De economische samenwerking tussen India en Rusland groeit uit tot een veel bredere geopolitieke operatie waarin olie, handel, banken en nationale munten samen worden ingezet om de invloed van de Amerikaanse dollar terug te dringen, terwijl beide landen tegelijk mikken op een wederzijdse handelsomvang van 100 miljard Amerikaanse dollar in 2030.
De ambitie is niet langer een losse politieke uitspraak, maar een onderdeel van een economisch programma dat handel, investeringen, logistiek, energie, landbouw, farmacie en digitale betalingssystemen aan elkaar moet koppelen. Moskou en New Delhi willen niet alleen meer zaken doen, maar ook minder afhankelijk worden van financiële routes die via de dollar, westerse banken en sanctiegevoelige betalingsnetwerken lopen.
De cijfers laten zien waarom die doelstelling haalbaar lijkt, maar ook waarom zij kwetsbaar blijft. De goederenhandel tussen India en Rusland bereikte in het boekjaar 2024 tot 2025 een recordniveau van ongeveer 68,7 miljard Amerikaanse dollar. India exporteerde voor slechts 4,9 miljard dollar naar Rusland, terwijl de invoer uit Rusland opliep tot ongeveer 63,8 miljard dollar. Het verschil van bijna 59 miljard dollar maakt duidelijk dat de handelsrelatie vooral rust op Russische olie en grondstoffen die India in grote volumes afneemt.
Dat enorme overschot aan roepies bij Russische bedrijven heeft de zoektocht naar nieuwe betalingsmechanismen versneld. Rusland wil de roepies die het ontvangt uit olieverkopen niet op bankrekeningen laten vastlopen, maar inzetten voor de aankoop van Indiase medicijnen, machines, landbouwproducten, textiel, elektronische apparatuur en diensten. India ziet daarin een kans om zijn export naar Rusland fors uit te breiden en het extreme handelstekort geleidelijk te verkleinen.
De roebel en de roepie krijgen daardoor een steeds belangrijkere rol in grensoverschrijdende transacties. Russische en Indiase banken werken aan directe rekeningen, snellere verrekening en kredietconstructies die handel mogelijk maken zonder dat iedere betaling eerst via de dollar moet lopen. Volgens Russische verklaringen wordt inmiddels het overgrote deel van de commerciële transacties tussen beide landen in nationale munten afgewikkeld. Die ontwikkeling betekent niet dat de dollar uit de wereldhandel verdwijnt, maar wel dat twee grote economieën bewust infrastructuur bouwen om de dollar te kunnen omzeilen wanneer politieke druk of sancties dat noodzakelijk maakt.
De aanleiding ligt grotendeels in de sancties die Rusland sinds 2022 treffen. Beperkingen op banken, betalingsverkeer, technologie en internationale reserves hebben Moskou gedwongen om alternatieven te zoeken voor traditionele financiële kanalen. India heeft daarbij een bijzondere positie ingenomen, omdat het grote hoeveelheden Russische olie blijft kopen en tegelijkertijd voldoende economische omvang bezit om handel in eigen munt geloofwaardig te maken.
De de-dollarisatie tussen beide landen gaat daarom verder dan symboliek, want wie in eigen munt handelt, beperkt het wisselkoersrisico van de dollar, vermindert de afhankelijkheid van buitenlandse clearingbanken en voorkomt dat een externe mogendheid via het financiële systeem de handel kan vertragen of blokkeren. Daar staat tegenover dat handel in roebels en roepies alleen duurzaam kan groeien wanneer beide landen voldoende producten en diensten bij elkaar afnemen. Een munt kan pas werkelijk circuleren wanneer er aan beide kanten van de handelsroute vraag bestaat.
De komende jaren zullen bepalen of de 100 miljard dollar vooral wordt bereikt door nog meer Russische energie naar India te sturen, of door een breder economisch partnerschap op te bouwen. India wil sterker inzetten op farmaceutische producten, landbouwgoederen, textiel, auto’s, technische onderdelen, telecommunicatie en digitale diensten. Rusland zoekt naast olie en kunstmest ook nieuwe afzetmarkten voor industriële producten, mineralen en gezamenlijke projecten. Zonder die verbreding blijft de handelsrelatie groot in omvang, maar smal in structuur en afhankelijk van één grondstof.
De Surinaamse regering kan uit deze ontwikkeling afleiden dat economische zelfstandigheid niet ontstaat door alleen te spreken over een eigen munt of nieuwe handelsblokken. Een overheid heeft betrouwbare banken, exportproducten, betalingsafspraken, valutareserves en ondernemingen nodig die daadwerkelijk iets aan de wereld kunnen verkopen. Lokale en regionale betalingsmogelijkheden worden pas krachtig wanneer zij steunen op productie, vertrouwen en duidelijke afspraken tussen handelspartners.
India en Rusland laten zien dat de dollar niet van de ene dag op de andere wordt vervangen, maar dat de macht ervan langzaam wordt uitgehold wanneer landen handelsroutes, banken en betalingssystemen buiten het traditionele financiële centrum ontwikkelen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
