De gemeenschappen langs de Saramaccarivier die zijn getroffen door de vissterfte, voelen zich in de steek gelaten door de regering. Terwijl de gevolgen van deze milieuramp hun dagelijks leven ontwrichten, blijft een structurele oplossing voor een van hun meest urgente behoeften uit, veilig drinkwater. De afhankelijkheid van de rivier, in combinatie met het ontbreken van aansluiting op het waterleidingnetwerk, maakt de situatie bijzonder zorgwekkend. De getroffen burgers zijn niet alleen geconfronteerd met onzekerheid over de veiligheid van hun leefomgeving, maar ook met een regering die volgens hen onvoldoende daadkracht toont. De vissterfte heeft de kwetsbaarheid van deze gemeenschappen opnieuw blootgelegd. Water is geen luxevoorziening, maar een primaire levensbehoefte. Wanneer een rivier door mogelijke verontreiniging niet veilig kan worden gebruikt, moet de overheid onmiddellijk zorgen voor betrouwbare alternatieven. Dat de bewoners nog altijd afhankelijk zijn van noodhulp en voedselpakketten, onderstreept hoe weinig vooruitgang er wordt geboekt bij het aanpakken van de kern van het probleem. De levering van voedselpakketten wordt ingezet als vorm van ondersteuning, maar de uitvoering verloopt niet altijd naar behoren. Bovendien lossen deze pakketten het belangrijkste probleem niet op. Zij bieden hooguit tijdelijke verlichting, terwijl de getroffen gezinnen behoefte hebben aan duurzame voorzieningen, zekerheid en perspectief.
Een voedselpakket kan een gezin enkele dagen helpen, maar vervangt geen schoon drinkwater, een betrouwbare watervoorziening of een duidelijk plan voor herstel. Wanneer de overheid noodhulp presenteert als bewijs van betrokkenheid, zonder tegelijkertijd de structurele oorzaken van de crisis aan te pakken, dreigt hulpverlening te verworden tot een tijdelijke politieke pleister op een diepe maatschappelijke wond. De regering moet daarom uitleggen welke concrete maatregelen worden genomen om de getroffen huishoudens duurzaam te ondersteunen. Daarbij mag het niet blijven bij incidentele leveringen en publieke toezeggingen. Er is behoefte aan een uitvoerbaar plan, duidelijke termijnen en controleerbare resultaten. Het is moeilijk te rechtvaardigen dat gemeenschappen in 2026 nog steeds verstoken zijn van een betrouwbare aansluiting op essentiële nutsvoorzieningen. Schoon drinkwater en elektriciteit vormen de basis voor volksgezondheid, hygiëne, onderwijs en economische ontwikkeling. Het ontbreken daarvan vergroot de afhankelijkheid van burgers en maakt hen extra kwetsbaar wanneer zich een milieuramp voordoet. Juist daarom zou de regering met de grootste spoed moeten onderzoeken hoe de getroffen gemeenschappen op het waterleidingnetwerk kunnen worden aangesloten.
Waar een onmiddellijke aansluiting technisch niet mogelijk is, moet een betrouwbaar alternatief worden gegarandeerd totdat een structurele oplossing is gerealiseerd. Het uitblijven van zichtbare vooruitgang voedt de indruk dat deze burgers pas politieke aandacht krijgen wanneer hun onvrede toeneemt en er dreiging van protest ontstaat. Die indruk is schadelijk voor het vertrouwen in de overheid. Publieke dienstverlening mag niet afhankelijk zijn van de mate waarin burgers druk kunnen uitoefenen op politieke leiders. De kritiek dat politici gemeenschappen gemakkelijker weten te bereiken wanneer verkiezingen naderen, raakt daarmee aan een fundamenteel probleem, burgers verdienen het hele jaar door aandacht, niet uitsluitend wanneer hun steun politiek van waarde is. BEP-fractieleider Ronny Asabina heeft de knelpunten van de getroffen gemeenschappen onder de aandacht van de regering gebracht. Daarbij vraagt hij ook duidelijkheid over de juridische status van de aansprakelijkheid van Grassalco. Die kwestie is van belang, omdat de vaststelling van verantwoordelijkheden niet in onduidelijkheid mag blijven steken wanneer burgers de gevolgen van een milieuprobleem ondervinden.
Daarnaast roept de vraag waarom het rapport van de Nationale Milieu Autoriteit (NMA) niet met de getroffen gemeenschappen wordt gedeeld, ernstige zorgen op over transparantie en informatievoorziening. Bewoners die rechtstreeks met de gevolgen van de vissterfte worden geconfronteerd, hebben recht op begrijpelijke en tijdige informatie over de bevindingen van het onderzoek, de mogelijke risico’s en de maatregelen die daaruit voortvloeien. Zonder openheid blijven onzekerheid en wantrouwen bestaan. De overheid moet duidelijk maken wat er is onderzocht, welke conclusies zijn getrokken en welke vervolgstappen noodzakelijk zijn. Daarbij moet zorgvuldig onderscheid worden gemaakt tussen vastgestelde feiten, mogelijke oorzaken en juridische aansprakelijkheid. De getroffen gemeenschappen langs de Saramaccarivier hebben geen behoefte aan een nieuwe politieke vertoning, maar aan bescherming, transparantie en tastbare resultaten. De regering moet prioriteit geven aan veilig drinkwater, betrouwbare noodvoorzieningen, duidelijkheid over aansprakelijkheid en volledige informatie over het milieurapport. Zolang deze basisvoorwaarden niet zijn gegarandeerd, blijven de bewoners afhankelijk van noodhulp en overgeleverd aan onzekerheid. Een verantwoordelijke regering laat haar burgers niet wachten tot hun nood uitmondt in protest. Zij grijpt tijdig in, neemt verantwoordelijkheid en zorgt ervoor dat essentiële voorzieningen geen privilege zijn, maar een vanzelfsprekend recht.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
