behoefte aan versterking. De veiligheid binnen de eigen inrichtingen is herhaaldelijk onderwerp van zorg geweest. Wanneer gedetineerden kunnen ontsnappen en een ontvluchting pas veel later wordt ontdekt, is dat geen detail dat met een persbericht kan worden weggepoetst. Het raakt de kern van de verantwoordelijkheid van een penitentiaire dienst, toezicht houden, orde handhaven en ervoor zorgen dat gedetineerden niet ongezien de inrichting kunnen verlaten. Nog schrijnender wordt het wanneer binnen een inrichting een gedetineerde zich ongezien op het dak van de inrichting kan begeven. Dat roept ernstige vragen op over controle, bewaking, discipline, communicatie en de staat van de infrastructuur. Een gevangenis is geen gewone overheidsinstelling. Een penitentiaire inrichting moet functioneren volgens strikte veiligheidsprotocollen. Iedere zwakke schakel kan gevolgen hebben voor personeel, gedetineerden en de samenleving. Daarom komt het besluit om dertien PA’s voor zes maanden naar Sint Maarten te sturen op zijn minst merkwaardig over.
Suriname heeft kennelijk voldoende capaciteit om personeel tijdelijk in het buitenland te laten werken, terwijl eigen gevangenissen nog altijd kampen met veiligheidsproblemen en organisatorische tekortkomingen. Dat verschil tussen uitstraling en werkelijkheid verdient serieuze aandacht. Minister Monorath benadrukte tijdens de bijeenkomst dat de PA’s niet alleen hun korps en het ministerie vertegenwoordigen, maar ook Suriname. Dat is juist. En precies daarom ligt de lat hoog. Deze ambtenaren dragen in Sint Maarten niet alleen een uniform, maar ook de reputatie van de Surinaamse justitiële sector. Zij moeten daar aantonen dat Suriname daadwerkelijk over kennis en deskundigheid beschikt. Het is moeilijk om met overtuiging te spreken over institutionele versterking in het buitenland wanneer de eigen instellingen niet aantoonbaar op orde zijn. Een land dat expertise exporteert, moet er tegelijkertijd voor zorgen dat de basisveiligheid in zijn eigen gevangenissen gewaarborgd is. Anders dreigt het programma vooral een mooi diplomatiek verhaal te worden, terwijl de fundamentele problemen in eigen land blijven liggen. Korpshoofd Joyce Pané-Alfaisi en Senior Beleidsadviseur Georgine Acton wensten de PA’s succes en benadrukten het belang van de samenwerking tussen Suriname en Sint Maarten. Dat succes is hun van harte gegund. De individuele PA’s zijn immers niet verantwoordelijk voor de structurele tekortkomingen van het systeem. Zij voeren hun opdracht uit en verdienen daarvoor respect.
Het ministerie moet kunnen uitleggen waarom deze uitzending verantwoord is tegen de achtergrond van de personele en veiligheidsproblemen binnen de eigen penitentiaire inrichtingen. Het moet ook aantonen dat de tijdelijke inzet in Sint Maarten de binnenlandse veiligheid niet verder onder druk zet. Want regionale samenwerking is waardevol, maar niet wanneer de eigen gevangenissen ondertussen gaten vertonen die groter zijn dan de capaciteit om ze te dichten. Suriname hoeft zich niet te schamen voor samenwerking met Sint Maarten. Maar voordat het ministerie zichzelf presenteert als leverancier van penitentiaire expertise, zou het eerst moeten bewijzen dat het eigen gevangeniswezen veilig, professioneel en controleerbaar functioneert. Een land kan pas geloofwaardig spreken over het versterken van andere gevangenissystemen wanneer het zijn eigen gevangenissen daadwerkelijk onder controle heeft. Anders wordt institutionele samenwerking al snel een prestigieus visitekaartje op een systeem dat thuis nog steeds dringend onderhoud nodig heeft. De uitzending van dertien PA’s mag daarom geen succesverhaal worden zonder zelfkritiek. De echte maatstaf ligt niet in de ontvangst van de ambtenaren op Sint Maarten, maar in de vraag of de Surinaamse justitiële autoriteiten eindelijk orde, discipline, veiligheid en verantwoordelijkheid in de eigen gevangenissen op een overtuigend niveau kunnen brengen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
