Het ministerie van Grondbeleid en Bosbeheer (GBB) staat voor de uitdaging om jarenlange achterstanden bij gronduitgifte weg te werken, terwijl nieuwe aanvragen tegelijkertijd moeten worden behandeld. Minister Stanley Soeropawiro erkent dat de afhandeling van grondaanvragen wordt gehinderd door financiële beperkingen, gebrekkige infrastructuur en onvoldoende digitale samenwerking tussen overheidsdiensten. De aangekondigde hervormingen moeten de dienstverlening verbeteren, maar de uitvoering blijft vooralsnog afhankelijk van beschikbare middelen en structurele aanpassingen. Voor aanvang van de Raad van Ministers gaf Soeropawiro een toelichting op de achterstanden bij gronduitgifte. Het ministerie richt zich op oude grondaanvragen en bereidverklaringen waarvoor de uiteindelijke toewijzing nog niet is verstrekt. Tegelijkertijd moet de behandeling van nieuwe aanvragen doorgaan. Daarmee probeert het ministerie te voorkomen dat het oplossen van bestaande problemen opnieuw leidt tot een ophoping van dossiers. Die aanpak legt echter ook de omvang van het probleem bloot. Het wegwerken van achterstanden en het voorkomen van nieuwe vertragingen vereisen een efficiënte organisatie, voldoende personeel en een werkproces dat bestand is tegen de groeiende administratieve druk.
Zonder ingrijpende verbeteringen dreigt de achterstandsproblematiek zich te blijven herhalen. Het ministerie wil de bestaande procedures evalueren en waar mogelijk digitaliseren. Digitalisering wordt daarbij gepresenteerd als een belangrijke stap naar een efficiëntere afhandeling van grondaanvragen. De minister erkent echter dat het aanschaffen van digitale systemen alleen niet voldoende is. Ook de werkprocessen, infrastructuur en personele voorzieningen moeten worden verbeterd. Daarnaast vormen gebrekkige digitale verbindingen tussen overheidsdiensten een belemmering voor een geïntegreerde aanpak. Hierdoor blijft de verwerking van dossiers afhankelijk van systemen en procedures die onvoldoende op elkaar aansluiten. De beperkte financiële middelen maken de modernisering bovendien ingewikkeld. Ook het gebrek aan transportmogelijkheden belemmert veldinspecties, die noodzakelijk zijn voor de beoordeling van grondaanvragen. Daarmee blijkt dat de problemen bij gronduitgifte niet uitsluitend administratief van aard zijn, maar ook samenhangen met de operationele capaciteit van het ministerie. Een andere prioriteit is het ontsluiten van eerder aangewezen gebieden die nog niet bouwrijp zijn.
Hoewel deze gebieden al beschikbaar zijn gesteld voor verdere ontwikkeling, kunnen ze niet zonder aanvullende werkzaamheden daadwerkelijk worden benut. Daarvoor is samenwerking met het ministerie van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening noodzakelijk. De afhankelijkheid van andere overheidsdiensten maakt duidelijk dat gronduitgifte niet los kan worden gezien van infrastructuur, ruimtelijke ordening en de voorbereiding van woongebieden. Door de beperkte financiële ruimte zullen nieuwe werkzaamheden aan gebieden grotendeels moeten wachten op de begroting van 2027. Dat betekent dat burgers die wachten op grond niet alleen afhankelijk zijn van de administratieve afhandeling van hun aanvraag, maar ook van de beschikbaarheid van bouwrijpe terreinen. De begrotingsbeperkingen kunnen hierdoor een verdere vertraging veroorzaken in de daadwerkelijke beschikbaarstelling van grond. Ook het bestaande conversieproces is voorlopig stopgezet. Het proces wordt geëvalueerd en de commissie die zich hiermee bezighield, is inmiddels ontbonden. Tegelijkertijd werkt het ministerie aan herziene wetgeving voor gronduitgifte. Een belangrijk uitgangspunt van de aangekondigde hervormingen is het vergroten van de rechtszekerheid van grondhuurders. Soeropawiro wil dat zij meer zekerheid krijgen over het behoud van hun grond en de overdracht ervan aan kinderen en kleinkinderen. Daarnaast moet de verlenging van grondhuur eenvoudiger worden.
De herziening van de wetgeving biedt daarmee een mogelijkheid om bestaande onzekerheden binnen het grondbeleid aan te pakken. De daadwerkelijke verbetering zal echter afhangen van de inhoud van de nieuwe regels en de wijze waarop deze in de praktijk worden uitgevoerd. Op het gebied van landbouwgrond stelt Soeropawiro dat Suriname voorlopig over voldoende landbouwgrond beschikt. Volgens de minister ligt de prioriteit daarom bij een betere benutting van bestaande landbouwgebieden, in plaats van verdere uitbreiding ten koste van primair bos. Het ministerie wil voorkomen dat primair bos wordt opgeofferd voor grootschalige landbouw. Ook zullen geen bestemmingswijzigingen worden toegestaan voor grote landbouwgebieden om deze voor andere doeleinden te gebruiken. Deze uitgangspunten wijzen op een streven naar een strikter grondbeleid, waarbij landbouwontwikkeling en bescherming van bosgebieden beter op elkaar moeten worden afgestemd. De aangekondigde maatregelen moeten uiteindelijk leiden tot een efficiëntere gronduitgifte, meer rechtszekerheid en een beter beheer van beschikbare grond. De structurele uitdagingen blijven evenwel aanzienlijk. Zolang financiële middelen, infrastructuur en uitvoeringscapaciteit tekortschieten, dreigt de hervorming vooral een beleidsvoornemen te blijven, terwijl burgers met langdurig openstaande grondaanvragen blijven wachten op concrete resultaten.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com