Dat leerlingen na een jaar hard werken, leren en uiteindelijk slagen, beloond worden met een diploma zou vanzelfsprekend moeten zijn. Maar in Suriname lijkt zelfs het officiële bewijs van een geleverde prestatie steeds meer een kwestie van betalen te worden. VHP-parlementariër Chuanrui Wang heeft in De Nationale Assemblée aandacht gevraagd voor een situatie op een middelbare school waarbij geslaagde leerlingen SRD 450 moeten neertellen om hun diploma tijdens de uitreiking in ontvangst te nemen. Voor gewaarmerkte kopieën komt daar nog eens SRD 165 bovenop. Op zichzelf lijkt SRD 450 misschien geen astronomisch bedrag. Maar wie de werkelijkheid van veel Surinaamse gezinnen kent, weet dat iedere extra rekening telt. Zeker wanneer het gaat om jongeren die hun middelbare school hebben afgerond en juist aan het begin staan van een nieuwe fase waarin kosten zich opstapelen. Diploma’s, kopieën, inschrijfgeld, boeken, vervoer en andere studiekosten vormen samen een financiële muur die voor sommige gezinnen steeds moeilijker te beklimmen is. De kern van het probleem is dan ook niet alleen het bedrag van SRD 450. Het gaat om het principe. Een diploma is geen luxeproduct. Het is het officiële bewijs dat een leerling een opleiding succesvol heeft afgerond.
Wanneer een leerling aan alle onderwijsverplichtingen heeft voldaan, rijst de vraag waarom het ontvangen van dat bewijs opnieuw afhankelijk moet worden gemaakt van een betaling. Als er daadwerkelijk kosten aan verbonden zijn, behoort de overheid helder uit te leggen welke dienstverlening daar precies tegenover staat, hoe het bedrag is berekend en waarom deze kosten noodzakelijk zijn. Wang heeft daarom terecht om duidelijkheid gevraagd aan minister van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur Dirk Currie. De samenleving heeft recht op antwoorden. Geldstromen binnen het onderwijs mogen geen grijs gebied zijn. Als SRD 450 een officieel vastgesteld tarief is, moet dat aantoonbaar worden onderbouwd. Als scholen zelf bedragen vaststellen, moet worden uitgelegd op basis van welke regels zij dat doen. En vooral moet duidelijk worden of dezelfde bedragen op alle middelbare scholen worden gevraagd. Die kwestie krijgt extra gewicht tegen de achtergrond van de stijgende kosten voor jongeren die na hun middelbare school verder willen studeren. Geslaagden die zich voor het collegejaar 2026/2027 willen inschrijven aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname krijgen opnieuw met hogere kosten te maken.
Het inschrijfgeld is vastgesteld op SRD 5.000, tegenover SRD 4.200 in het vorige collegejaar. Voor een jongere die zojuist zijn middelbare school heeft afgerond, betekent dit dat de financiële rekening onmiddellijk verder oploopt. Eerst betalen voor documenten, vervolgens betalen voor gewaarmerkte kopieën en daarna duizenden SRD’s om überhaupt toegang te krijgen tot het hoger onderwijs. Dat roept een bredere vraag op over de richting van het onderwijsbeleid. Suriname zegt voortdurend dat jongeren de toekomst van het land zijn. Maar jongeren kunnen moeilijk als toekomst worden gepresenteerd wanneer de toegang tot onderwijs en de administratieve afronding ervan steeds zwaarder op hun portemonnee drukken. Onderwijs mag geen systeem worden waarin iedere stap een nieuw prijskaartje krijgt. Zeker niet wanneer het gaat om jongeren die hun deel al hebben gedaan, studeren, examens afleggen en slagen. De regering en het ministerie van Onderwijs zouden daarom niet moeten volstaan met een technische uitleg over tarieven. Er is behoefte aan transparantie over de volledige kostenstructuur van het onderwijs. Wie betaalt wat, waarom wordt het betaald en waar komt het geld terecht? Een diploma moet het symbool zijn van een behaalde prestatie. Het mag niet veranderen in een rekening die eerst moet worden voldaan voordat een jongere officieel mag vasthouden wat hij of zij heeft verdiend. Als de overheid werkelijk gelooft in gelijke onderwijskansen, dan begint dat niet bij mooie beleidsverklaringen, maar bij de simpele zekerheid dat een geslaagde leerling zijn diploma kan ontvangen zonder dat geld de laatste hindernis vormt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
