De installatie van de Maritieme Beveiligingsraad moet Suriname beter beschermen tegen veiligheidsrisico’s op zee, maar roept tegelijkertijd een bekend beeld op, opnieuw een raad, opnieuw goede voornemens en opnieuw de belofte dat samenwerking de problemen moet oplossen. Terwijl de regering spreekt over versterking, coördinatie en controle, ligt de werkelijke uitdaging niet in het oprichten van een nieuw orgaan, maar in het daadwerkelijk afdwingen van resultaten. President Jennifer Simons benadrukte tijdens de officiële installatie het belang van veiligheid en samenwerking binnen de Surinaamse maritieme sector. Volgens het staatshoofd is de verantwoordelijkheid voor de raad niet uitsluitend weggelegd voor voorzitter Bob Mangal. Alle betrokken instanties moeten vanuit hun eigen deskundigheid bijdragen aan de uitvoering van de taken. Daarmee raakt de president aan een cruciaal punt. Maritieme veiligheid is geen verantwoordelijkheid die met een benoeming of een officiële ceremonie kan worden afgedekt. Het vereist voortdurende controle, betrouwbare informatie, duidelijke bevoegdheden en instanties die daadwerkelijk samenwerken. Zonder die voorwaarden dreigt de raad te verworden tot een zoveelste overlegstructuur waarin plannen worden besproken, maar problemen blijven liggen. De Maritieme Beveiligingsraad brengt verschillende belangrijke instanties samen.
Vertegenwoordigd zijn onder andere de Maritieme Autoriteit Suriname (MAS), de Marine, de Kustwacht, het Korps Politie Suriname (KPS), de adviseur Nationale Veiligheid, het Openbaar Ministerie (OM) en het ministerie van Justitie en Veiligheid (JuVe). In de praktijk zal de meerwaarde echter afhangen van de manier waarop deze samenwerking wordt georganiseerd en uitgevoerd. Justitieminister Harish Monorath, die tevens als minister ad interim van Transport, Communicatie en Toerisme (TCT) optrad, sprak zijn tevredenheid uit over de installatie. Volgens hem moet de raad nu verder worden vormgegeven en moeten de taken worden geoperationaliseerd om een concrete bijdrage te leveren aan het herstel en de ontwikkeling van Suriname. De installatie vormt geen eindpunt. Het is het begin van een proces waarin moet blijken of de nieuwe structuur daadwerkelijk in staat is om de maritieme sector beter te controleren en risico’s sneller aan te pakken. Voorzitter Bob Mangal maakte duidelijk dat de raad zich zal richten op coördinatie, inspectie en monitoring. De verschillende stakeholders moeten gezamenlijk toezicht houden op alles wat het maritieme domein aangaat. Volgens Mangal is dat noodzakelijk om te voorkomen dat Suriname achterloopt op internationale verplichtingen en ontwikkelingen. Hij waarschuwde dat tekortkomingen zelfs kunnen leiden tot negatieve reacties vanuit de internationale gemeenschap, waaronder mogelijke blacklisting.
Die waarschuwing geeft de installatie een grotere betekenis dan alleen het verbeteren van de binnenlandse veiligheid. Het gaat ook om de internationale positie van Suriname en het vermogen van het land om te voldoen aan afspraken, regelgeving en veiligheidsnormen. Een land dat zijn maritieme sector onvoldoende controleert, loopt immers niet alleen veiligheidsrisico’s. Het kan ook zijn reputatie en economische belangen onder druk zien komen te staan. Mangal benadrukte dat de bestaande en aanvullende wet en regelgeving nauwgezet moet worden gemonitord en bijgehouden. Dat vraagt om meer dan intenties. Het vereist een systeem waarin informatie wordt verzameld, overtredingen worden vastgesteld en verantwoordelijke instanties daadwerkelijk handelen. President Simons wees op het belang van datacollectie en monitoring. Daarmee wordt een van de belangrijkste voorwaarden voor effectief maritiem toezicht benoemd. Zonder betrouwbare gegevens blijft het moeilijk om veiligheidsrisico’s in kaart te brengen, ontwikkelingen te volgen en gericht op te treden. De raad zal daarom niet alleen moeten overleggen, maar ook moeten beschikken over actuele informatie en een werkbare methode om die informatie te gebruiken. Mangal gaf aan dat de betrokken partijen op korte termijn bijeen zullen komen voor de eerste vergadering. Tijdens die bijeenkomst moet worden bepaald welke prioriteitsgebieden worden geïnventariseerd en hoe de strategie van de raad eruit zal zien. Vervolgens moeten de stakeholders gezamenlijk werken aan een controlemechanisme waarmee de situatie binnen het maritieme domein voortdurend kan worden beoordeeld. De president zal volgens de voorzitter op regelmatige basis worden geïnformeerd over de ontwikkelingen.
De vraag naar de effectiviteit van de raad zal daarmee onvermijdelijk samenhangen met de kwaliteit van die rapportages, de opvolging van aanbevelingen en de bereidheid van instanties om verantwoordelijkheid te nemen. Mangal erkent dat Suriname zich niet in een ideale situatie bevindt. Tegelijkertijd stelt hij dat er politieke wil is om de problemen aan te pakken. Met de steun van het kabinet verwacht hij dat nationale en internationale uitdagingen kunnen worden aangepakt. Die bereidheid is noodzakelijk, maar vormt op zichzelf geen garantie voor succes. Suriname kent vaker structuren die met grote verwachtingen worden aangekondigd, terwijl de uiteindelijke resultaten afhankelijk blijven van uitvoering, middelen en bestuurlijke discipline.De Maritieme Beveiligingsraad zal daarom vooral worden beoordeeld op wat er na de installatie gebeurt. De raad heeft de bevoegdheid en de opdracht om aan de slag te gaan. Nu moet blijken of de samenwerking tussen de verschillende instanties leidt tot een controlemechanisme dat risico’s tijdig signaleert, verplichtingen bewaakt en tekortkomingen aanpakt. Suriname heeft geen behoefte aan nog een raad die vooral op papier bestaat. Het land heeft behoefte aan een maritieme veiligheidsstructuur die zichtbaar functioneert, verantwoordelijkheid afdwingt en voorkomt dat internationale waarschuwingen opnieuw moeten dienen als aanleiding voor actie. De installatie is een stap. De geloofwaardigheid van de raad zal worden bepaald door de stappen die daarna volgen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
