De discussie over de komst van mennonieten naar Suriname krijgt een steeds politieker karakter. ABOP assembleelid Edgar Sampie suggereert dat de felle aandacht voor de mennonieten mogelijk niet losstaat van politieke belangen binnen de huidige regering. Volgens hem lijkt het erop dat bepaalde regeringspartijen proberen het publieke en politieke accent naar deze kwestie te verschuiven, terwijl volgens hem andere, zwaarwegende dossiers eveneens dringend aandacht verdienen. Sampie houdt zich daarbij opvallend op de vlakte. Hij noemt geen namen en weigert expliciet om partijen aan te wijzen. Niet omdat hij niets te zeggen heeft, maar omdat hij naar eigen zeggen niet wil dat zijn uitspraken worden uitgelegd als een aanval op een coalitiepartner. Het lijkt erop dat bepaalde politieke partijen, maar het gaat om politieke partijen die nu aan de macht zijn, dat ze het accent proberen te verleggen naar een bepaald punt, terwijl er aan de andere kant hele zwaarwichtige zaken gebeuren waarbij ook heel veel aandacht besteed zou moeten worden. Met die uitspraak legt hij wel degelijk een politiek mijnenveld zichtbaar. Want als de aandacht voor de mennonieten inderdaad wordt gebruikt om andere dossiers naar de achtergrond te drukken, rijst daarmee een fundamentele vraag over de manier waarop politieke prioriteiten in Suriname worden bepaald.
De discussie gaat dan niet langer alleen over landbouw, grond, milieu of de komst van een religieuze gemeenschap, maar ook over de vraag wie bepaalt waar de samenleving naar kijkt. Toch blijft Sampie voorzichtig. Ik wil geen namen noemen. We zitten in één coalitie en ik wil geen namen noemen, zodat men later aangeeft van Sampie kritiek op de NDP. Vervolgens laat hij de verantwoordelijkheid voor de interpretatie nadrukkelijk bij het publiek, Suriname weet over wie ik praat en Suriname moet beter naar de zaken kijken. Daarmee kiest Sampie voor een opmerkelijke middenpositie. Hij zet vraagtekens bij de politieke behandeling van de mennonietenkwestie, maar vermijdt tegelijkertijd een directe confrontatie met zijn coalitiepartners. Zijn oproep is scherp, maar zijn beschuldiging blijft bewust onuitgesproken. Op inhoudelijk vlak zegt Sampie geen principieel probleem te hebben met de komst van mennonieten naar Suriname. Voor hem ligt de kern elders, wie naar Suriname komt, moet zich houden aan de wetten, regels en voorwaarden van het land. De overheid moet volgens hem duidelijke standaarden vastleggen om het milieu, lokale gemeenschappen en werknemers te beschermen. Juist daar wordt de discussie concreter.
Want de komst van investeerders of nieuwe gemeenschappen kan politiek worden gepresenteerd als economische ontwikkeling, maar ontwikkeling zonder duidelijke grenzen kan tegelijkertijd leiden tot maatschappelijke en ecologische spanningen. Voor Sampie moet daarom vooraf duidelijk zijn welke regels gelden en wie uiteindelijk de gevolgen van projecten moet dragen. Een belangrijk punt dat volgens hem onderbelicht is gebleven, is het principe van Free, Prior and Informed Consent, oftewel FPIC. Vooral voor gemeenschappen in traditionele woon en leefgebieden is dat volgens Sampie van betekenis. Zij moeten vooraf worden geïnformeerd en geraadpleegd en de mogelijkheid krijgen om met projecten in te stemmen of die af te wijzen. Dat maakt de mennonietenkwestie aanzienlijk ingewikkelder dan het simpele beeld van voor of tegenstanders. Het gaat niet uitsluitend om de vraag of mennonieten welkom zijn. Het gaat ook om de voorwaarden waaronder ontwikkeling plaatsvindt, de bescherming van gemeenschappen en de zeggenschap over gebieden die al generaties lang worden bewoond en gebruikt.
Tegelijkertijd lijkt Sampie ervan uit te gaan dat de mennonietenprojecten uiteindelijk niet zomaar van tafel zullen verdwijnen. Volgens hem zullen president, regering en parlement uiteindelijk een manier zoeken om de ontwikkeling voort te zetten, mits daarvoor duidelijke voorwaarden worden vastgesteld. Daarmee blijft één ding overeind, de discussie lijkt nog lang niet voorbij. De politieke spanning rond de mennonieten kan bovendien groter worden naarmate duidelijker wordt welke belangen, voorwaarden en verantwoordelijkheden er achter de plannen schuilgaan. Sampie heeft in ieder geval een gevoelige snaar geraakt. Zijn waarschuwing is niet zozeer dat de mennonietenkwestie onbelangrijk is, maar dat Suriname moet oppassen dat één dossier niet alle andere problemen overschaduwt. Tegelijkertijd legt zijn terughoudendheid om namen te noemen een ongemakkelijke beperking zichtbaar, de suggestie van politieke sturing is uitgesproken, maar de concrete verantwoordelijken blijven buiten beeld. Precies daar ligt de politieke spanning. De mennonieten zijn onderwerp van het debat, maar achter dat debat speelt een bredere strijd om aandacht, invloed en de richting waarin Suriname zich ontwikkelt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
