De Surinaamse kust staat voor toenemende uitdagingen door klimaatverandering, zeespiegelstijging en kusterosie. Om de risico’s beter in kaart te brengen en gerichte beschermingsmaatregelen mogelijk te maken, hebben deskundigen en vertegenwoordigers van diverse organisaties de conceptversie van de Coastal Threat Atlas voor Suriname beoordeeld. Tijdens een validatieworkshop in het kader van het regionale project Enhancing Ecosystems and Coastal Protection for Climate Change Resilience in the Caribbean (ECP-Caribbean) stond de betrouwbaarheid en bruikbaarheid van de atlas centraal. De inzet is groot. Het laaggelegen kustgebied vormt het economische en maatschappelijke hart van Suriname. Een aanzienlijk deel van de bevolking woont er, terwijl ook belangrijke infrastructuur, economische activiteiten en essentiële voorzieningen in deze zone zijn geconcentreerd. Juist die combinatie maakt het kustgebied bijzonder kwetsbaar voor de gevolgen van klimaatverandering. Milieudirecteur Ritesh Sardjoe waarschuwde in zijn openingstoespraak voor de toenemende druk op de kust en de ecosystemen die haar beschermen. Zeespiegelstijging, kusterosie en veranderende neerslagpatronen vormen een groeiende uitdaging voor het duurzaam beheer van het gebied. De gevolgen beperken zich niet tot het milieu, maar kunnen ook gemeenschappen, economische activiteiten en de beschikbaarheid van natuurlijke hulpbronnen raken.
In de strijd tegen deze bedreigingen spelen mangroven en andere kust en mariene ecosystemen een cruciale rol. Ze helpen kustgemeenschappen te beschermen, ondersteunen de biodiversiteit en fungeren als kraamkamers voor verschillende mariene soorten. Daarmee zijn ze niet alleen van ecologisch belang, maar vormen ze ook een belangrijke basis voor de visserij en andere economische activiteiten. Aantasting van deze ecosystemen kan daarom meerdere gevolgen tegelijk hebben. Niet alleen komt de natuurlijke bescherming van de kust onder druk te staan, ook de biodiversiteit en het levensonderhoud van gemeenschappen die afhankelijk zijn van natuurlijke hulpbronnen kunnen worden geraakt. De bescherming van de kust vraagt dan ook om meer dan afzonderlijke maatregelen. Een goed beeld van de bedreigingen, de kwetsbare ecosystemen en de gebieden waar risico’s zich opstapelen, is essentieel om beschikbare middelen effectief in te zetten. De Coastal Threat Atlas moet daarin een belangrijke ondersteunende rol vervullen. Het instrument brengt beschikbare ruimtelijke en andere gegevens samen over kustecosystemen, de milieutoestand, klimaatrisico’s, biodiversiteit en bedreigingen vanuit zowel land als zee. Door deze informatie in samenhang beschikbaar te maken, kunnen beleidsmakers en beheerders beter beoordelen waar de grootste uitdagingen liggen en welke gebieden bijzondere aandacht vereisen. De atlas is bedoeld als hulpmiddel bij integraal kustbeheer, natuurbehoud en de ontwikkeling van gerichte maatregelen om de weerbaarheid tegen klimaatverandering te versterken.
De waarde van het instrument hangt echter sterk af van de kwaliteit van de onderliggende gegevens. Onvolledige, verouderde of onvoldoende nauwkeurige informatie kan het zicht op risico’s beperken en de onderbouwing van beleidsbeslissingen verzwakken. Daarom vormt de validatie een belangrijke stap in de verdere ontwikkeling van de atlas. Tijdens de workshop kregen vertegenwoordigers van ministeries en overheidsdiensten, kennis en onderzoeksinstellingen, natuurbeschermings en maatschappelijke organisaties, de private sector, ontwikkelingspartners en een inheemse organisatie de gelegenheid om de conceptatlas en de bijbehorende datasets kritisch te beoordelen. De deelnemers richtten zich op de juistheid, volledigheid en praktische toepasbaarheid van de verzamelde informatie voor de Surinaamse situatie. Ook konden zij ontbrekende gegevens aandragen en aangeven waar bestaande informatie verouderd is of aanvulling behoeft. Die brede betrokkenheid is van belang, omdat kustbescherming verschillende beleidsterreinen en belangen raakt. Overheidsdiensten, onderzoekers, lokale gemeenschappen en andere betrokken partijen beschikken over uiteenlopende kennis en gegevens die kunnen bijdragen aan een vollediger beeld van de kustproblematiek.
De ontvangen feedback wordt verwerkt in de verdere ontwikkeling en afronding van de Coastal Threat Atlas. Daarmee moet de informatiebasis worden versterkt waarop toekomstige besluiten over kustbeheer, ecosysteemherstel en klimaatbestendigheid kunnen steunen. De technische uitvoering van dit onderdeel wordt verzorgd door consultants van Coastal Dynamics Limited. Het ECP Caribbean project wordt gefinancierd door Global Affairs Canada en geïmplementeerd door het Caribbean Community Climate Change Centre (5C’s). Het Ministerie van Olie, Gas en Milieu werkt als nationaal focal point nauw samen aan de uitvoering van het project in Suriname. De ontwikkeling van de Coastal Threat Atlas past binnen een bredere regionale inspanning om ecosystemen te beschermen en de weerbaarheid van Caribische landen tegen klimaatverandering te vergroten. Voor Suriname is een betrouwbare informatiebasis van bijzonder belang, gezien de concentratie van bevolking en economische activiteiten in het kwetsbare kustgebied. Met de validatie van de conceptatlas is een volgende stap gezet richting een instrument dat beschikbare kennis bundelt en beter inzicht moet bieden in de bedreigingen voor de Surinaamse kust. De uiteindelijke betekenis ervan zal afhangen van de kwaliteit van de gegevens en de mate waarin de informatie wordt benut bij beleid en uitvoering. Nu de druk op kustecosystemen toeneemt, wordt het steeds belangrijker om risico’s tijdig te herkennen en bescherming doelgericht aan te pakken. De Coastal Threat Atlas moet daarvoor een stevigere basis bieden.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
