De Nationale Assemblée staat onder druk, omdat de samenleving steeds luider vraagt waarom belangrijke wetten traag door het parlement komen, terwijl grote hervormingen niet kunnen blijven wachten op politieke agenda’s, beperkte capaciteit en lange commissietrajecten. Voorzitter Michael Ashwin Adhin erkent dat de kritiek bestaat, maar stelt daar tegenover dat veel parlementair werk buiten het zicht van de burger plaatsvindt. Volgens hem zijn er in de afgelopen periode 264 commissievergaderingen gehouden en bevinden 23 wetsvoorstellen zich in een vergevorderde fase, al zijn slechts enkele daarvan al volledig door het parlement gekomen.
De kern van het probleem ligt volgens Adhin niet alleen in politieke vertraging, maar ook in een ernstig tekort aan juridische deskundigheid binnen het parlement. DNA werkt momenteel met slechts twee wetgevingsjuristen en negen juristen, terwijl de hoeveelheid en de complexiteit van wetsvoorstellen toenemen. Dat aantal is te klein voor een instituut dat wetten moet toetsen, verbeteren, vergelijken, afstemmen en juridisch dichttimmeren voordat zij het land jarenlang binden.
Het pleidooi van de voorzitter is daarom dat kwaliteit boven snelheid moet blijven staan, maar dat snelheid wel omhoog moet. Om dat mogelijk te maken is in de begroting van DNA extra ruimte opgenomen voor externe wetgevingsjuristen en betere arbeidsvoorwaarden voor nieuw juridisch kader. Dat is geen administratieve luxe, maar een noodzakelijke investering in de kernfunctie van het parlement.
De samenleving ziet vaak alleen de openbare vergadering, de stemming en het eindresultaat. Het zware werk gebeurt echter in commissies, gesprekken met betrokken actoren, technische voorbereidingen en juridische correctierondes. Omdat die vergaderingen meestal niet openbaar zijn, ontstaat het beeld dat er weinig gebeurt, terwijl volgens Adhin daar de inhoudelijke voorbereiding plaatsvindt.
Daarom wordt gekeken hoe commissievergaderingen transparanter kunnen worden gemaakt. Dat is praktisch niet eenvoudig, omdat soms twee of drie commissies tegelijk vergaderen en omdat niet iedere bespreking zonder meer geschikt is voor volledige publieke uitzending. Toch is meer openheid noodzakelijk, omdat burgers pas vertrouwen krijgen in een parlementair proces wanneer zij kunnen zien hoe wetten worden onderzocht, bevraagd en aangescherpt.
De discussie raakt aan een groter vraagstuk dan het tempo van wetgeving alleen. Suriname staat voor hervormingen in bestuur, economie, rechtspraak, olie en gas, verkeersveiligheid, sociale zekerheid en institutionele modernisering. Adhin waarschuwde recent dat DNA de komende jaren kwalitatieve wetgeving moet produceren in een tempo dat het parlement zichzelf niet eerder heeft opgelegd, omdat de juridische spelregels klaar moeten zijn voordat nieuwe economische krachten het land in beweging zetten.
Suriname heeft daarom geen keuze tussen snelle wetten en goede wetten, maar moet beide tegelijk organiseren. Dat kan alleen als DNA juridisch sterker wordt, commissiewerk beter zichtbaar maakt en wetgevingsprocessen professioneler plant. Een parlement dat meer juristen aantrekt, externe expertise gebruikt en burgers beter laat meekijken, kan kritiek niet volledig wegnemen, maar wel aantonen dat vertraging niet altijd stilstand is.
De toets voor DNA ligt de komende maanden niet in mooie verklaringen over kwaliteit, maar in zichtbare resultaten. Als de 23 vergevorderde wetsvoorstellen zorgvuldig worden afgerond en de samenleving beter begrijpt wat er in commissies gebeurt, kan het parlement een deel van het vertrouwen herstellen. Blijft de juridische capaciteit echter te klein, dan blijft Suriname gevangen tussen de haast van noodzakelijke hervorming en het risico van wetten die later nieuwe problemen veroorzaken.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
