Het bezoek van vicepresident Gregory Rusland aan het Saramaccaans dorp Semoisie kreeg het karakter van een vriendelijke ontmoeting, maar onder het oppervlak klonk een veel harder geluid. Terwijl enkele schoolkinderen de regeringsdelegatie muzikaal verwelkomden, legden bewoners een reeks problemen op tafel die al veel langer spelen. Het was geen gebrek aan goede wil of gastvrijheid dat zichtbaar werd, maar vooral het tekort aan concrete oplossingen. De ontvangst was warm. De noden van de bewoners was dat allerminst. Een van de belangrijkste kwesties betreft het voornemen van de overheid om rond beschermde dorpsgebieden een zone van vijf kilometer in te stellen waarbinnen geen concessies mogen worden uitgegeven. Het klinkt als bescherming van de leefomgeving en rechten van de dorpsgemeenschappen. In de praktijk blijkt echter dat de discussie veel ingewikkelder ligt. Bewoners benadrukten dat zij hun economische activiteiten niet automatisch binnen die vijfkilometerzone ontplooien. Daarmee rijst de vraag of een uniforme maatregel werkelijk aansluit bij de realiteit van de gemeenschappen die ermee moeten leven.
Juist daarom werd bij Rusland aangedrongen op uitvoering van het Saamaka-vonnis. Dat verzoek is geen detail in een lange lijst van dorpswensen. Het raakt aan de fundamentele positie van de Saamaka gemeenschap en aan de vraag in hoeverre eerder vastgelegde rechten daadwerkelijk worden gerespecteerd. Rechten die alleen op papier bestaan, hebben voor bewoners weinig betekenis wanneer de uitvoering telkens op zich laat wachten. Ook de Algemene Kinderbijslag kwam opnieuw ter sprake. Hetzelfde geldt voor de gebrekkige telecomverbinding en de problemen binnen het onderwijs. Het zijn onderwerpen die bij bezoeken aan verschillende dorpen steeds terugkeren. Dat is veelzeggend, wanneer dezelfde klachten zich van dorp tot dorp herhalen, kan moeilijk nog worden gesproken van incidentele problemen. Dan gaat het om structurele achterstanden waarvoor structureel beleid nodig is. Onderwijs vormt daarbij een van de meest gevoelige punten. DNA-lid Dorothy Hoever, die deel uitmaakte van de delegatie, stelde dat er zeker een leerjaar 11 en 13 zullen komen. Dat klinkt hoopgevend, maar haar daaropvolgende boodschap was misschien nog belangrijker, de leerkrachten moeten er ook daadwerkelijk komen.
Daarmee wordt precies blootgelegd waar het in veel ontwikkelingsplannen misgaat. Een schoolgebouw, een klaslokaal of een aangekondigd leerjaar is nog geen onderwijs. Zonder voldoende gekwalificeerde leerkrachten, continuïteit en bereikbaarheid blijven mooie plannen vooral bestuurlijke mededelingen. Kinderen in het binnenland hebben geen behoefte aan symbolische vooruitgang. Zij hebben behoefte aan onderwijs dat daadwerkelijk beschikbaar is. De bewoners hebben hun noden vervolgens schriftelijk aan de vicepresident overhandigd. Rusland liet blijken werk te willen maken van oplossingen, maar temperde tegelijkertijd de verwachtingen. De problemen zullen volgens hem niet binnen twee of drie maanden zijn opgelost. Zijn oproep van stap voor stap samen werken aan een beter leven klinkt menselijk en verbindend. Maar voor gemeenschappen die jarenlang wachten op voorzieningen, rechten en kansen kan stap voor stap, ook gevaarlijk gemakkelijk veranderen in een excuus voor eindeloos uitstel.
Dat is de harde werkelijkheid achter dit soort bezoeken. Regeringsfunctionarissen komen, luisteren, ontvangen klachten en beloven inzet. Vervolgens vertrekt de delegatie en blijft de gemeenschap achter met dezelfde onvervulde behoeften. Het verschil tussen politieke aandacht en daadwerkelijke verandering wordt uiteindelijk niet gemeten aan de hand van toespraken, maar aan de hand van wat maanden later op de grond zichtbaar is. Het vers gebakken cassavebrood waarmee Rusland werd gewaardeerd, vormde een bijna symbolisch einde van het bezoek. De gast werd met warmte ontvangen en vertrok met waardering. Maar de echte waardering van Semoisie zal pas blijken wanneer de beloften worden omgezet in resultaten. Semoisie heeft gesproken. De noden zijn op papier gezet. De regering weet wat er speelt. Vanaf dat moment ligt de verantwoordelijkheid niet langer bij de bewoners, maar bij de bestuurders. Want een dorp kan jarenlang geduldig wachten. Maar geduld mag nooit worden verward met berusting. Uiteindelijk telt niet hoe vriendelijk een regeringsbezoek verloopt, maar wat er daarna verandert.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
