In Costa Rica is de strijd om natuurbehoud verschoven van het bos naar de rechtbank, nadat het Constitutioneel Hof oordeelde dat overheden en stroombeheerder in Nosara onvoldoende deden om brulapen te beschermen tegen elektrocutie. Het ging niet om een abstract milieudebat, maar om infrastructuur die letterlijk als val werkt, omdat nieuw aangelegde lijnen met onbeschermde bedrading dieren op hoogte in direct contact brengen met dodelijke stroom. Het Hof gaf de betrokken instanties een korte uitvoeringshorizon om mitigerende maatregelen door te voeren, met zware sancties als stok achter de deur.
De uitspraak is een kantelpunt omdat zij de verantwoordelijkheid concreet neerlegt bij de partijen die ontwerpen, aanleggen en goedkeuren, en niet alleen bij natuurbeschermers die achteraf schade opruimen. In de kern zegt het Hof dat natuurveiligheid geen vrijblijvend bijschrift is bij uitbreiding van het net, maar een harde plicht die mee moet draaien in vergunningen, projectontwerp en toezicht. Daarmee wordt wildschade door stroomlijnen juridisch behandeld als een bestuurlijk falen dat corrigeerbaar is, in plaats van een spijtig neveneffect van ontwikkeling.
Achter dit vonnis zit een lange opbouw van velddata, veterinaire dossiers en volgehouden druk vanuit opvangcentra en ngo’s die al jaren wijzen op het patroon van elektrocuties bij boomsoorten die steeds vaker langs kabels moeten migreren door versnippering van leefgebied. Costa Rica had al een uitvoerend kader dat stroombedrijven verplicht om risico’s te verminderen via isolatie, herroutering en zwaardere toetsing bij nieuwe aanleg, maar in de praktijk bleef de uitvoering volgens betrokken organisaties achter bij het tempo van bouw en verstedelijking. Juist die kloof tussen papier en praktijk werd nu in Nosara zichtbaar genoeg om een rechterlijke lijn te trekken die moeilijk terug te draaien is.
De betekenis reikt verder dan Costa Rica, omdat dit soort jurisprudentie laat zien hoe snel een reputatie van groen beleid kan kantelen zodra infrastructuur en handhaving niet meebewegen. Voor landen met snelle ruimtelijke groei en kwetsbare fauna is de boodschap dat stroomnetten niet alleen capaciteit en betrouwbaarheid moeten leveren, maar ook aantoonbaar veilig moeten zijn voor de omgeving, anders wordt het een juridisch en financieel risico dat zich opstapelt. Wie bij nieuwe projecten standaard kiest voor afgeschermde componenten, gecontroleerde trajecten en transparante incidentregistratie, voorkomt dat de rekening later via rechtszaken, herstelkosten en publieke woede alsnog op tafel komt.
Voor inspiratie, nieuws, data en Community Building, volg de Facebookpagina and Youtube kanaal.
