Nationale veiligheid is een begrip dat al snel groot en abstract klinkt. Er wordt gesproken over strategische weerbaarheid, integrale samenwerking, dreigingen van binnen en buiten de landsgrenzen en het bundelen van expertise. Maar uiteindelijk komt nationale veiligheid neer op een veel eenvoudiger werkelijkheid, voelt de burger zich veilig in zijn eigen straat, woning, buurt en land? Dat veiligheidsgevoel is geen luxe en evenmin een detail dat tijdens een conferentie kan worden afgevinkt. Het is een van de belangrijkste pijlers onder de stabiliteit van een samenleving. Wanneer burgers het gevoel krijgen dat de overheid onvoldoende in staat is hen te beschermen, brokkelt niet alleen het vertrouwen in veiligheidsinstanties af, maar ook het vertrouwen in de staat zelf. Vice-President Gregory Rusland heeft tijdens de opening van de Nationale Veiligheidsconferentie in de Congreshal benadrukt dat verschillende actoren die belast zijn met de nationale veiligheid de handen ineen moeten slaan. De conferentie, georganiseerd door de Nationale Veiligheidsdienst, draagt als thema ‘Strategische Weerbaarheid en Integrale Samenwerking’. Diverse veiligheidsinstanties zullen vanuit een ketenbenadering hun kennis en expertise met elkaar delen.
Sterker nog, samenwerking tussen veiligheidsdiensten is noodzakelijk. Criminaliteit stopt immers niet bij de grenzen van de bevoegdheden van afzonderlijke instanties. Dreigingen kunnen zich tegelijkertijd manifesteren op straat, in de economie, aan de grens, in de digitale wereld en binnen de georganiseerde criminaliteit. Wie die problemen afzonderlijk probeert aan te pakken, loopt achter de feiten aan. Maar Suriname heeft geen gebrek aan conferenties, beleidsnota’s, overlegstructuren en krachtige verklaringen. De echte uitdaging is wat er gebeurt nadat de stoelen in de Congreshal weer zijn opgeruimd. De burger heeft weinig aan mooie formuleringen over een ‘integrale ketenbenadering’ wanneer aangiftes onvoldoende worden opgevolgd, wanneer criminaliteit zichtbaar aanwezig blijft en wanneer mensen zich in hun eigen omgeving niet veilig voelen. Nationale veiligheid moet daarom niet alleen worden beoordeeld aan de hand van vergaderingen, strategieën en presentaties, maar vooral aan de hand van concrete resultaten.
Samenwerking mag geen doel op zichzelf worden. Het moet leiden tot betere informatie uitwisseling, snellere besluitvorming, efficiëntere inzet van mensen en middelen en vooral een zichtbare verbetering van de veiligheid. Als verschillende instanties allemaal over een deel van de informatie beschikken, maar niemand het volledige beeld heeft of verantwoordelijkheid neemt voor de aanpak, ontstaat precies het tegenovergestelde van strategische weerbaarheid. Daarbij is ook een kritische blik op de capaciteit van de veiligheidsdiensten noodzakelijk. Samenwerking heeft alleen betekenis wanneer de betrokken instellingen daadwerkelijk over voldoende mensen, middelen, opleiding, technologie en duidelijke bevoegdheden beschikken. Een veiligheidsstrategie zonder uitvoeringskracht blijft uiteindelijk een document. De regering en veiligheidsinstanties moeten daarom verder kijken dan de dreigingen die vandaag zichtbaar zijn. Strategische weerbaarheid betekent ook voorbereid zijn op ontwikkelingen die zich nog niet volledig hebben gemanifesteerd.
Cybercriminaliteit, grensoverschrijdende criminaliteit, illegale geldstromen, drugshandel, mensenhandel en andere vormen van georganiseerde criminaliteit vragen om een veiligheidsapparaat dat vooruit kan denken in plaats van telkens achter incidenten aan te lopen. Ook de burger moet daarin een plaats krijgen. Nationale veiligheid kan niet uitsluitend een zaak zijn van veiligheidsdiensten, politie, defensie, justitie en andere overheidsinstanties. De samenleving zelf beschikt over informatie, signalen en ervaringen die van grote waarde kunnen zijn. Een overheid die burgers serieus neemt en daadwerkelijk naar hen luistert, beschikt over een bredere basis om bedreigingen vroegtijdig te herkennen. Het veiligheidsgevoel van de burger moet daarom een belangrijke graadmeter worden. Niet alleen cijfers over criminaliteit zijn relevant. Ook de vraag of mensen zonder angst over straat kunnen of ondernemers zich beschermd voelen of jongeren zich veilig kunnen bewegen en kwetsbare wijken voldoende aandacht krijgen, moet onderdeel zijn van het nationale veiligheidsbeleid. De oproep van VP Rusland dat veiligheidsactoren de koppen bij elkaar moeten steken, is dan ook terecht.
Maar samenwerking moet meer zijn dan een slogan van één conferentie. Het moet een dagelijkse werkwijze worden, waarbij instanties elkaar niet beconcurreren, informatie niet onnodig binnen eigen muren houden en verantwoordelijkheid niet naar elkaar doorschuiven. Suriname heeft behoefte aan een veiligheidsbeleid dat niet alleen reageert, maar voorkomt. Een beleid dat niet alleen spreekt over bedreigingen, maar daadwerkelijk capaciteit opbouwt om die bedreigingen het hoofd te bieden. En vooral een beleid dat uiteindelijk wordt afgerekend op één cruciaal resultaat, de burger die zich daadwerkelijk veilig voelt. De Nationale Veiligheidsconferentie kan een belangrijk moment zijn. Maar de werkelijkheid begint pas wanneer de conferentie voorbij is. Dan moet blijken of ‘strategische weerbaarheid’ en ‘integrale samenwerking’ meer zijn dan woorden op een banner. Want nationale veiligheid wordt niet gebouwd in een congreszaal, maar in de dagelijkse praktijk van een land waarin burgers erop moeten kunnen vertrouwen dat de overheid haar belangrijkste verantwoordelijkheid serieus neemt, bescherming van haar samenleving.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
