De afronding van de ICAO USAP-CMA Security Audit op het gebied van luchtvaartbeveiliging wordt door de Surinaamse autoriteiten gepresenteerd als een belangrijke stap voorwaarts. Volgens de eerste terugkoppeling van het auditteam zijn er geen ernstige tekortkomingen vastgesteld. Wel zijn er aandachtspunten geïdentificeerd die verdere opvolging vereisen. Maar achter diplomatieke formuleringen en bestuurlijke tevredenheid schuilt een realiteit die om meer vraagt dan een officiële verklaring vol waardering en samenwerking. Luchtvaartbeveiliging is geen terrein waarop een overheid zich kan veroorloven om genoegen te nemen met geruststellende mededelingen. Het gaat om de veiligheid van passagiers, bemanningsleden, luchthavenpersoneel en de internationale reputatie van Suriname. Een audit door de International Civil Aviation Organization (ICAO) is daarom geen eindstation, maar een instrument om vast te stellen of een land zijn verantwoordelijkheid daadwerkelijk waarmaakt. Dat er volgens de voorlopige bevindingen geen ernstige tekortkomingen zijn geconstateerd, is positief. Maar deze mededeling mag niet worden misbruikt als bewijs dat het nationale beveiligingssysteem zonder problemen functioneert. De audit heeft immers ook aandachtspunten aan het licht gebracht. Juist die punten verdienen volledige transparantie, concrete maatregelen en een controleerbare opvolging. De autoriteiten melden dat de bevindingen binnen het ICAO-proces verder worden verwerkt en formeel vastgesteld.
Daarmee blijft voor de samenleving voorlopig onduidelijk welke specifieke onderdelen verbetering behoeven. Zonder nadere informatie over de aard, omvang en urgentie van deze aandachtspunten is het onmogelijk om een volledig beeld te vormen van de werkelijke staat van de luchtvaartbeveiliging. Een overheid die veiligheid serieus neemt, moet verder gaan dan het benadrukken van wat niet mis is gegaan. Zij moet ook duidelijk maken wat beter moet en binnen welke termijn dat zal gebeuren. De Civil Aviation Safety Authority Suriname (CASAS) krijgt de verantwoordelijkheid om de verdere opvolging binnen haar toezichtstaak, samen met de betrokken nationale partners, ter hand te nemen. Dat klinkt institutioneel correct, maar de effectiviteit van dit proces zal afhangen van de daadwerkelijke uitvoering. Toezicht heeft weinig waarde wanneer vastgestelde verbeterpunten blijven hangen in rapporten, vergaderingen en ambtelijke procedures. Suriname kent een luchtvaartsector die van groot belang is voor de verbinding met de internationale gemeenschap, het toerisme en de economische ontwikkeling. Een zwakke beveiligingscultuur kan niet alleen veiligheidsrisico’s opleveren, maar ook het vertrouwen van luchtvaartmaatschappijen, internationale partners en reizigers onder druk zetten. Daarom moet de afronding van deze audit worden aangegrepen om structurele verbeteringen te realiseren.
Niet alleen wanneer internationale inspecteurs aanwezig zijn, maar dagelijks. Veiligheidsprocedures moeten consequent worden toegepast, personeel moet adequaat worden opgeleid en verantwoordelijke instanties moeten over voldoende middelen beschikken om hun taken uit te voeren. De verklaring van het Ministerie van Transport, Communicatie en Toerisme legt nadruk op samenwerking tussen alle betrokken partijen. Die samenwerking is inderdaad noodzakelijk. Maar samenwerking mag geen excuus worden voor onduidelijke verantwoordelijkheden, trage besluitvorming of het afschuiven van problemen tussen overheidsdiensten. Elke betrokken instantie moet weten welke verplichtingen zij heeft, welke tekortkomingen moeten worden aangepakt en wie verantwoordelijk is voor het resultaat. Alleen dan kan worden voorkomen dat aandachtspunten uitgroeien tot hardnekkige zwakke plekken binnen het beveiligingssysteem. Ook de publieke communicatie verdient een kritische benadering. Het ministerie spreekt zijn waardering uit voor het ICAO-auditteam, CASAS en de nationale stakeholders. Dergelijke dankbetuigingen zijn gebruikelijk, maar mogen niet de plaats innemen van inhoudelijke verantwoording. De samenleving heeft recht op een overheid die niet alleen successen communiceert, maar ook eerlijk rapporteert over verbeterpunten en de voortgang daarvan.
Het is bovendien belangrijk om onderscheid te maken tussen het ontbreken van ernstige tekortkomingen en het volledig voldoen aan alle verwachtingen. Een auditresultaat zonder ernstige bevindingen betekent niet automatisch dat er geen risico’s bestaan of dat verdere verbeteringen overbodig zijn. Luchtvaartbeveiliging vereist voortdurende waakzaamheid, omdat risico’s veranderen en internationale normen zich blijven ontwikkelen. Suriname moet daarom voorkomen dat deze audit wordt gebruikt als een public relations moment zonder duurzame opvolging. De werkelijke beoordeling van het systeem zal niet uitsluitend plaatsvinden tijdens internationale inspecties, maar vooral in de periode daarna. Dan moet blijken of aanbevelingen worden omgezet in maatregelen of procedures daadwerkelijk worden verbeterd en de verantwoordelijke instanties resultaten kunnen aantonen. De afronding van de ICAO-audit biedt Suriname een kans om vertrouwen te versterken. Die kans kan alleen worden benut met transparantie, discipline en aantoonbare uitvoering. Een positieve eerste beoordeling verdient erkenning, maar geen zelfgenoegzaamheid. Luchtvaartbeveiliging vraagt geen mooie verklaringen, maar blijvende prestaties. De veiligheid van reizigers en de internationale positie van Suriname mogen nooit afhankelijk worden van de geruststellende toon van een persbericht. Wat nu telt, is de concrete opvolging van de vastgestelde aandachtspunten en de bereidheid om tekortkomingen daadwerkelijk aan te pakken.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
