Met een toezegging van SRD 25 miljoen wil de regering kleine en middelgrote ondernemingen in de resterende begrotingsperiode meer toegang geven tot financiering, maar het succes van die ingreep zal niet worden bepaald door het bedrag op papier. Doorslaggevend wordt hoeveel ondernemers daadwerkelijk een lening ontvangen, tegen welke voorwaarden het geld beschikbaar komt en of bedrijven voldoende begeleiding krijgen om de financiering productief te gebruiken.
Minister Andrew Baasaron van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie heeft bevestigd dat het bedrag wordt toegevoegd aan het KMO Fonds. Dit fonds werd in 2017 opgericht om ondernemers te ondersteunen bij het starten, uitbreiden of professionaliseren van hun bedrijf. De grootste behoefte binnen het midden en kleinbedrijf ligt volgens de minister nog altijd bij toegang tot kapitaal.
Een financieringsfonds kan ondernemers helpen machines aan te schaffen, voorraden op te bouwen, werknemers in dienst te nemen en nieuwe markten te betreden. Het bedrag van SRD 25 miljoen lijkt op het eerste gezicht aanzienlijk, maar de werkelijke reikwijdte hangt af van het aantal goedgekeurde aanvragen en de gemiddelde omvang van iedere lening. Een beperkt aantal grote kredieten kan het beschikbare budget snel uitputten, waardoor veel kleine ondernemers alsnog buiten de regeling vallen.
De regering zal daarom duidelijkheid moeten verschaffen over de rente, aflossingsperiode, vereiste zekerheden, sectorvoorkeuren en beoordelingscriteria. Ondernemers moeten eveneens weten hoe snel aanvragen worden behandeld en welke documenten nodig zijn. Zonder openbare voorwaarden en controleerbare rapportages ontstaat het risico dat het fonds voor veel bedrijven onbereikbaar blijft of dat onduidelijkheid ontstaat over de selectie van begunstigden.
Naast krediet wil het ministerie meer ondernemerschapstrainingen organiseren in Paramaribo en de districten. Beginnende ondernemers leren daarbij onder meer een business canvas opstellen, waarmee zij hun bedrijfsmodel, klanten, inkomsten, kosten en belangrijkste activiteiten overzichtelijk kunnen uitwerken. Die kennis kan helpen voorkomen dat geleend geld wordt besteed zonder een realistisch verkoopplan of voldoende inzicht in de financiële risico’s.
EZOTI werkt ook aan wetgeving die het ondernemingsklimaat moet verbeteren. Op de agenda staan 44 wetten, waarvan verschillende gevolgen hebben voor kleine, middelgrote en grote bedrijven. Het aantal alleen zegt echter weinig over de kwaliteit van de hervorming. Ondernemers hebben vooral behoefte aan eenvoudigere procedures, voorspelbare regels, kortere vergunningstrajecten en overheidsdiensten die binnen vastgestelde termijnen beslissingen nemen.
De dienstverlening buiten Paramaribo moet worden versterkt via dependances in zeven districten. Het ministerie wil daarvoor voertuigen, computers, laptops en printers aanschaffen, zodat medewerkers ondernemers sneller kunnen informeren en begeleiden. Materieel kan de bereikbaarheid verbeteren, maar alleen wanneer de kantoren beschikken over deskundig personeel, betrouwbare internetverbindingen, duidelijke bevoegdheden en een systeem waarmee aanvragen zonder onnodige vertraging kunnen worden gevolgd.
Ondernemers kunnen informatie over trainingen en inschrijving vinden de mediakanalen van het ministerie. Financiering is daarnaast beschikbaar via het Productie Krediet Fonds en het SURGE project. Toelating hangt telkens af van de voorwaarden van het betrokken programma, waardoor een centraal overzicht van alle mogelijkheden ondernemers veel zoekwerk en verkeerde aanvragen kan besparen.
Coaches en mentoren moeten bedrijven begeleiden nadat ondersteuning is toegekend. Monitoring moet tegelijk garanderen dat geleende middelen worden gebruikt voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Die controle is belangrijk voor het behoud van het fonds, omdat terugbetaalde leningen opnieuw kunnen worden ingezet en slecht beheer de beschikbare ruimte voor volgende ondernemers verkleint.
Kleine en middelgrote ondernemingen vertegenwoordigen volgens de minister naar schatting zeventig tot tachtig procent van het economische veld. Die omvang maakt het midden en kleinbedrijf te belangrijk voor incidentele steun zonder meetbare doelstellingen. De overheid zou daarom periodiek moeten publiceren hoeveel aanvragen zijn ontvangen, hoeveel kredieten zijn goedgekeurd, welke districten en sectoren zijn bereikt, hoeveel banen zijn ontstaan en welk deel van de leningen tijdig wordt terugbetaald.
Een sterker ondernemend Suriname ontstaat wanneer financiering, kennis, wetgeving en overheidsdienstverlening als één samenhangend systeem functioneren. Het nieuwe bedrag kan een bruikbare impuls geven wanneer ook jonge ondernemers, vrouwen, producenten buiten Paramaribo en bedrijven zonder grote bezittingen een eerlijke kans krijgen, terwijl transparante criteria moeten voorkomen dat toegang afhankelijk wordt van persoonlijke netwerken.
De storting van SRD 25 miljoen vormt daarmee een begin en geen eindresultaat. Pas wanneer ondernemers sneller kunnen investeren, duurzaam groeien, werknemers aantrekken en hun leningen uit bedrijfsinkomsten terugbetalen, verandert de begrotingstoezegging in aantoonbare economische vooruitgang.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
