Met de lancering van CDB PROPEL heeft de Caribbean Development Bank een nieuw hoofdstuk geopend in de ondersteuning van micro, kleine en middelgrote ondernemingen in de regio, waarbij het oude model van incidentele technische hulp plaats moet maken voor een veel scherper programma dat ondernemers voorbereidt op digitalisering, klimaatdruk, internationale concurrentie en de harde realiteit van kleine markten met beperkte financieringsruimte. De lancering rond World MSME Day markeert de doorontwikkeling van het Caribbean Technological Consultancy Services Network, dat meer dan vier decennia ondernemers en bedrijfsorganisaties in de regio heeft ondersteund. Daarmee probeert de bank niet alleen een vertrouwd programma een nieuwe naam te geven, maar vooral een signaal af te geven dat de Caribische private sector niet langer kan worden behandeld als een bijzaak naast overheid, toerisme en buitenlandse investeringen.
De cijfers maken duidelijk waarom deze stap noodzakelijk is, omdat micro, kleine en middelgrote ondernemingen in de borrowing member countries van de CDB goed zijn voor 70 tot 85 procent van alle bedrijven, tussen 60 en 70 procent van het regionale bruto binnenlands product bijdragen en ongeveer de helft van de werkgelegenheid leveren. CDB president Daniel Best benadrukte daarmee een werkelijkheid die in beleidskringen vaak wordt uitgesproken, maar in de praktijk niet altijd serieus genoeg wordt gefinancierd en georganiseerd. Een regio die afhankelijk blijft van kleine ondernemers voor werk, voedsel, diensten, toerisme, innovatie en lokale productie kan zich geen zwakke ondernemersinfrastructuur veroorloven.
Sinds de oprichting in 1982 groeide CTCS uit tot een van de langstlopende ontwikkelingsprogramma’s van de CDB, met tussen 2015 en 2025 ongeveer 11,8 miljoen Amerikaanse dollar aan goedgekeurde technische assistentie. Daarmee werden meer dan 10.000 ondernemers en MSME’s ondersteund via trajecten rond bedrijfsmanagement, markttoegang, hernieuwbare energie, klimaatweerbaarheid, jeugdondernemerschap, financiële inclusie en economische versterking van vrouwen. Die erfenis is indrukwekkend, maar zij legt ook een pijnlijke vraag bloot, omdat tientallen jaren technische hulp alleen niet genoeg zijn wanneer ondernemers nog steeds vastlopen op dure leningen, beperkte schaal, slechte logistiek, zwakke digitale systemen en markten die te klein zijn om vanzelf groei te dragen.
Onder CDB PROPEL kiest de bank voor een meer gestructureerde en programmatische aanpak die aansluit op haar Strategisch Plan 2026 tot 2035. Het nieuwe model moet proactief prioritaire sectoren en ontwikkelingsuitdagingen aanpakken via competitieve calls for proposals, waarmee innovatie, partnerschappen en schaalbare oplossingen meer ruimte krijgen. Die aanpak is belangrijk, omdat de regio minder behoefte heeft aan versnipperde workshops en losse trainingen, en meer aan trajecten die ondernemers koppelen aan financiering, technologie, markten, exportcapaciteit, klimaatbestendige bedrijfsvoering en instellingen die hen ook na een project blijven begeleiden.
De CDB heeft voor de overgang naar dit nieuwe model 5 miljoen Amerikaanse dollar vrijgemaakt uit de elfde cyclus van het Special Development Fund voor technische assistentie aan MSME’s tussen 2025 en 2028. Dat bedrag kan een katalysator zijn wanneer het goed wordt ingezet, maar het is geen wondermiddel voor een regio waarin financiering voor kleine ondernemingen vaak duur, bureaucratisch en onbereikbaar blijft. De echte waarde van CDB PROPEL zal daarom afhangen van de vraag of deze middelen instellingen versterken die dagelijks met ondernemers werken, of dat het programma opnieuw vooral eindigt in nette rapporten, trainingsfoto’s en verklaringen zonder structurele toegang tot kapitaal.
Lisa Harding, hoofd van de private sector divisie van de CDB, plaatste CDB PROPEL nadrukkelijk tussen continuïteit en transformatie, omdat CTCS jarenlang ondernemers hielp met nieuwe technologie, markttoegang en veerkracht, maar de ondernemer van vandaag veel meer verbonden, ambitieuzer en internationaler georiënteerd is. Die ondernemer concurreert niet alleen met de winkel aan de overkant, maar ook met online platforms, buitenlandse leveranciers, toeristische kwaliteitsnormen, klimaatrisico’s en klanten die sneller, goedkoper en professioneler bediend willen worden. CDB PROPEL moet dus niet alleen ondernemers helpen overleven, maar hen leren concurreren in een economie waarin stilstand langzaam faillissement wordt.
De paneldiscussie met partners en begunstigden uit Barbados, Jamaica en Haïti maakte zichtbaar hoe breed de nood is, omdat technische assistentie instellingen kan versterken, jeugdondernemerschap kan aanjagen, toegang tot financiering kan verbeteren, toeristische concurrentiekracht kan vergroten en klimaatinventie kan versnellen. Faude Joseph van de Banque National de Developpement Agricole in Haïti wees terecht op toegang tot financiering als een grote hindernis voor MSME’s, terwijl Cardell Fergusson van de Barbados Youth Business Trust benadrukte dat samenwerking tussen Caribische instellingen grotere impact kan creëren voor ondernemers en nationale economieën. Deze bijdragen raken de kern van het probleem, omdat ondernemerschap niet groeit door motivatie alleen, maar door ecosystemen waarin kennis, geld, begeleiding, markten en beleid elkaar versterken.
Suriname moet deze ontwikkeling van het Caribisch bankprogramma volgen, omdat ook onze kleine ondernemers, jonge bedrijven, landbouwproducenten, creatieve sector, toeristische aanbieders, technische dienstverleners en digitale start ups dezelfde knelpunten kennen rond financiering, schaal, professionalisering en markttoegang. Een nationale economie die diversificatie predikt maar ondernemers laat worstelen met dure kredieten, beperkte begeleiding en zwakke exportstructuren, bouwt geen weerbare private sector maar een verzameling geïsoleerde overlevers. CDB PROPEL kan waardevol worden wanneer Surinaamse instellingen en ondernemers actief meedoen, projectvoorstellen professioneel voorbereiden en de beschikbare technische hulp koppelen aan echte bedrijfsresultaten.
De lancering van CDB PROPEL is daarmee geen gewone rebranding van een oud programma, maar een test of de Caribbean Development Bank haar historische ondernemerssteun kan ombouwen tot een moderne motor voor groei, innovatie en veerkracht. De Caribische regio heeft geen gebrek aan talent, ideeën of werklust, maar aan systemen die kleine ondernemers helpen om groter, slimmer, groener en concurrerender te worden. Indien CDB PROPEL die kloof werkelijk verkleint, kan het programma uitgroeien tot meer dan ontwikkelingsjargon en eindelijk bijdragen aan een private sector die niet afhankelijk blijft van applaus op conferenties, maar zichtbaar banen, inkomen en economische kracht levert.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
