In de kluizen van de Braziliaanse centrale bank is in de laatste maanden van 2025 een stille maar belangrijke verschuiving zichtbaar geworden, omdat het land 42,8 ton goud kocht en daarmee zijn goudvoorraad met ongeveer een derde uitbreidde. De totale goudpositie steeg van 129,6 naar 172,4 ton, waardoor goud de tweede grootste component werd in de internationale reserves van Brazilië. De Amerikaanse dollar blijft veruit dominant, maar zijn aandeel in de Braziliaanse reserves zakte van 80,42 procent in 2022 naar 72 procent eind 2025.
Die cijfers vertellen geen verhaal van paniek, maar van zorgvuldig herschikken. Brazilië heeft de dollar niet verlaten, want 72 procent van de reserves blijft in dollars aangehouden. Toch is de trend duidelijk, omdat het dollaraandeel jaar na jaar daalde, van 79,99 procent in 2023 naar 78,45 procent in 2024 en daarna naar 72 procent in 2025.
De centrale bank verklaarde in haar rapport over internationale reserves dat de diversificatie werd uitgebreid tegen de achtergrond van toenemende economische en geopolitieke onzekerheid. Naast goud werden ook posities in de euro, de Chinese renminbi en de Zuid Koreaanse won opgebouwd of versterkt. Daarmee kiest Brazilië voor een bredere mand, waarin de dollar nog altijd het zwaarste gewicht draagt, maar niet langer zonder tegenwicht staat.
Goud steeg naar 7,19 procent van de Braziliaanse reserveportefeuille, het hoogste aandeel sinds 2016. De euro volgde met 6,60 procent, terwijl de renminbi 5,94 procent innam. Kleinere posities in onder meer pond, yen, Canadese dollar, Australische dollar en won maken duidelijk dat Brazilië niet kiest voor één nieuwe baas, maar voor spreiding over meerdere ankers.
Die beweging krijgt extra lading doordat de BRICS landen hun monetaire positie al jaren proberen te verbreden. Rusland, China en India blijven binnen de groep de grote goudhouders, met respectievelijk meer dan tweeduizend ton bij Rusland en China en honderden tonnen bij India. Brazilië blijft in absolute omvang kleiner, maar zijn aankooptempo in 2025 laat zien dat ook middelgrote spelers binnen BRICS hun reserves strategischer gaan indelen.
De dollar staat daardoor niet op instorten, maar zijn vanzelfsprekende monopolie wordt wel steeds vaker betwist. Een studie van de Federal Reserve liet zien dat de dollar in 2024 nog altijd 58 procent van de officieel gerapporteerde wereldwijde valutareserves vertegenwoordigde, ver boven de euro met 20 procent, de yen met 6 procent, het pond met 5 procent en de renminbi met 2 procent. Dezelfde analyse wijst erop dat de dollar sinds zijn piek is gedaald, maar dat geen enkele rivaal dezelfde schaal, liquiditeit en marktvertrouwen heeft overgenomen.
Daar ligt de kern van het nieuwe reservespel. Landen willen minder kwetsbaar zijn voor sancties, renteverschuivingen, politieke druk en Amerikaanse beleidskeuzes, maar zij kunnen de dollar niet zomaar vervangen zonder zichzelf te raken. De dollar is diep verweven met handel, schuldmarkten, grondstoffenprijzen, liquiditeit en centrale bankbeheer, waardoor afbouw vaak langzaam, technisch en gedeeltelijk verloopt.
De waarschuwingen van Donald Trump aan BRICS over een alternatief voor de dollar maakten deze verschuiving nog politieker. Zijn dreiging met zware tarieven tegen landen die een dollarvervanger zouden nastreven, was bedoeld als afschrikking. Toch kan zulke druk precies het tegenovergestelde effect hebben, omdat centrale banken dan nog sterker nadenken over goud, lokale valuta, alternatieve betaalrails en minder afhankelijkheid van één machtscentrum.
Brazilië beweegt daarin voorzichtig. Het land bouwt goud op, verbreedt valutareserves en blijft toch zwaar in dollars zitten. Dat maakt de koers geloofwaardiger dan een luid politiek gebaar, omdat centrale banken meestal niet handelen voor applaus, maar voor stabiliteit, liquiditeit en bescherming tegen onverwachte schokken.
Voor BRICS past deze stap in een bredere zoektocht naar financiële autonomie. Er wordt al langer gesproken over alternatieve afwikkelingssystemen, lokale valuta in handel en zelfs experimentele modellen waarin goud en nationale valuta samen een rol spelen. Zulke plannen zijn technisch, politiek en juridisch ingewikkeld, maar de richting is zichtbaar, namelijk minder afhankelijkheid van een dollarcentrum dat tegelijk marktanker en geopolitiek wapen is.
Suriname moet de move van Brazilië analyseren, en begrijpen dat reservebeheer strategisch beleid is. De Surinaamse economie met toekomstige olie inkomsten, importdruk en valutagevoeligheid moet nadenken over spreiding, transparant reservebeheer, goudpositie, valuta inkomsten, schuldenprofiel en de kwaliteit van haar centrale bankbeleid. Wie reserves alleen ziet als geld opzijzetten, mist dat reserves ook vertrouwen, onderhandelingsruimte en crisisbescherming vormen.
Brazilië heeft met zijn goudaankopen geen einde gemaakt aan de dominantie van de dollar, maar wel laten zien dat de wereld haar veiligheidsmarges opnieuw berekent. De dollar blijft het centrum van het financiële systeem, maar goud is teruggekeerd als politiek neutrale zekerheid in een tijd van sancties, oorlogen en tariefdreiging. In dat spanningsveld verschuift de monetaire wereld niet met één aardbeving, maar met opeenvolgende stille beslissingen in centrale bankkamers.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
