Het binnenland krijgt opnieuw een reeks veelbelovende plannen voorgeschoteld. Viskwekerijen, hooglandrijst, landbouwtrainingen, betere opslag, transport en afzetmarkten moeten de lokale voedselproductie versterken. De ministeries van Regionale Ontwikkeling (RO) en Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) willen de handen ineenslaan om de voedselvoorziening in verschillende gemeenschappen structureel te gaan verbeteren. Pikin Saron wordt genoemd als een locatie waar op korte termijn met viskwekerijen kan worden gestart. Ook Santi Gron, Pikin Poika en omliggende dorpen worden bekeken. Het idee is begrijpelijk, waar traditionele visserij onder druk staat, moeten gemeenschappen beschikken over alternatieve bronnen van dierlijke eiwitten. De recente vervuiling van viswateren maakt die noodzaak bovendien duidelijk. Maar juist die vervuiling legt ook hoe kwetsbaar de voedselvoorziening in het binnenland is. Wanneer gemeenschappen afhankelijk zijn van natuurlijke viswateren en die bronnen worden aangetast, kan men niet simpelweg wachten tot een ministerie een nieuw project heeft opgezet. Voedselzekerheid vraagt om voorbereiding, continuïteit en vooral praktische uitvoering. LVV wil daarom bewoners trainen, waarna viskweektanks kunnen worden opgezet. In eerste instantie wordt gedacht aan tilapia en tambaki.
Dat klinkt als een logische eerste stap, maar training alleen is onvoldoende. Een kwekerij heeft niet alleen tanks en kennis nodig, maar ook voer, waterbeheer, onderhoud, financiering, technische begeleiding en een betrouwbare afzetmarkt. Zonder die randvoorwaarden dreigt een pilotproject al snel te eindigen als een investering die na de officiële opening langzaam wegkwijnt. De belangstelling vanuit het traditioneel gezag voor alternatieven is dan ook begrijpelijk. Vis is voor verschillende dorpen geen luxeproduct, maar een wezenlijk onderdeel van de voedselvoorziening. Juist daarom verdient het onderwerp meer dan symbolische aandacht. Het binnenland heeft behoefte aan projecten die blijven functioneren nadat de ministers en delegaties weer zijn vertrokken. Hetzelfde probleem speelt bij de landbouw. In Poki Gron wordt momenteel vijf hectare hooglandrijst verbouwd. De bedoeling is om daarvan exclusieve producten te maken die niet rechtstreeks concurreren met de traditionele rijstbouw in Nickerie. Ook hier ligt een kans, maar een kans is nog geen resultaat. RO wil de teelt uitbreiden en kijkt naar pilotprojecten op vier andere locaties. Dat klinkt positief, maar Suriname heeft geen tekort aan pilotprojecten. Het land heeft vooral behoefte aan projecten die na de pilotfase daadwerkelijk worden opgeschaald en economisch levensvatbaar blijken. Minister Huur stelt terecht dat er in het binnenland wel degelijk wordt geproduceerd.
Het probleem is dat die productie onvoldoende wordt uitgebreid en georganiseerd. Dat is misschien wel de belangrijkste constatering uit het overleg. De boeren zijn er, de landbouw is er. De bereidheid om te produceren is er. Wat ontbreekt, zijn vaak de structuren die ervoor zorgen dat productie ook daadwerkelijk leidt tot inkomen, continuïteit en voedselzekerheid. Transport vormt daarbij een van de grootste obstakels. Hoge transportkosten maken producten uit het binnenland duur en verminderen hun concurrentiekracht. Het heeft weinig zin om boeren te trainen en productie op te voeren als de producten vervolgens tegen hoge kosten naar de markt moeten worden gebracht, onderweg kwaliteitsverlies lijden of geen gegarandeerde afnemer vinden. Daarom is het voornemen van RO om vanaf 2027 sterker in te zetten op training, opslag, transport en afzet belangrijker dan een zoveelste aankondiging van een nieuw landbouwproject. De volledige keten moet worden aangepakt. Cassave, markoesa, groenten en verwerkte landbouwproducten kunnen alleen een economische betekenis krijgen wanneer productie, verwerking, logistiek en verkoop op elkaar aansluiten. De voorgestelde interdepartementale werkgroep van RO en LVV kan daarin een belangrijke rol spelen. Maar ook een werkgroep is geen garantie voor succes.
Suriname kent genoeg commissies en overlegstructuren die rapporten produceren zonder dat de situatie op het terrein fundamenteel verandert. Deze werkgroep zal daarom afgerekend moeten worden op concrete resultaten, hoeveel boeren worden getraind, hoeveel kwekerijen functioneren daadwerkelijk, hoeveel landbouwgrond wordt productief benut, welke producten bereiken de markt en hoeveel inkomen levert dat de gemeenschappen op. De plannen voor het binnenland zijn op zichzelf noodzakelijk en kansrijk. Maar het binnenland kan zich geen beleid veroorloven dat blijft steken in mooie woorden. Gemeenschappen hebben geen behoefte aan nog meer aankondigingen, maar aan productie die doorgaat, voedsel dat beschikbaar blijft en boeren die daadwerkelijk kunnen verdienen aan hun arbeid. De samenwerking tussen RO en LVV biedt een mogelijkheid om eindelijk verschillende losse initiatieven onder één praktische aanpak te brengen. De uitdaging is nu om te bewijzen dat deze samenwerking meer wordt dan een gezamenlijke foto, een werkbezoek en een nieuw beleidsdocument. Het binnenland heeft potentieel. Wat het nodig heeft, is geen gebrek aan nieuwe plannen, maar de politieke discipline om bestaande plannen uit te voeren, vol te houden en meetbaar resultaat te leveren.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
