Het Ministerie van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie (EZOTI) presenteert de ingebruikname van het digitale platform van het Bureau Intellectuele Eigendom (BIE) als een belangrijke stap richting modernisering. Het klinkt veelbelovend, digitale aanvragen, een toegankelijk openbaar register, een vernieuwde backoffice en nieuwe wetgeving moeten het systeem efficiënter, transparanter en klantvriendelijker maken. Maar in een land waar overheidsdiensten al jarenlang kampen met bureaucratie, achterstanden en trage procedures, is een digitaal loket op zichzelf nog geen garantie voor betere dienstverlening. De officiële ingebruikname werd symbolisch gemarkeerd door merkgemachtigde mevrouw Elleson Fraenk, die in aanwezigheid van de minister van EZOTI en de voorzitter van de Vaste Commissie van het ministerie, Steven Reyme, via het nieuwe platform een aanvraag indiende. Daarmee werd de digitale intake officieel in werking gesteld. Een symbolisch moment, maar het begint pas wanneer honderden ondernemers, bedrijven, uitvinders en andere rechthebbenden daadwerkelijk gebruikmaken van het systeem. Want digitalisering is meer dan een moderne website en een online aanvraagformulier. Het gaat uiteindelijk om de vraag of burgers en ondernemers sneller geholpen worden of aanvragen daadwerkelijk binnen redelijke termijnen worden verwerkt en of opgebouwde achterstanden verdwijnen.
Juist daar ligt de grootste uitdaging voor het BIE. Het ministerie erkent zelf dat er bestaande achterstanden zijn. De digitale backoffice moet daarom niet alleen nieuwe aanvragen verwerken, maar ook reeds ingediende dossiers digitaal afhandelen. Dat is een noodzakelijke stap, maar tegelijkertijd een pijnlijke herinnering aan het feit dat het oude systeem blijkbaar onvoldoende in staat is geweest om de dienstverlening op tempo te houden. Een digitaal systeem dat bovenop een achterstand wordt geplaatst, lost die achterstand niet automatisch op. Als dossiers jarenlang blijven liggen, medewerkers onvoldoende capaciteit hebben of procedures onnodig ingewikkeld blijven, verandert digitalisering slechts de verpakking van hetzelfde probleem. De burger heeft weinig aan een digitaal formulier wanneer de verwerking vervolgens alsnog maanden of jaren duurt. Daarom moet de overheid niet alleen trots zijn op de technische lancering, maar vooral afgerekend kunnen worden op concrete resultaten. De recente wijziging van het Reglement Industriële Eigendom Suriname 1912 biedt tegelijkertijd nieuwe mogelijkheden. De wet maakt onder meer registratie van dienstmerken mogelijk en sluit het wettelijke kader beter aan op de hedendaagse realiteit. Dat is positief, Suriname kan zich geen verouderd systeem veroorloven in een economie waarin merken, diensten, creativiteit, technologie en kennis steeds belangrijker worden.
Maar ook hier geldt, goede wetgeving is slechts zo sterk als de uitvoering ervan. Het digitaliseren van publicaties kan een belangrijke doorbraak betekenen. Het biedt mogelijkheden om achterstanden weg te werken en procedures sneller toegankelijk te maken. Maar transparantie ontstaat pas werkelijk wanneer informatie volledig, actueel en betrouwbaar beschikbaar is. Een openbaar register dat moeilijk te doorzoeken is, onvolledig blijft of niet tijdig wordt bijgewerkt, voldoet niet aan de verwachtingen van een moderne digitale overheid. Het BIE bevindt zich daarmee op een belangrijk kruispunt. Enerzijds is er eindelijk beweging richting digitalisering en aansluiting bij internationale standaarden. Anderzijds mag deze stap niet worden gebruikt als bewijs dat de modernisering al voltooid is. De ingebruikname van een platform is het begin van een proces, niet het eindresultaat. Voor ondernemers is intellectuele eigendom geen administratieve bijzaak. Een merk kan de waarde van een onderneming vertegenwoordigen. Een registratie kan bepalend zijn voor commerciële zekerheid. Vertraging of onduidelijkheid kan daarom directe economische gevolgen hebben. Een modern systeem moet ondernemers niet alleen toegang geven tot een digitaal loket, maar ook zekerheid bieden dat hun aanvragen serieus, transparant en binnen voorspelbare termijnen worden behandeld.
EZOTI en het BIE hebben nu de kans om te laten zien dat digitalisering daadwerkelijk leidt tot een cultuuromslag binnen de overheid. Dat betekent minder papier, minder bureaucratie, minder willekeur en vooral minder wachten. Het betekent ook dat prestaties meetbaar moeten worden gemaakt en dat gebruikers moeten kunnen zien of beloofde verbeteringen daadwerkelijk worden gerealiseerd. De ambitie om de dienstverlening naar internationale standaarden te brengen verdient steun. Maar internationale standaarden worden niet bereikt met ceremoniële ingebruiknames, mooie presentaties en digitale systemen alleen. Ze worden bereikt door snelheid, betrouwbaarheid, transparantie, deskundigheid en meetbare resultaten. De echte beoordeling van het digitale BIE-platform begint daarom niet bij de openingshandeling, maar bij de eerste ondernemer die na registratie daadwerkelijk merkt dat het systeem sneller, eenvoudiger en betrouwbaarder werkt. Pas wanneer de achterstanden zichtbaar afnemen, aanvragen voorspelbaar worden afgehandeld en het register daadwerkelijk actueel en toegankelijk is, kan worden gesproken van echte modernisering. Tot die tijd is de digitalisering vooral een belofte die nog waargemaakt moet worden. Suriname heeft geen behoefte aan digitale façade, maar aan een overheid die haar dienstverlening eindelijk laat aansluiten op de snelheid van de economie. Het BIE krijgt met deze hervorming een uitgelezen kans. Nu moeten de resultaten volgen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
