Nu de Amerikaanse belastingdienst de nieuwe Form 1099 DA in omloop heeft gebracht voor digitale activa die in 2025 via brokers zijn verkocht of ingeruild, dreigt voor veel cryptobeleggers een belastingseizoen dat minder op routine en meer op speurwerk lijkt. De kern van de onrust zit in het feit dat brokers voor transacties uit 2025 wel de bruto opbrengst moeten rapporteren, maar in de regel nog niet verplicht zijn om de kostprijs mee te sturen, waardoor de fiscus ziet waarvoor iets is verkocht, maar niet automatisch weet wat de belegger er ooit voor betaalde. Daarmee verschuift een groot deel van de administratieve last naar de belastingplichtige zelf, die eigen dossiers op orde moet hebben om winst of verlies correct te berekenen.
Voor beleggers die hun crypto op een platform hebben gekocht, aangehouden en verkocht, blijft dat nog enigszins overzichtelijk, maar zodra activa tussen wallets, exchanges en andere omgevingen zijn verplaatst, wordt de rekensom snel troebel. De IRS heeft in haar richtlijnen al vastgelegd dat digitale activa vanaf 2025 in de praktijk veel nadrukkelijker per wallet of per account moeten worden gevolgd, juist omdat oude, meer globale methoden steeds minder bruikbaar zijn binnen het nieuwe rapportagesysteem. Dat maakt deze fiscale overgang niet alleen een technische wijziging, maar ook een harde correctie op jaren waarin veel cryptogebruikers slordiger administreerden dan bij klassieke effectenrekeningen gebruikelijk is.
De verwarring stopt bovendien niet bij koop en verkoop alleen, omdat de Amerikaanse fiscus ook blijft benadrukken dat opbrengsten uit staking, betalingen, ruiltransacties en andere digitale activiteiten belastbaar kunnen zijn, ongeacht of daar een compleet brokerformulier tegenover staat. De IRS zegt uitdrukkelijk dat belastingplichtigen hun digitale transacties moeten rapporteren, ook wanneer zij geen Form 1099 DA ontvangen, en dat Form 8949 juist dient om de bedragen van 1099 DA met de eigen aangifte te verzoenen. Daardoor groeit het risico dat vooral actieve gebruikers van meerdere wallets en platformen vastlopen tussen onvolledige brokerdata en hun eigen, vaak versnipperde, transactiegeschiedenis.
Ook voor de handhaving ontstaat een ongemakkelijke tussenfase, omdat 2026 in feite een overgangsjaar is waarin de infrastructuur wel draait, maar nog niet volledig is gevuld met alle relevante kostprijsinformatie. De IRS heeft zelf overgangsruimte ingebouwd en aangegeven dat voor transacties in kalenderjaar 2025, die in 2026 worden gerapporteerd, geen sancties volgen als brokers te goeder trouw proberen de formulieren correct en tijdig aan te leveren. Toch blijft de kans reëel dat automatische verschillen tussen opgegeven opbrengsten en zelf berekende winsten of verliezen later vragen oproepen, juist omdat de fiscus al wel verkoopbedragen binnenkrijgt maar nog niet altijd de volledige historische aankoopgegevens ziet.
Vanaf transacties op of na 1 januari 2026 moet het stelsel overzichtelijker worden, omdat brokers dan voor bepaalde zogeheten covered digital assets niet alleen de opbrengst, maar ook de kostprijs moeten rapporteren, al geldt dat alleen voor activa die bij dezelfde broker zijn gekocht en daar ook zijn aangehouden. Digitale activa die van buitenaf bij een broker binnenkomen, blijven in veel gevallen noncovered, waardoor beleggers die tussen verschillende omgevingen blijven schuiven nog steeds zwaarder op hun eigen administratie leunen dan traditionele effectenbeleggers. De bredere boodschap achter deze Amerikaanse koers is dan ook dat crypto fiscaal steeds minder als een wilde buitenzone wordt behandeld en steeds meer als een markt waarin vrijheid voortaan gepaard gaat met forensische boekhouding.
Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld als journalistieke en informatieve duiding. Het vormt geen beleggingsadvies, juridisch advies of technisch belastingadvies, mede omdat ontwikkelingen rond blockchain, digitale activa en belastingwetten snel kunnen veranderen.
Volg de Facebookpagina and Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
