Meer dan zestig bestuursambtenaren en leden van Regionale Raden (RR) en Districtsraden (DR) uit Sipaliwini en Boven-Suriname hebben deelgenomen aan een driedaagse training in Nieuw Aurora. De bijeenkomst, verzorgd door Zagra’s Consultancy N.V. in het kader van het Tyubi di Matu-project van de Vereniging van Samaaka Gemeenschappen (VSG), is bedoeld om de kennis van functionarissen over hun taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden binnen het lokaal bestuur te versterken. In werkelijkheid legt deze training vooral een ongemakkelijke realiteit openbaar gemaakt, als bestuursfunctionarissen na hun aantreden nog uitgebreid moeten worden bijgeschoold over de basis van hun eigen functie, dan is er iets fundamenteel mis met de manier waarop lokaal bestuur wordt georganiseerd, voorbereid en ondersteund. Een goed functionerend bestuur begint niet bij een driedaagse training. Het begint bij duidelijke wet en regelgeving, een heldere taakverdeling, goed geselecteerde functionarissen, adequate begeleiding en vooral bij een bestuurscultuur waarin verantwoordelijkheid daadwerkelijk wordt genomen.
Een training kan kennis aanvullen, maar kan geen structurele bestuurlijke tekortkomingen wegpoetsen. Vooral in het binnenland is sterk lokaal bestuur geen luxe. Afstanden zijn groot, voorzieningen zijn beperkt en gemeenschappen zijn voor veel zaken afhankelijk van overheidsstructuren die vaak al onder druk staan. Juist daarom moeten vertegenwoordigers van Regionale en Districtsraden precies weten wat zij mogen, moeten en behoren te doen. Onduidelijkheid over verantwoordelijkheden kan daar rechtstreeks gevolgen hebben voor de dienstverlening aan burgers. Dat de organisatoren nadrukkelijk spreken over het belang van een duidelijke afbakening van taken en verantwoordelijkheden, is daarom veelzeggend. Het suggereert dat binnen de bestaande bestuursstructuren nog altijd onvoldoende duidelijkheid bestaat over wie waarvoor verantwoordelijk is. Wanneer bevoegdheden door elkaar lopen, verantwoordelijkheden worden doorgeschoven of functionarissen hun eigen rol onvoldoende begrijpen, ontstaat bestuurlijke stilstand. Uiteindelijk zijn het niet de bestuurders die daarvoor de rekening betalen, maar de gemeenschappen.
De praktijk moet daarom zwaarder wegen dan theorie. Tijdens de training worden praktijksituaties besproken en ervaringen uitgewisseld. Dat is waardevol, maar het begint pas nadat de deelnemers Nieuw Aurora hebben verlaten. Kennis die niet wordt omgezet in handelen, blijft immers slechts kennis in theorie. De professionalisering van het lokaal bestuur mag dan ook niet hier eindigen, wanneer de driedaagse training wordt afgesloten. Het risico bestaat dat dergelijke activiteiten worden gereduceerd tot een certificaat, een groepsfoto en enkele goede voornemens. Dat zou een ernstige verspilling van tijd en middelen zijn. De bevolking heeft geen behoefte aan bestuurders die alleen kunnen uitleggen wat hun taak is. Gemeenschappen hebben bestuurders nodig die hun taak ook daadwerkelijk uitvoeren. De VSG en Zagra’s Consultancy verdienen erkenning voor het initiatief, maar de verantwoordelijkheid voor beter bestuur ligt uiteindelijk breder. Ook de overheid moet ervoor zorgen dat lokale bestuursorganen structureel worden ondersteund. Dat betekent niet alleen trainingen organiseren, maar ook zorgen voor voldoende middelen, duidelijke procedures, begeleiding en controle.
Daarbij moet worden voorkomen dat training wordt gebruikt als een gemakkelijk antwoord op problemen die in werkelijkheid veel dieper liggen. Als dezelfde functionarissen telkens opnieuw moeten worden getraind omdat verantwoordelijkheden onduidelijk blijven, ontbreekt het aan structurele oplossingen. Professionalisering vereist continuïteit, evaluatie en vooral de bereidheid om bestuurders daadwerkelijk aan te spreken op hun prestaties. Het Tyubi di Matu-project kan een belangrijke bijdrage leveren aan versterking van lokaal bestuur in het binnenland. Maar de waarde ervan zal uiteindelijk niet worden bepaald door het aantal deelnemers of het aantal trainingsdagen. In Sipaliwini en Boven-Suriname hebben gemeenschappen recht op een lokaal bestuur dat niet alleen aanwezig is, maar zichtbaar functioneert. Bestuursleden moeten hun bevoegdheden kennen, hun verantwoordelijkheid nemen en rekenschap afleggen over wat zij met die verantwoordelijkheid doen. Een driedaagse training kan daarvoor een begin zijn. Het mag echter nooit het eindpunt worden. Want professioneel bestuur ontstaat niet in een trainingszaal, maar in de dagelijkse praktijk, waar besluiten moeten worden genomen, problemen moeten worden opgelost en burgers daadwerkelijk moeten kunnen rekenen op hun overheid.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
