Suriname neemt van 19 tot en met 30 oktober deel aan de zeventiende Conferentie van Partijen bij het Verdrag inzake Biologische Diversiteit (CBD COP17) in Jerevan, Armenië. Terwijl de internationale gemeenschap de strijd tegen het verlies aan biodiversiteit wil opvoeren, wordt de kloof tussen mondiale beloften en concrete resultaten steeds belangrijker. Voor Suriname staat er veel op het spel, de bescherming van uitgestrekte natuurgebieden, de toegang tot internationale financiering en de vraag of internationale afspraken daadwerkelijk worden vertaald naar effectief nationaal beleid. COP17 markeert de eerste gezamenlijke mondiale beoordeling van de uitvoering van het Kunming Montreal Global Biodiversity Framework, dat in 2022 werd aangenomen. Het raamwerk bevat 23 doelen die uiterlijk in 2030 moeten bijdragen aan de bescherming en het herstel van ecosystemen, duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen en het terugdringen van de druk op de natuur. De beoordeling moet duidelijk maken waar landen vooruitgang boeken en waar de uitvoering tekortschiet. Daarmee verschuift de aandacht van beleidsvoornemens naar aantoonbare resultaten. Nationale strategieën, rapportages en vastgestelde doelstellingen zijn belangrijk, maar leveren op zichzelf geen bescherming op. Zonder betrouwbare gegevens, voldoende deskundigheid, institutionele samenwerking en controleerbare uitvoering dreigen internationale biodiversiteitsdoelen te blijven steken in plannen en verklaringen.
Een van de zwaarste onderhandelingsthema’s is biodiversiteitsfinanciering. Wereldwijd moet tegen 2030 jaarlijks ten minste 200 miljard Amerikaanse dollar voor biodiversiteit worden gemobiliseerd uit publieke en private bronnen. Daarvan moeten de internationale financieringsstromen naar ontwikkelingslanden oplopen tot minimaal 30 miljard dollar per jaar. Voor Suriname zijn deze bedragen meer dan internationale streefcijfers. Het land heeft middelen nodig voor natuurbeheer, monitoring, bescherming van kwetsbare ecosystemen en de opbouw van technische expertise. De doorslaggevende kwestie is niet alleen hoeveel geld wereldwijd wordt toegezegd, maar ook hoeveel daarvan daadwerkelijk beschikbaar komt, onder welke voorwaarden en hoe snel het kan worden ingezet. Zonder toegankelijke financiering blijven ambitieuze beschermingsdoelen moeilijk uitvoerbaar. Vooral voor landen die grote natuurgebieden beheren en tegelijkertijd beperkte uitvoeringscapaciteit hebben, is het verschil tussen financiële toezeggingen en daadwerkelijk beschikbare middelen bepalend. Suriname beschikt over uitgestrekte bossen, mangroven, wetlands en mariene ecosystemen. Deze natuurgebieden zijn essentieel voor de biodiversiteit, de waterhuishouding, de visserij, de voedselvoorziening en de bescherming van de kust tegen erosie. Ook spelen zij een belangrijke rol in de klimaatbestendigheid van het land. Die natuurlijke rijkdom mag echter geen reden zijn om achterover te leunen.
Het voorkomen van verdere aantasting van intacte ecosystemen verdient minstens zoveel aandacht als het herstellen van reeds beschadigde natuur. Zodra waardevolle ecosystemen verloren gaan of ernstig worden aangetast, kan herstel kostbaar, langdurig en onzeker zijn. De Surinaamse deelname aan COP17 moet daarom niet uitsluitend worden beoordeeld op aanwezigheid aan de onderhandelingstafel. De betekenis ervan hangt uiteindelijk af van de manier waarop internationale afspraken worden omgezet in concrete maatregelen, effectieve bescherming en duurzaam beheer. De delegatie bestaat uit vertegenwoordigers van het Ministerie van Olie, Gas en Milieu (OGM), het Ministerie van Grondbeleid en Bosbeheer (GBB) en de Nationale Milieu Autoriteit (NMA), ondersteund door een consultant. De betrokkenheid van deze instellingen maakt onderlinge afstemming noodzakelijk om versnippering van beleid en uitvoering tegen te gaan. Ook de verdeling van voordelen uit genetische hulpbronnen staat op de agenda. Het Cali Fund richt zich op de voordelen die voortkomen uit het gebruik van digitale sequentie informatie over genetische hulpbronnen, onder meer voor onderzoek, landbouw, geneesmiddelen en biotechnologie. De onderhandelingen moeten bijdragen aan een regeling waarbij de voordelen niet uitsluitend terechtkomen bij partijen die over de technologie en financiële middelen beschikken.
Voor ontwikkelingslanden en betrokken gemeenschappen is een eerlijke verdeling van die voordelen van groot belang. Daarnaast blijft de positie van inheemse volken en lokale gemeenschappen essentieel. Hun kennis en betrokkenheid kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan natuurbehoud en duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen. Die betrokkenheid moet verder gaan dan formele erkenning en ruimte bieden voor betekenisvolle participatie. Naast biodiversiteitsfinanciering en genetische hulpbronnen behandelen de landen bosbiodiversiteit, mariene en kustecosystemen en duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen. Ook tijdens de bijeenkomsten over het Cartagena Protocol staan risicobeoordeling van levende gemodificeerde organismen, regelgeving en capaciteitsopbouw centraal. De relatie tussen biodiversiteit, klimaatverandering en gezondheid onderstreept bovendien de noodzaak van samenhangend beleid. Voor Suriname ligt de uitdaging in het verbinden van deze internationale dossiers aan nationale prioriteiten. Betrouwbare monitoring, deskundige instellingen, technische samenwerking en voldoende financiering zijn noodzakelijke voorwaarden om natuurbeleid effectief uit te voeren. De onderhandelingen lopen tot en met 30 oktober 2026. De besproken voorstellen zijn nog geen aangenomen besluiten. Pas na afloop wordt duidelijk welke afspraken daadwerkelijk zijn gemaakt. COP17 biedt Suriname een belangrijk diplomatiek platform, maar deelname alleen beschermt geen bos, mangrove of wetland. De werkelijke maatstaf ligt in de resultaten die na de conferentie worden geboekt, concrete uitvoering, aantoonbare bescherming en financiering die daadwerkelijk beschikbaar komt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
