Het Staatsziekenfonds (SZF) staat voor een belangrijke keuze. Op aanbeveling van onderminister Raj Jadnanansing van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid moet het vergoedingssysteem voor psychische hulp mogelijk volledig op de schop. De aanleiding is zorgwekkend, steeds meer mensen hebben psychische zorg nodig, maar kunnen die simpelweg niet betalen en blijven daardoor verstoken van hulp. In theorie is zorg voor iedereen. In de praktijk blijkt het anders te lopen. Psychologische begeleiding wordt vaak slechts beperkt vergoed, of helemaal niet. Voor veel patiënten betekent dit dat ze moeten kiezen tussen hun mentale gezondheid en hun portemonnee. Dat vormt een drempel voor hulp, constateert Jadnanansing. En die drempel is hoog. Wie het niet kan betalen, wacht, of stopt. Of probeert door te ploeteren terwijl problemen zoals angst, depressie en burn-out zich verdiepen en uiteindelijk zwaardere, duurdere zorg vereisen.
Het huidige systeem zorgt volgens de onderminister voor een scheve situatie. Consulten bij psychiaters worden wél grotendeels vergoed waardoor veel mensen rechtstreeks daar terechtkomen, ook wanneer psychologische zorg eigenlijk passender is. Het gevolg, wachttijden lopen op, psychiaters raken overbelast, en zorgpaden worden onnodig zwaar en duur. Een deel van deze patiënten zou uitstekend geholpen kunnen worden door een psycholoog, mits dat financieel haalbaar wordt gemaakt. De boodschap van Jadnanansing aan het SZF is helder, het vergoedingsmodel moet opnieuw worden doordacht. Er moet een ander systeem zijn, zodat deze zorg toegankelijker wordt. Zo’n hervorming zou niet alleen de toegankelijkheid verbeteren, maar ook de druk op specialisten verlagen en voorkomen dat lichte klachten escaleren tot ernstige aandoeningen. De aanbeveling van het ministerie kan een kantelpunt betekenen. Want psychische gezondheid is geen luxe, het is een basisvoorwaarde om te kunnen werken, zorgen, leren en deelnemen aan de samenleving.
Een moderner vergoedingssysteem zou, vroegtijdige hulp stimuleren, onnodig zware behandelingen voorkomen, kosten op lange termijn verlagen en de drempel tot zorg aanzienlijk verlagen. De komende periode zal duidelijk worden of het SZF de aanbeveling oppakt en of Suriname een stap dichterbij een toegankelijker en menselijker systeem voor mentale zorg komt.
