Suriname staat aan de vooravond van een economische ontwikkeling die het land ingrijpend kan veranderen. De opkomende olie en energiesector wordt gepresenteerd als een motor voor economische groei, investeringen en werkgelegenheid. Maar achter de grote woorden over een nieuwe toekomst schuilt een ongemakkelijke werkelijkheid, als Suriname niet tijdig investeert in eigen mensen, bestaat het risico dat vooral anderen profiteren van de miljarden die de energiesector moet opleveren. Tegen die achtergrond heeft het Canada Fund for Local Initiatives (CFLI) een overeenkomst gesloten met de Stichting Productieve Werk Eenheden (SPWE) voor het project ‘Green Skills for Youth Employment, Environmental Management and Oil Spill Response Training in Suriname’. In zes maanden moeten tachtig jongeren worden voorbereid op werk in de energiesector. Zij krijgen training in groene vaardigheden, milieubeheer, milieumonitoring, veilig werken en het bestrijden van olielekken. Ook ondernemerschap en financiële geletterdheid maken deel uit van het programma. In de praktijk zal echter moeten blijken of dit project daadwerkelijk een opstap naar duurzame werkgelegenheid wordt of slechts een goedbedoeld trainingsprogramma dat na zes maanden eindigt met certificaten, mooie foto’s en weinig concrete banen.
De overeenkomst werd donderdag 10 september 2026 ondertekend door SPWE-directeur Etienne Etman en Daniel Bood, Deputy Head of Mission van Canada. De uitvoering ligt bij SPWE, terwijl het directoraat Centrale Beleidscoördinatie en Monitoring (CBCM) van het Kabinet van de President verantwoordelijk wordt voor de monitoring. Juist dat laatste verdient extra aandacht. Monitoring mag geen administratieve formaliteit worden waarbij slechts wordt vastgesteld hoeveel jongeren een training hebben gevolgd. Het succes moet worden gemeten aan de hand van resultaten, hoeveel deelnemers vinden daadwerkelijk werk, hoeveel worden opgenomen in de energiesector, hoeveel starten een onderneming en hoeveel krijgen na afloop van het project verdere begeleiding? Want Suriname heeft al vaker laten zien dat het organiseren van trainingen eenvoudiger is dan het creëren van duurzame werkgelegenheid. Jongeren kunnen worden opgeleid, certificaten ontvangen en vervolgens alsnog geconfronteerd worden met een arbeidsmarkt die hen onvoldoende kansen biedt. Een opleiding zonder perspectief op werk is uiteindelijk geen economische empowerment, maar uitstel van teleurstelling.
Waarnemend CBCM directeur Daniella Sumter benadrukt dat het project vooral draait om het creëren van kansen. Dat klinkt sympathiek, maar kansen ontstaan niet vanzelf door een cursus aan te bieden. Daarvoor is een structurele koppeling nodig tussen opleiding en de daadwerkelijke vraag op de arbeidsmarkt. De energiesector zal behoefte hebben aan mensen die niet alleen theoretische kennis bezitten, maar ook aantoonbare praktijkervaring. Daarom zijn de geplande praktische oefeningen, waaronder een simulatie van een olielek, belangrijk. Milieurampen wachten immers niet op een theoretisch examen. Wie verantwoordelijk wordt voor milieumonitoring of olielekbestrijding moet onder druk kunnen handelen en weten welke procedures gevolgd moeten worden. Het project wordt uitgevoerd in Paramaribo, Commewijne, Saramacca, Marowijne, Para en Sipaliwini. De keuze om jongeren uit verschillende districten te betrekken is positief. De verdeling via quota per district kan bovendien voorkomen dat vooral jongeren uit Paramaribo toegang krijgen tot de kansen die de nieuwe economie biedt. Maar ook hier ligt een risico. Een geografische verdeling is nog geen garantie voor gelijke kansen.
Jongeren in verder gelegen districten hebben vaak te maken met andere beperkingen dan jongeren in Paramaribo. Bereikbaarheid, toegang tot informatie, financiële mogelijkheden en aansluiting op de arbeidsmarkt kunnen de deelname aanzienlijk beïnvloeden. Daniel Bood van Canada stelt terecht dat Suriname expertise van eigen bodem nodig heeft. Als het land inderdaad uitgroeit tot een belangrijke energieproducent, zou het ronduit beschamend zijn wanneer buitenlandse bedrijven straks de hoogwaardige banen invullen terwijl Surinamers voornamelijk aan de zijlijn staan. De komst van de energiesector mag niet betekenen dat Suriname grondstoffen exporteert en vervolgens ook kennis, expertise en goedbetaalde banen importeert. De echte meerwaarde van olie en gas ontstaat pas wanneer het land erin slaagt om eigen professionals op te leiden, eigen ondernemingen te ontwikkelen en lokale kennis structureel te verankeren. Ook de milieukant mag niet worden gereduceerd tot een mooi onderdeel van een projectdocument. Olieproductie brengt risico’s met zich mee. Milieuschade kan ecosystemen, visserij, landbouw en gemeenschappen jarenlang beïnvloeden. Preventie, monitoring en een professionele reactie op olielekken zijn daarom geen luxe, maar een absolute noodzaak.
De Canadese bijdrage is dan ook waardevol, maar het project mag niet afhankelijk blijven van buitenlandse financiering en tijdelijke initiatieven. Suriname moet zelf de verantwoordelijkheid nemen om deze kennisontwikkeling voort te zetten en uit te bouwen. Tachtig jongeren zijn een begin, maar voor een land dat zich voorbereidt op een nieuwe energiesector is het slechts een druppel op een gloeiende plaat. Als de overheid werkelijk meent dat jongeren centraal staan in de ontwikkeling van het land, moeten opleiding, stage, certificering, werkgelegenheid en ondernemerschap veel structureler met elkaar worden verbonden. De komende zes maanden zullen daarom vooral moeten aantonen of Suriname in staat is om mooie beleidswoorden om te zetten in tastbare resultaten. Als tachtig jongeren na afloop daadwerkelijk toegang krijgen tot werk, ondernemerschap en verdere professionele ontwikkeling, heeft het project betekenis. Als zij na zes maanden opnieuw achter dezelfde gesloten deuren van de arbeidsmarkt staan, was het vooral een goed verpakte belofte. De nieuwe energiesector biedt daarvoor een historische kans. Die kans mag niet opnieuw verloren gaan door gebrek aan visie, uitvoering en verantwoordelijkheid.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
