Met de workshop over REDD+, klimaatfinanciering en resultaatgerichte betalingen is Saramacca op 30 juni nadrukkelijk geplaatst in het hart van een nationale discussie die veel groter is dan natuurbeheer alleen, omdat gezonde bossen, landbouwproductiviteit, biodiversiteit en klimaatbestendige ontwikkeling steeds sterker met elkaar verbonden raken. De bijeenkomst maakte duidelijk dat Suriname zijn bossen niet uitsluitend moet zien als groene rijkdom om trots op te zijn, maar als strategisch kapitaal dat bescherming, financiering, voedselzekerheid en duurzame economische kansen kan opleveren wanneer beleid, lokale kennis en internationale klimaatmiddelen op een verstandige manier bij elkaar worden gebracht. De deelnemers kregen inzicht in de werking van REDD+, de mogelijkheden van klimaatfinanciering en de voorwaarden waaronder resultaatgerichte betalingen kunnen bijdragen aan ontwikkeling die zowel het bos beschermt als gemeenschappen meer toekomstperspectief geeft.
De symbolische boomplantactie in Groningen gaf de bijeenkomst een tastbare lading, omdat medewerkers van het Ministerie van Olie, Gas en Milieu samen met het Districtscommissariaat Saramacca en leerlingen van de Mathoeraschool een tamarindeboom plantten als teken van zorg voor soorten die steeds minder zichtbaar worden in het landschap. Die ene boom was daarmee meer dan een ceremonieel gebaar, omdat zij wees op de bredere noodzaak om biodiversiteit niet pas te beschermen wanneer soorten bijna verdwijnen, maar tijdig onderdeel te maken van onderwijs, lokale bewustwording en praktisch natuurbeheer. Door leerlingen actief te betrekken werd ook duidelijk dat klimaatbeleid pas werkelijk wortel schiet wanneer jonge generaties leren dat bomen, bodem, water en landbouw geen losse onderwerpen zijn, maar samen de leefbaarheid van hun toekomst bepalen.
Tijdens interactieve groepssessies kregen stakeholders ruimte om ideeën aan te dragen over de manier waarop REDD+ middelen kunnen worden ingezet voor duurzame ontwikkeling in de praktijk. Daarbij werd niet alleen gesproken over kansen, maar ook over mogelijke sociale en milieurisico’s, waardoor het gesprek verder ging dan de gebruikelijke mooie formuleringen over groen beleid en internationale fondsen. Die aanpak is noodzakelijk, omdat klimaatfinanciering alleen vertrouwen verdient wanneer gemeenschappen begrijpen wie voordeel krijgt, welke risico’s ontstaan, hoe besluitvorming verloopt en hoe wordt voorkomen dat projecten boven lokale mensen worden uitgedacht zonder voldoende inspraak.
De middagpresentatie van het Ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij gaf de dag een duidelijke economische verdieping, omdat klimaatslimme landbouw werd gepresenteerd als een manier om hogere productiviteit, betere aanpassing aan klimaatverandering en vermindering van broeikasgasuitstoot tegelijk na te streven. Praktische voorbeelden zoals efficiënt waterbeheer, zorgvuldig bodembeheer, gewasrotatie, agroforestry en klimaatbestendige landbouwmethoden lieten zien dat duurzaamheid geen abstract internationaal modewoord hoeft te blijven, maar direct toepasbaar kan worden op landbouwbedrijven, schoolterreinen, dorpsgemeenschappen en productieketens. Voor een landbouwdistrict als Saramacca is dat van groot belang, omdat boeren steeds vaker te maken krijgen met veranderende regenpatronen, hitte, waterdruk, bodemuitputting en markten die hogere eisen stellen aan kwaliteit en continuïteit.
De koppeling tussen REDD+ en klimaatslimme landbouw is inhoudelijk sterk, omdat bossen beschermen weinig zin heeft wanneer landbouwontwikkeling elders leidt tot druk op natuur, en landbouw moderniseren onvoldoende is wanneer bodem, water en biodiversiteit worden uitgeput. Suriname zal daarom moeten leren denken in landschappen in plaats van losse projecten, omdat bossen, zwampen, landbouwpercelen, dorpen, scholen, kreken en markten samen bepalen of een district werkelijk weerbaar wordt tegen klimaatverandering. Een groene ontwikkelingsstrategie krijgt pas waarde wanneer zij zichtbaar wordt in betere productiemethoden, sterkere boeren, beschermde boomsoorten, gezondere bodems, betrouwbare data en eerlijke toegang tot financiering voor mensen die dagelijks met het land werken.
Saramacca laat met deze bijeenkomst zien dat de grote klimaatdiscussie niet alleen in conferentiezalen, ministeries en internationale fondsen plaatsvindt, maar ook op schoolterreinen, in dorpen en tussen boeren die moeten beslissen hoe zij morgen blijven produceren onder zwaardere omstandigheden. Suriname heeft alle natuurlijke voorwaarden om bosbehoud en landbouwontwikkeling niet tegenover elkaar te plaatsen, maar dat vraagt beleid dat gemeenschappen serieus betrekt, middelen transparant beheert en landbouw niet langer behandelt als een sector van het verleden. De echte winst ligt in een landbouwsector die productief, klimaatbestendig en duurzaam wordt, omdat een land dat zijn bossen beschermt en zijn boeren versterkt niet alleen groener spreekt, maar ook sterker staat.
De workshop in Saramacca was daarmee geen losse activiteit binnen een milieukalender, maar een signaal dat Suriname voor een nieuwe ontwikkelingskeuze staat. Bosbehoud, biodiversiteit, klimaatgeld en landbouwvernieuwing kunnen samen een krachtige route vormen naar voedselzekerheid en economische veerkracht, mits de uitvoering niet blijft steken in presentaties en symboliek. De tamarindeboom in Groningen herinnert eraan dat duurzame ontwikkeling altijd klein begint, maar alleen groot wordt wanneer kennis, beleid, financiering en gemeenschappen samen blijven groeien.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
