De Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM) probeert met een korte formele verklaring de indruk van chaos binnen haar Raad van Commissarissen te bezweren. De directie en de Raad van Commissarissen stellen dat de samenstelling en functies van het toezichthoudend orgaan ongewijzigd zijn. Maar juist de terughoudendheid van SLM om inhoudelijk in te gaan op de berichten over president commissaris Marlon Telting maakt de situatie allesbehalve helder. Aanleiding is dat Telting al begin juni zou hebben aangegeven zijn functie als president-commissaris te willen neerleggen. De overige commissarissen zouden vervolgens een brief hebben ondertekend waarin melding wordt gemaakt van zijn vertrek en deze kwestie aan president Jennifer Simons hebben voorgelegd. SLM ontkent in haar verklaring niet expliciet dat dergelijke stappen of gesprekken hebben plaatsgevonden. De maatschappij beperkt zich vooral tot de constatering dat er formeel geen wijzigingen zijn. Een ontslag kan zijn ingediend zonder dat het formeel is verwerkt. Een bestuursfunctie kan ter discussie staan zonder dat de juridische samenstelling onmiddellijk verandert.
Wie zich daarom uitsluitend vastklampt aan de formulering dat de RvC ongewijzigd is, zegt feitelijk weinig over wat zich achter de schermen afspeelt. Het publiek krijgt daarmee vooral een juridische status voorgeschoteld, terwijl de politieke en bestuurlijke werkelijkheid mogelijk veel complexer is. SLM is geen willekeurige commerciële onderneming. Het bedrijf is van strategisch belang voor Suriname en heeft jarenlang kunnen rekenen op politieke aandacht, publieke middelen en overheidssteun. Juist daarom mag van de leiding worden verwacht dat zij niet alleen formeel correct, maar ook transparant en overtuigend communiceert. De kwestie wordt bovendien interessanter door de berichten over een mogelijke overstap van Telting van de toezichthoudende naar de uitvoerende sfeer. Vervolgens zou hij belangstelling hebben gehad voor een operationele functie naast directeur Johan Sandie, mede tegen de achtergrond van diens tijdelijke afwezigheid. Toen Sandie zijn werkzaamheden hervatte, zou de noodzaak voor een tweede directeur volgens de RvC zijn weggevallen. Dit raakt aan een fundamenteel bestuurlijk probleem, de scheiding tussen toezicht en bestuur.
Een commissaris hoort toezicht te houden op het management. Wanneer een president-commissaris tegelijkertijd belangstelling krijgt voor een directiefunctie, ontstaat op zijn minst een situatie waarin belangen en verantwoordelijkheden scherp van elkaar moeten worden onderscheiden. Bij een onderneming die financieel kwetsbaar is en waarvan de toekomst voortdurend onder druk staat, is bestuurlijke rolzuiverheid geen luxe, maar een absolute voorwaarde. De maatschappij verkeert al jaren in een kwetsbare positie. Iedere extra bestuursfunctie, iedere extra managementlaag en iedere nieuwe loonkost moet daarom kritisch worden beoordeeld. Als een tweede directeur financieel niet noodzakelijk is, zoals volgens de berichtgeving door de RvC zou zijn gesteld, is het verstandig dat daar terughoudend mee wordt omgegaan. Een staatsbedrijf dat moeite heeft om financieel gezond te blijven, kan zich geen bestuurlijke uitdijing veroorloven die niet aantoonbaar bijdraagt aan betere prestaties. Maar precies daar wringt het. SLM vraagt de samenleving om vertrouwen, terwijl zij tegelijkertijd weinig concrete informatie geeft over de interne ontwikkelingen. De verklaring komt bovendien pas nadat er publieke berichtgeving is verschenen over mogelijke chaos binnen de RvC.
Dat roept het beeld op van crisiscommunicatie achteraf in plaats van transparante communicatie vooraf. Zolang de maatschappij niet duidelijk uiteenzet welke gesprekken daadwerkelijk hebben plaatsgevonden, welke besluiten eventueel zijn genomen en welke zaken nog bij president Simons liggen, blijft ruimte voor speculatie bestaan. Een staatsbedrijf kan niet verwachten dat de samenleving genoegen neemt met een formule als formeel ongewijzigd wanneer er berichten circuleren over een mogelijk vertrek van de voorzitter, een mogelijke bestuursfunctie en correspondentie richting het staatshoofd. Formeel gelijk hebben is iets anders dan maatschappelijk vertrouwen wekken. De huidige RvC werd in oktober 2025 juist gepresenteerd als onderdeel van de commerciële wederopbouw van SLM. Dat schept verwachtingen. De samenleving mag daarom niet alleen weten wie formeel op welke stoel zit, maar ook of de mensen op die stoelen effectief samenwerken en dezelfde koers varen. Het grootste gevaar voor SLM is niet alleen een financieel tekort of operationele tegenwind. Het is ook bestuurlijke onzekerheid. Een luchtvaartmaatschappij heeft duidelijke leiding, discipline en vertrouwen nodig.
Wanneer er onduidelijkheid ontstaat over de rol van de president-commissaris, de verhouding met de directeur en de mogelijke uitbreiding van het management, wordt die onzekerheid rechtstreeks onderdeel van de bedrijfsvoering. SLM kan de berichten over interne onrust niet simpelweg wegdrukken met een formele mededeling. Als er niets aan de hand is, moet dat ook inhoudelijk overtuigend kunnen worden uitgelegd. Als er wel spanningen of verschillen van inzicht zijn geweest, verdient de samenleving duidelijkheid daarover. De nationale luchtvaartmaatschappij heeft al genoeg problemen om zich daarnaast geen bestuurlijke mist te kunnen permitteren. De tijd waarin Surinaamse staatsbedrijven zich konden verschuilen achter formele verklaringen en beperkte communicatie behoort voorbij te zijn. SLM heeft behoefte aan transparantie, bestuurlijke rust en aantoonbare deskundigheid. Niet aan semantiek over wie formeel nog op zijn stoel zit. Zolang de feiten achter de berichten niet volledig worden opgehelderd, blijft de officiële verklaring vooral een bevestiging van één ding, formeel is er niets veranderd, maar daarmee is nog lang niet bewezen dat er binnen de top van SLM daadwerkelijk niets aan de hand is.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
