President Jennifer Simons heeft de agro industrie nadrukkelijk naar voren geschoven als een van de pijlers waarop Suriname zich moet voorbereiden op de economische veranderingen die de offshore olie en gasontwikkeling met zich meebrengt. Voedselzekerheid, werkgelegenheid, economische groei en export moeten daarbij centraal staan. Achter deze ambitie schuilt echter een harde realiteit, een toekomstige olieboom kan de Surinaamse economie versterken, maar tegelijkertijd de kwetsbaarheid van het land vergroten als de productiecapaciteit onvoldoende meegroeit. De president waarschuwde dat landen die een olieboom meemaken vaak worden geconfronteerd met stijgende voedselprijzen. Toenemende inkomens en vraag kunnen de consumptie sterk doen groeien, terwijl de binnenlandse productie achterblijft. Voor een land dat een aanzienlijk deel van zijn voedselbehoefte importeert, is dat geen theoretisch risico. Wanneer olie inkomsten de vraag naar goederen en diensten aanjagen zonder dat landbouw, veeteelt, visserij en voedselverwerking dezelfde ontwikkeling doormaken, kan economische groei juist leiden tot een hogere afhankelijkheid van import.
Daarmee krijgt het voornemen om Suriname in grotere mate zelfvoorzienend te maken een strategisch karakter. Het kabinet wil in 2027 verder investeren in landbouwinstituten, kennis en vaardigheden, infrastructuur en waterbeheer. Ook andere vormen van productie moeten worden gestimuleerd. Dat vormt een logisch antwoord op de mogelijke economische druk van de oliesector. In de praktijk zal het succes echter afhangen van de uitvoering, de bereikbaarheid van financiering en vooral de vraag of investeringen daadwerkelijk leiden tot een structureel hogere productie. Suriname beschikt al over verschillende financieringsinstrumenten. Via onder meer het NOFA fonds en het Productie Krediet Fonds worden ondernemers onder gunstige voorwaarden ondersteund. Ook het Level up Krediet, dat jongeren tussen 18 en 27 jaar toegang geeft tot leningen tot SRD 400.000, moet investeringen in productie, verwerking, creatieve sectoren, ICT en innovatie stimuleren. De aanwezigheid van kredietprogramma’s betekent echter niet automatisch dat er een sterke productieve economie ontstaat. Goedkope financiering kan ondernemers helpen starten of uitbreiden, maar krediet alleen lost problemen rond infrastructuur, afzetmarkten, technische kennis, productiviteit, energievoorziening en bureaucratie niet op. Als die knelpunten blijven bestaan, dreigt financieringsbeleid vooral een instrument te worden waarmee bestaande problemen worden gefinancierd in plaats van opgelost.
Juist de agro industrie vraagt om een bredere aanpak. Landbouwgrond zonder betrouwbare waterhuishouding levert onvoldoende op. Productie zonder goede opslag en verwerking leidt tot verliezen. Boeren zonder toegang tot markten blijven kwetsbaar voor prijsschommelingen. En ondernemers die wel kunnen lenen maar onvoldoende technische en commerciële ondersteuning krijgen, lopen het risico schulden op te bouwen zonder een duurzame inkomstenstroom. Daar komt klimaatverandering bovenop. President Simons benadrukte terecht dat klimaatverandering geen toekomstscenario meer is, maar een actuele ontwikkeling waarmee Suriname rekening moet houden. Dat is vooral relevant voor een land waarvan het grootste deel van de bevolking en een groot deel van de economische activiteit zich in de laaggelegen kustvlakte bevindt. De kwetsbaarheid van Suriname staat bovendien in contrast met een van zijn grootste strategische troeven, meer dan 90 procent van het land is nog met bos bedekt. Volgens de president behoort Suriname tot de weinige koolstofnegatieve landen ter wereld. Dat bos vertegenwoordigt niet alleen ecologische waarde, maar kan ook economische betekenis krijgen via internationale klimaat en biodiversiteitsfinanciering. Daar ligt tegelijkertijd een belangrijke uitdaging. Suriname kan niet volstaan met het benadrukken van zijn bosrijkdom en vervolgens wachten op internationale financiering. Er moeten geloofwaardige systemen bestaan voor natuurbeheer, transparantie, controle en besteding van klimaatmiddelen.
De aangekondigde wet Natuurbeheer kan daarin een belangrijke rol spelen, maar wetgeving krijgt pas betekenis wanneer zij daadwerkelijk wordt uitgevoerd en gehandhaafd. De combinatie van olie en gasinkomsten, voedselzekerheid en klimaatverandering maakt duidelijk dat Suriname voor een fundamentele economische keuze staat. De toekomstige oliegelden kunnen consumptie financieren, maar ze kunnen ook worden ingezet om productiecapaciteit op te bouwen. Infrastructuur, landbouw, waterbeheer, onderwijs, technologie en verwerking kunnen ervoor zorgen dat olie inkomsten niet alleen tijdelijk voor meer koopkracht zorgen, maar bijdragen aan een economie die ook na de olieperiode kan functioneren. De waarschuwing van president Simons voor de risico’s van een olieboom is daarom relevant. Maar de echte test ligt niet in de formulering van beleid, kredietfondsen of beleidsvoornemens. De doorslag zal worden gegeven door uitvoering, controle en meetbare resultaten. Als Suriname zijn landbouwproductie, lokale verwerking en klimaatweerbaarheid niet tijdig versterkt, kan de verwachte olierijkdom gepaard gaan met grotere importafhankelijkheid, hogere kosten en nieuwe economische kwetsbaarheden. De agro industrie is daarmee meer dan een sector die naast olie en gas moet blijven bestaan. Zij wordt een belangrijke graadmeter voor de vraag of Suriname erin slaagt zijn toekomstige rijkdom om te zetten in duurzame economische zelfstandigheid.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
