Als de bustarieven opnieuw omhooggaan, wordt één ding duidelijk, voor steeds meer gezinnen wordt niet alleen het dagelijks leven duurder, maar dreigt zelfs de weg naar school een financiële last te worden die nauwelijks nog te dragen is. Voor ouders met één schoolgaand kind is vervoer al een dagelijkse uitgave. Voor gezinnen met twee, drie of meer kinderen stapelen de kosten zich echter razendsnel op. Iedere schooldag opnieuw moet er geld worden gevonden voor busvervoer, terwijl tegelijkertijd de prijzen in de winkels stijgen, nutsvoorzieningen duurder worden en vrijwel alle andere noodzakelijke uitgaven een steeds groter deel van het gezinsinkomen opslokken. Dat is geen klein probleem. Het raakt rechtstreeks aan de toegankelijkheid van onderwijs. Van ouders wordt verwacht dat zij ervoor zorgen dat hun kinderen iedere schooldag naar school gaan. Onderwijs is essentieel en ouders dragen daarin een grote verantwoordelijkheid. Maar die verantwoordelijkheid kan niet los worden gezien van de economische werkelijkheid waarin gezinnen moeten overleven.
Je kunt ouders niet blijven vertellen dat onderwijs een recht is, terwijl de kosten om dat onderwijs daadwerkelijk te bereiken steeds verder uit de hand lopen. Een kind dat thuisblijft omdat zijn of haar ouders het vervoer niet meer kunnen betalen, loopt niet alleen één schooldag mis. Het risico ontstaat dat financiële problemen uiteindelijk leiden tot structureel schoolverzuim, leerachterstanden en minder kansen op een betere toekomst. Daarmee wordt een vervoersprobleem langzaam maar zeker een maatschappelijk probleem. En precies daar ligt de verantwoordelijkheid van de regering. Het is onvoldoende om telkens opnieuw naar ouders te wijzen en te verwachten dat zij de stijgende kosten maar ergens vandaan halen. Ouders kunnen geen geld creëren dat er niet is. Een salaris dat nauwelijks meegroeit met de kosten van levensonderhoud, wordt niet plotseling groter omdat het bustarief stijgt. De overheid moet daarom ophouden schoolvervoer uitsluitend als een vervoerskwestie te behandelen. Het is een onderdeel van onderwijsbeleid, sociaal beleid en armoedebestrijding.
Er moet serieus worden gekeken naar betaalbaar, betrouwbaar en structureel schoolvervoer. Niet als tijdelijke maatregel wanneer de maatschappelijke druk te groot wordt, maar als een voorziening die rekening houdt met de realiteit van gezinnen. Want wat heeft een gezin aan een school die formeel toegankelijk is, wanneer de kosten om het kind daar iedere dag te krijgen een onoverkomelijke hindernis worden? Het is gemakkelijk om te zeggen dat tarieven moeten worden aangepast omdat kosten stijgen. Maar achter iedere tariefverhoging zit een rekening die uiteindelijk door iemand moet worden betaald. En in veel gevallen komt die rekening terecht bij gezinnen die al iedere maand moeten rekenen, schrappen en keuzes maken tussen noodzakelijke uitgaven. De koopkracht van gezinnen staat al onder druk. Dan kan een nieuwe verhoging van de vervoerskosten de druppel zijn die de emmer doet overlopen. De overheid kan niet enerzijds het belang van onderwijs benadrukken en anderzijds toestaan dat de kosten van schoolbezoek voor bepaalde gezinnen steeds moeilijker op te brengen zijn.
Dat is tegenstrijdig beleid, als onderwijs werkelijk voor ieder kind toegankelijk moet zijn, dan moet ook de bereikbaarheid ervan betaalbaar blijven. Het debat over bustarieven mag daarom niet worden gereduceerd tot cijfers, brandstofkosten en exploitatiekosten. Het gaat uiteindelijk om mensen. Om ouders die iedere ochtend hun kinderen naar school proberen te krijgen. Om kinderen die afhankelijk zijn van openbaar vervoer. Om gezinnen die geen auto hebben en geen alternatief achter de hand hebben. Alles wordt duurder, maar de inkomsten van gezinnen groeien niet automatisch mee. En wanneer de overheid vervolgens nóg meer kosten bij de burger neerlegt, kan zij niet verbaasd zijn wanneer gezinnen in de problemen komen. Een samenleving die werkelijk investeert in haar kinderen, zorgt ervoor dat een kind niet vanwege de financiële situatie van zijn ouders buiten de schooldeur komt te staan. Onderwijs is een recht. Dat recht moet niet alleen op papier bestaan, maar ook in de praktijk bereikbaar en betaalbaar blijven. De regering heeft daarin niet alleen een verantwoordelijkheid, maar ook een duidelijke verplichting tegenover de gezinnen die iedere dag opnieuw proberen hun hoofd boven water te houden.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
