Terwijl de blikken in de regio strak gericht zijn op de olie- en gasontwikkelingen, voltrekt zich in onze achtertuin een stille economische strijd. Buurland Guyana zet momenteel agressief in op grootschalige landbouw om de voedselmand van de Caricom te domineren. Hoe moet Suriname hierop reageren? Het antwoord ligt niet in het simpelweg kopiëren van hun massaproductie, maar in het durven maken van scherpe, visionaire keuzes.
Het succes van de Hmong-bevolking in Frans-Guyana levert het ultieme bewijs: een relatief kleine groep met specifieke, cultuurvaste expertise kan de economische motor van een heel land aanzetten. Midden in het Amazoneregenwoud transformeerden zij onbegaanbaar oerwoud tot de absolute ruggengraat van de lokale landbouw, terwijl hun traditionele cultuur uitgroeide tot de grootste toeristische trekpleister van het land. Het is tijd dat de Surinaamse overheid de regie pakt en dit model vertaalt naar onze eigen realiteit.
In de jaren 70 arriveerde een kleine groep Hmong-vluchtelingen in de jungle van Frans-Guyana. Ze kregen de beschikking over onherbergzaam, dicht oerwoud in Cacao en Javouhey—grond die destijds door velen als onbruikbaar werd gezien. Maar de Hmong brachten iets unieks mee: eeuwenoude landbouwexpertise, een ijzersterke werkethiek en een diepe verbondenheid met hun eigen cultuur.
Vandaag de dag is deze relatief kleine gemeenschap de absolute ruggengraat van de Frans-Guyaanse landbouw; ze produceren het overgrote deel van de verse groenten en het fruit voor de hele markt. Hun dorpen zijn bovendien uitgegroeid tot de belangrijkste toeristische trekpleisters van het land, waar bezoekers massaal naartoe stromen voor de traditionele zondagsmarkten. Dit historische succes is het ultieme bewijs van een universele wet: specifieke, cultuurvaste expertise kan de economische motor van een heel land aanzetten.
De Fundering: Een Overheid met Regie en Visie
Dit succes ontstaat echter nooit per ongeluk. Het succes in Frans-Guyana werd destijds ingeleid door een overheid die de randvoorwaarden schiep, en dat blijft de belangrijkste les voor de toekomst. Het vereist een overheid die niet passief afwacht, maar de markt actief vormgeeft. Een overheid die begrijpt dat een land zijn concurrentiepositie moet creëren in plaats van simpelweg te vertrouwen op natuurlijke hulpbronnen.
Sterke leiders kijken naar de krachtenvelden in de regio. Zij analyseren de macht van leveranciers, de dreiging van substituten en de dynamiek van de omliggende markten. Door strategische randvoorwaarden te scheppen—zoals toegang tot grond, duidelijke regelgeving en gerichte infrastructuur—neutraliseert de overheid de risico’s en vergroot zij de slagkracht van de hele sector. Dit is modern economisch bestuur: het bouwen van een ecosysteem waarin specifieke expertise direct kan renderen.
Cultuur als Economisch Kapitaal
Het geheim van deze transformatie ligt in het behoud van identiteit. Zoals de Hmong lieten zien, hoeven experts niet te assimileren; zij integreren met behoud van hun cultuur. Hun unieke kleding, traditionele feesten, architectuur en landbouwmethoden transformeren de regio tot een levend cultuurmonument.
Wat begint als een agrarisch project, groeit uit tot een unieke toeristische trekpleister. Reizigers komen van heinde en verre, niet alleen voor de producten, maar voor de ervaring. Cultuurbehoud blijkt geen barrière voor vooruitgang, maar juist de ultieme marketingtool. Het creëert een vliegwieleffect:
- Primaire sector: Hoogwaardige landbouwproductie vermindert de importafhankelijkheid en stimuleert export.
- Tertiaire sector: Toerisme rondom de gemeenschap creëert banen in de horeca, transport en gidsdiensten.
- Regionale trots: Een eens vergeten gebied verandert in het economische en culturele paradepaardje van de natie.
Een Strategische Keuze voor de Toekomst
De lessen uit de regio liggen voor het oprapen. Het historische Plan Vert van Frans-Guyana bewees al hoe je met de juiste mensen de jungle duurzaam rendabel maakt. Vandaag de dag zien we aan de andere grens hoe Guyana met een agressieve en stevige inzet op grootschalige landbouwontwikkeling probeert de regionale voedselmand te domineren.
De boodschap voor strategische beleidsmakers is helder. Economische dominantie en voedselzekerheid zijn keuzes. Door als overheid de regie te pakken, the wetten van marktconcurrentie strategisch toe te passen en ruimte te bieden aan unieke, cultuurvaste expertise, kan elk land met de juiste visie transformeren van een importafhankelijke volger naar een agrarische en toeristische leader in de regio.
Over de auteur:
Dr. Bert Schreuders (PhD, DBA, CT/HRDC) is bedrijfseconoom, strategisch adviseur en docent. Hij is gespecialiseerd in duurzame ontwikkelingsprogramma’s, regionaal-economische vraagstukken en human resource development.
