Suriname heeft 136 jaar Javaanse immigratie groots gevierd op het Onafhankelijkheidsplein, terwijl in de Palmentuin eveneens massaal de Dag der Inheemsen werd herdacht. Twee momenten, twee gemeenschappen, twee belangrijke hoofdstukken uit de geschiedenis van Suriname. President Jennifer Simons was bij beide activiteiten aanwezig en gebruikte de gelegenheid om op te roepen tot nationale eenheid, wederzijds respect en een gezamenlijke toekomst. Het klinkt mooi. Het klinkt verbindend. Maar juist op momenten als deze moet Suriname oppassen dat erfgoed niet verandert in een jaarlijks ritueel vol toespraken, vlaggen, muziek en symboliek, terwijl fundamentele problemen onopgelost blijven. De president sprak terecht over de Inheemsen als oorspronkelijke bewoners van het land en erkende dat zij een lange en moeilijke geschiedenis achter de rug hebben. Zij verwees naar de strijd tegen invaders, de koloniale overheersing, slavernij en de misstanden tijdens de contractarbeid van onder anderen Chinezen, Hindostanen en Javanen. Daarmee wordt een historische werkelijkheid benoemd die niet mag worden weggemoffeld achter feestelijke programma’s.
Maar erkenning van het verleden heeft pas betekenis wanneer die erkenning zichtbaar wordt in het beleid van vandaag. Dat geldt in het bijzonder voor het grondenrechtenvraagstuk van de Inheemse en Tribale volken. De president legde in de Palmentuin nadruk op de noodzaak van een duurzame oplossing. Dat is geen luxe en ook geen kwestie die eindeloos kan worden doorgeschoven naar toekomstige regeringen. Grond is in Suriname niet slechts een stuk aarde. Het gaat om identiteit, bestaanszekerheid, cultuur, economische mogelijkheden en de vraag wie daadwerkelijk zeggenschap heeft over de toekomst. Daarom moet de regering voorkomen dat het grondenrechtenvraagstuk opnieuw blijft steken in mooie verklaringen en politieke beloften. Wie spreekt over rechtvaardigheid, moet bereid zijn die rechtvaardigheid ook juridisch, bestuurlijk en praktisch vorm te geven. Wie respect voor de Inheemsen en Tribale volken predikt, moet ervoor zorgen dat hun rechten niet alleen tijdens Heritage Month worden erkend, maar het hele jaar door worden beschermd. Ook de oproep tot nationale eenheid verdient meer dan applaus.
Suriname is inderdaad opgebouwd door verschillende groepen die ieder hun eigen geschiedenis, pijn, cultuur, geloof, tradities en strijd hebben meegenomen. Inheemsen, Afro-Surinamers, Javanen, Hindostanen, Chinezen en andere gemeenschappen hebben ieder een onmisbare bijdrage geleverd aan het land dat Suriname vandaag is. Maar nationale eenheid betekent niet dat alle verschillen onder een kleurrijke deken moeten worden gestopt. Eenheid zonder rechtvaardigheid is slechts een slogan. Respect zonder gelijke behandeling blijft een lege belofte. En samen bouwen aan de toekomst betekent weinig wanneer bepaalde groepen structureel het gevoel houden dat hun belangen pas aandacht krijgen wanneer de feestkalender daarom vraagt. President Simons stelde dat de voorouders Suriname met bloed, zweet en tranen hebben opgebouwd. Dat is een krachtige constatering. Maar juist daarom rust er een zware verantwoordelijkheid op de huidige generatie. De erfenis van de voorouders mag niet worden gereduceerd tot odo’s, traditionele kleding, muziek en jaarlijkse ceremonies. Hun erfenis moet zichtbaar zijn in een samenleving waarin mensen daadwerkelijk gelijke kansen krijgen, waarin historische onrechtvaardigheden serieus worden aangepakt en waarin economische ontwikkeling niet ten koste gaat van cultuur, leefgebieden en rechten.
De viering van Javaanse Immigratie en de Dag der Inheemsen laat zien hoe bijzonder Suriname is. Verschillende culturen kunnen naast elkaar bestaan en samen een nationale identiteit vormen. Maar diversiteit alleen maakt een land nog niet sterk. Het is de manier waarop een samenleving met haar verschillen en haar historische schulden omgaat die bepaalt hoe sterk zij werkelijk is. Heritage Month kan daarom een belangrijk moment zijn om stil te staan bij wie wij zijn. Maar het mag geen maand worden waarin politici vooral vertellen hoe verenigd Suriname zou moeten zijn. De echte test begint zodra de podia worden afgebroken, de muziek stopt en de camera’s verdwijnen. Dan moeten wetten worden uitgevoerd, rechten worden beschermd, grondenrechten worden geregeld en beloften worden nagekomen. Want Suriname heeft geen gebrek aan geschiedenis. Suriname heeft geen gebrek aan mooie woorden. Wat het land nodig heeft, is de politieke moed om die woorden om te zetten in rechtvaardigheid. Pas dan krijgt nationale eenheid werkelijk betekenis.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
