Luiz Inácio Lula da Silva heeft de tweede ronde van de Braziliaanse presidentsverkiezingen gewonnen en verzekert zich daarmee van een nieuwe ambtstermijn. De 80-jarige president versloeg senator Flávio Bolsonaro, zoon van voormalig president Jair Bolsonaro, met 51,76 procent van de stemmen tegenover 48,24 procent. De uitslag onderstreept de diepe politieke verdeeldheid in Brazilië, waar miljoenen kiezers hun stem uitbrachten in een verkiezingsstrijd tussen twee uiteenlopende visies op de toekomst van het land. Volgens de vrijwel volledige telling van de Braziliaanse kiesautoriteit, het Tribunal Superior Eleitoral (TSE), heeft Lula bij 99,9 procent van de getelde kiesdistricten 64.149.501 stemmen verzameld. Flávio Bolsonaro kwam uit op 59.778.349 stemmen. Het verschil bedraagt 4.371.152 stemmen. Daarmee is de achterstand van Bolsonaro niet meer in te halen. De overwinning geeft Lula de mogelijkheid om zijn politieke koers voort te zetten. Hij was eerder president van 2003 tot 2011 en keerde in januari 2023 terug aan de macht, nadat hij Jair Bolsonaro bij de presidentsverkiezingen van 2022 had verslagen.
Met zijn nieuwe overwinning blijft Lula een centrale figuur in de Braziliaanse politiek. De verkiezingen draaiden om meer dan de keuze tussen twee kandidaten. Ze vormden ook een krachtmeting tussen de Arbeiderspartij (PT) van Lula en de rechtse Liberale Partij (PL) van Flávio Bolsonaro. Beide kampen presenteerden sterk uiteenlopende prioriteiten op sociaal, economisch en bestuurlijk gebied. Lula zette tijdens zijn campagne in op de voortzetting van zijn sociale en economische beleid. Armoedebestrijding, het creëren van werkgelegenheid en overheidssteun aan gezinnen met lage inkomens stonden daarbij centraal. Zijn boodschap richtte zich vooral op het verbeteren van de levensomstandigheden van kwetsbare groepen en het behouden van sociale programma’s. Flávio Bolsonaro profileerde zich daarentegen als alternatief voor de zittende regering. Hij legde de nadruk op veiligheid, economische hervormingen en kritiek op het beleid van Lula. Daarbij kon hij rekenen op de politieke achterban van zijn vader, Jair Bolsonaro, die nog altijd een belangrijke rol speelt binnen het rechtse kamp. De uitslag laat zien dat beide politieke stromingen over een omvangrijke achterban beschikken.
Hoewel Lula de meerderheid behaalde, wist Bolsonaro bijna de helft van de uitgebrachte stemmen naar zich toe te trekken. De verkiezingsuitslag maakt daarmee duidelijk dat de politieke tegenstellingen in Brazilië niet verdwijnen met de bekendmaking van een winnaar. Ook het verloop van de verkiezingsdag verliep niet zonder problemen. In verschillende gebieden kregen kiezers te maken met zware regenval en moeilijkheden met het openbaar vervoer. Om kiezers voldoende gelegenheid te geven hun stem uit te brengen, moesten de openingstijden van stembureaus worden verlengd. Tijdens de eerste fase van de telling wisselden Lula en Bolsonaro elkaar af aan kop. Naarmate de kiesautoriteit meer stemmen verwerkte, begon Lula zijn voorsprong verder uit te bouwen. Bij meer dan 95 procent van de getelde kiesdistricten bedroeg het verschil al ruim vier miljoen stemmen. De vrijwel volledige telling heeft de verkiezingsstrijd daarmee in het voordeel van de zittende president beslist. De definitieve formele vaststelling van de uitslag door de TSE moet nog volgen.
De overwinning van Lula heeft niet alleen betekenis voor de binnenlandse politiek van Brazilië. Als grootste economie van Zuid-Amerika speelt het land een belangrijke rol in de regionale handel, diplomatie en internationale samenwerking. Brazilië is bovendien een invloedrijke speler binnen de BRICS-samenwerking en onderhoudt nauwe betrekkingen met verschillende Zuid-Amerikaanse landen. Voor Suriname is de politieke koers van Brazilië eveneens van belang. De twee buurlanden hebben gedeelde belangen op het gebied van handel, grensoverschrijdende samenwerking, veiligheid en diplomatie. De voortzetting van Lula’s presidentschap biedt ruimte voor verdere samenwerking, al zal de concrete invulling daarvan afhangen van de prioriteiten die beide regeringen stellen. Met zijn overwinning begint voor Lula een nieuwe fase in zijn lange politieke loopbaan. De komende ambtstermijn zal in het teken staan van de uitvoering van zijn beleid en het omgaan met een land dat politiek verdeeld blijft. Zijn nieuwe presidentiële ambtstermijn begint volgens de aangeleverde informatie op 5 januari 2027. De definitieve bevestiging van de verkiezingsuitslag blijft vooralsnog in handen van de Braziliaanse kiesautoriteit.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
