Met de vakantieperiode voor de deur trekt het Korps Politie Suriname (KPS) opnieuw aan de bel. Meer drukte op de wegen, volle recreatieoorden en openbare plaatsen betekenen volgens de politie automatisch meer risico’s op criminaliteit, verkeersongevallen en ordeverstoringen. De waarschuwingen van inspecteur Steve Fabre, interim-woordvoerder van het KPS, klinken bekend. Woninginbraken, roekeloos rijgedrag, alcohol achter het stuur, straatberovingen en vechtpartijen keren tijdens vakanties steeds terug. Daarmee wordt een ongemakkelijke werkelijkheid zichtbaar, vakantie brengt niet alleen ontspanning, maar ook een voorspelbare piek van veiligheidsproblemen waar Suriname kennelijk ieder jaar opnieuw tegenaan loopt. Vooral de toename van woninginbraken is veelzeggend. Gezinnen vertrekken naar het binnenland of buitenland en laten woningen voor langere tijd onbeheerd achter. Daarmee ontstaat ruimte voor criminelen. De sociale controle neemt af en woningen worden eenvoudige doelwitten.
De politie waarschuwt terecht voor het delen van afwezigheid via sociale media, maar de verantwoordelijkheid kan niet uitsluitend bij burgers worden gelegd. Het feit dat langdurig lege woningen zo gemakkelijk ten prooi kunnen vallen aan inbrekers, zegt ook iets over de kwetsbaarheid van woonwijken en de beperkte preventieve slagkracht van de samenleving. De politie kondigt extra surveillance aan, zowel zichtbaar als onopvallend. Hotspots en recreatieoorden krijgen meer aandacht en vooral de verkeersroutes richting Para en Brokopondo worden extra bewaakt. Dat klinkt geruststellend, maar het roept tegelijkertijd de vraag op waarom intensiever toezicht vooral nodig lijkt wanneer problemen zich al jarenlang volgens hetzelfde patroon aankondigen. Als criminaliteit en verkeersovertredingen tijdens vakantieperioden structureel toenemen, zou een structurele preventiestrategie logischer zijn dan telkens een tijdelijke opschaling. Ook op de weg blijft het probleem hardnekkig. Roekeloos rijgedrag, alcoholgebruik en het negeren van verkeersregels vormen volgens het KPS een aanzienlijk risico. Het advies om voertuigen vooraf te controleren, banden op spanning te brengen en documenten in orde te hebben, is verstandig.
Maar verkeersveiligheid begint niet bij de controle van een bandenspanning. Het begint bij gedrag. Een bestuurder die na het drinken toch achter het stuur kruipt, vormt een gevaar voor zichzelf en voor anderen. Geen enkele politiecontrole kan deze onverantwoordelijke bestuurders onderscheppen. Daar ligt een bredere maatschappelijke verantwoordelijkheid. Wie naar een recreatieoord vertrekt om plezier te maken, moet begrijpen dat alcohol en verkeer niet samengaan. De simpele regel dat één persoon nuchter blijft en met een geldig rijbewijs rijdt, kan levens redden. Toch blijkt uit de terugkerende waarschuwingen dat deze boodschap nog altijd onvoldoende doordringt. Bij recreatieoorden komt daar de verantwoordelijkheid van ouders en verzorgers bij. Vooral kinderen die niet of nauwelijks kunnen zwemmen, lopen in de buurt van diep water grote risico’s. Een moment van onoplettendheid kan desastreuze gevolgen hebben. Ouders die met kinderen naar het water gaan, kunnen hun verantwoordelijkheid niet afschuiven op badmeesters, omstanders of de politie. Toezicht begint en eindigt bij de volwassene die voor het kind verantwoordelijk is.
Ook jongeren en thuisblijvers krijgen een terechte waarschuwing, maak via sociale media niet openbaar dat een woning onbeheerd is of dat iemand alleen thuis zit. In een tijd waarin mensen vrijwel ieder detail van hun leven online delen, kan achteloosheid rechtstreeks in de kaart van criminelen spelen. Hetzelfde geldt voor het opzichtig tonen van grote hoeveelheden geld, telefoons en andere waardevolle spullen. De boodschap van inspecteur Fabre dat mensen de vakantie moeten ingaan met de bedoeling plezier te maken en niet te vechten, lijkt vanzelfsprekend. Toch is het blijkbaar nodig om dit hardop te zeggen. Alcohol, drugs, frustratie en groepsgedrag vormen een explosieve combinatie die in korte tijd kan ontaarden in geweld. De politie kan surveilleren, controleren en ingrijpen, maar zij kan geen samenleving creëren waarin iedereen verantwoordelijkheid neemt.
Veiligheid is geen product dat uitsluitend door het KPS wordt geleverd. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van bestuurders, ouders, ondernemers, recreatieoorden en burgers. Het telefoonnummer 115 moet daarom niet alleen bekend zijn, maar ook daadwerkelijk worden gebruikt wanneer iets verdachts wordt gezien. Preventie begint vaak bij een melding die op het eerste gezicht onbelangrijk lijkt. De vakantieperiode hoeft geen periode van angst te worden. Maar veiligheid ontstaat evenmin vanzelf. Wie roekeloos rijdt, dronken achter het stuur kruipt, kinderen zonder toezicht bij diep water laat of op sociale media aankondigt dat zijn woning leegstaat, vergroot zelf het risico. Het KPS kan waarschuwen en controleren, maar uiteindelijk staat of valt de veiligheid van de vakantie met het gedrag van de samenleving zelf. ‘Fredeman ede n’e broko’ is daarom meer dan een slogan. Het is een waarschuwing dat één moment van onverantwoordelijkheid genoeg kan zijn om een periode van ontspanning te veranderen in een drama.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
