Nu de cacaoprijs in korte tijd hard is teruggevallen, loopt in Brazilië een golf van grootschalige uitbreidingsplannen plots vast op de rekensom van kosten, irrigatie en onzeker rendement. De beurs meldde op 12 maart dat de prijs van cacao sinds de piek van 2024 met ongeveer 70 procent is gedaald en rond 3.000 dollar per ton schommelt. Daardoor kan een flink deel van de industriële projecten in Noordoost Brazilië financieel niet meer uit. Wat eerst werd verkocht als de opkomst van een nieuwe Latijns Amerikaanse tegenmacht voor West Afrika, oogt nu veel meer als een harde les. Het is een harde les in hoe snel agrarische euforie omslaat zodra de markt afkoelt.
De ambities waren nochtans groot, omdat investeerders en grote marktspelers hadden gehoopt dat Brazilië met nieuwe plantages op industriële schaal een deel van het wereldwijde aanbodtekort zou opvangen. Volgens ingewijden ging het om projecten die samen minstens 75.000 hectare extra teeltgebied konden toevoegen. Dat zou goed zijn voor bijna 5 procent van de wereldvraag. Juist daarom was de sector er vorig jaar van overtuigd dat Brazilië zijn rol als cacaoland snel zou uitbreiden. Die verwachting kreeg extra brandstof doordat slechte oogsten, ziekten en ontwrichting in West Afrika de wereldmarkt eerder hadden opgedreven naar extreme prijsniveaus.
Het probleem is dat de prijsstijging waarop deze investeringen werden gebouwd inmiddels is weggeëbd door een combinatie van herstel aan de aanbodkant en afkoeling aan de vraagkant. De media meldde dat de productie in Afrika zich herstelt. Ook leveren landen als Ecuador meer. Daarnaast kopen consumenten minder dure chocolade. Fabrikanten proberen met kleinere verpakkingen en alternatieve ingrediënten de hoge grondstofkosten te ontwijken. Daarbovenop klaagde Hershey vorig jaar al dat de termijnmarkt zo volatiel en vervormd was geraakt dat zij nog nauwelijks een betrouwbare afspiegeling van de fysieke markt bood. Dat onderstreept hoe onrustig de sector is geworden.
In Brazilië zelf is de terugslag inmiddels zichtbaar in uitgestelde investeringen, herberekeningen en kleinere proefstappen in plaats van grote sprongen. De media meldde dat een groot project van NewAg Partners voor ongeveer 8.900 hectare is stilgezet en dat andere initiatieven slechts nog worden heroverwogen. Bovendien beginnen sommige boeren die eerst op honderden hectares mikten nu liever klein om het gewas beter te leren kennen. Het beeld verschuift daarmee van snelle industriële expansie naar tragere groei. Dat gaat vaker in combinatie met andere gewassen en met veel meer voorzichtigheid dan de markt nog in 2024 verwachtte.
Suriname moet het in de gaten houden, omdat ook kleine landbouwlanden soms verleid worden door hoge wereldprijzen om te snel in één exportverhaal te geloven zonder voldoende buffer, schaal of marktbeveiliging. Publieke achtergrondinformatie over Suriname laat zien dat cacao historisch wel deel uitmaakte van de agrarische basis van het land, maar dat de huidige landbouw vooral op andere gewassen steunt. Ook blijft de sector in bredere zin kwetsbaar voor prijs, klimaat en uitvoeringsproblemen. Dat betekent dat Suriname cacaokansen alleen verstandig kan benaderen wanneer het inzet op kwaliteit, nicheverwerking, traceerbaarheid en gemengde landbouwmodellen. Dat is in plaats van op een dure sprint naar grootschalige monocultuur die door één prijsval meteen onderuit kan gaan.
Daarom is het Braziliaanse verhaal minder een mislukking van cacao dan een waarschuwing over de manier waarop landbouwontwikkeling moet worden opgebouwd. Hoge prijzen kunnen een sector wakker schudden, maar alleen landen die tegelijk investeren in productiviteit, risicospreiding, verwerking en markttoegang houden stand wanneer de golf weer neerkomt. Voor Suriname ligt de verstandigste route dus niet in het najagen van de volgende hype. In plaats daarvan ligt die in het bouwen van een kleinere, slimmere en beter verankerde landbouwketen die ook overeind blijft als de wereldmarkt opnieuw van stemming verandert.
Volg de Facebookpagina and Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
