Duizenden besturingssystemen van Europese windmolens en zonneparken blijken rechtstreeks vanaf het openbare internet bereikbaar, waardoor kwaadwillenden in sommige gevallen niet alleen technische gegevens konden bekijken, maar mogelijk ook installaties konden uitschakelen. De ontdekking legt een gevaarlijke zwakke plek bloot in de snelle energietransitie, omdat duurzame stroomproductie steeds sterker afhankelijk wordt van digitale bediening, externe monitoring en software die niet altijd met dezelfde snelheid wordt beveiligd.
Een omvangrijke internetanalyse bracht 8.547 blootgestelde systemen in kaart die konden worden gekoppeld aan concrete zonneparken en windinstallaties in 35 Europese landen. Daarvan waren 7.942 systemen verbonden aan zonneparken en 605 aan windmolenlocaties. Het grootste deel bestond uit administratieve pagina’s en inlogschermen, maar bij ongeveer 181 locaties bestond het vermoeden dat een aanvaller volledige controle over de installatie had kunnen verkrijgen.
Onderzoekers Soufian El Yadmani van internetonderzoeksbedrijf Modat en Bouke van Laethem van het Nederlandse Nationaal Cyber Security Centrum presenteerden de bevindingen tijdens de ONE Conference in Den Haag. Machine learning werd gebruikt om enorme hoeveelheden internetgegevens te sorteren, te groeperen en aan specifieke energieparken te koppelen. De snelheid waarmee dat kon gebeuren vormt volgens hun analyse op zichzelf al een alarmsignaal, omdat een aanvaller dezelfde digitale inventarisatie eveneens binnen enkele uren kan uitvoeren.
Het onderzoek trof administratieve omgevingen, aanmeldpagina’s en operationele schermen waarop actuele productiegegevens en bedieningsmogelijkheden zichtbaar waren. Bij één windturbine konden bezoekers via een webpagina de locatie en actuele toestand bekijken, terwijl knoppen beschikbaar waren om de installatie te starten, stil te leggen of opnieuw in te stellen. Sommige systemen waren niet aan één turbine gekoppeld, maar bestuurden meerdere installaties of zelfs een volledig windpark.
Bij een afzonderlijk zonnepark of een kleine windinstallatie kan uitval nog beheersbaar lijken, maar de gevolgen veranderen zodra dezelfde zwakke software op tientallen locaties wordt gebruikt. Een aanvaller die gelijktijdig verschillende installaties uitschakelt, kan productie onverwacht laten wegvallen, netwerkbeheerders onder druk zetten en lokale stroomvoorzieningen verstoren. Energieparken die verbonden zijn met steden, luchthavens, ziekenhuizen, transportsystemen of andere vitale infrastructuur vormen daardoor een bijzonder aantrekkelijk doelwit.
De digitale blootstelling betekent niet automatisch dat alle gevonden systemen zonder wachtwoord konden worden overgenomen, maar een openbaar bereikbaar inlogscherm geeft aanvallers wel een duidelijk beginpunt. Zij kunnen gestolen wachtwoorden proberen, bekende softwarefouten misbruiken, standaardinstellingen onderzoeken of medewerkers met gerichte berichten benaderen. Iedere beheeromgeving die onnodig op het internet staat, vergroot daarmee het aanvalsoppervlak van een energiesysteem dat voortdurend beschikbaar moet blijven.
Spanje telde met 2.766 systemen de meeste blootgestelde zonneinstallaties, gevolgd door Griekenland met 1.860. Duitsland beschikt over de grootste geïnstalleerde zonnecapaciteit van Europa en had 672 vindbare zonnesystemen. De cijfers tonen dat het probleem niet tot één markt, fabrikant of type installatie beperkt blijft, maar zich over verschillende landen en technologieën heeft verspreid.
Duitsland stond eveneens bovenaan bij de blootgestelde windsystemen, met 212 gevonden installaties, terwijl Italië met 192 systemen kort daarachter volgde. De rangschikking moet voorzichtig worden gelezen, omdat zij gedeeltelijk afhankelijk is van de mate waarin onderzoekers een digitaal systeem aan een concrete fysieke locatie konden koppelen. Het werkelijke aantal kwetsbare installaties kan daardoor hoger liggen dan de bevestigde cijfers laten zien.
De waarschuwing komt op een moment waarop Europa zijn kritieke infrastructuur steeds nadrukkelijker als doelwit van sabotage en digitale aanvallen beschouwt. Westerse regeringen hebben verschillende incidenten sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 in verband gebracht met Russische activiteiten, hoewel Moskou iedere betrokkenheid ontkent. Een analyse van het Poolse cyberveiligheidsteam CERT Polska naar een aanval op dertig wind en zonnelocaties in december 2025 laat zien dat het gevaar niet uitsluitend theoretisch is.
Het risico wordt verder vergroot door kunstmatige intelligentie, omdat aanvallers daarmee sneller apparaten kunnen vinden, software kunnen analyseren en aanvalspogingen kunnen automatiseren. Nederlandse inlichtingendiensten, politie en vervolgingsinstanties waarschuwden vorige maand dat deze technologie de dreiging versnelt. Een slecht beveiligde beheerpagina hoeft daardoor niet meer handmatig door één hacker te worden onderzocht, aangezien geautomatiseerde systemen duizenden adressen tegelijk kunnen scannen en kwetsbare installaties onmiddellijk kunnen rangschikken.
Europese beheerders krijgen het dringende advies om administratieve en operationele interfaces direct van het openbare internet te verwijderen. Veilige toegang behoort via afgeschermde verbindingen, sterke identiteitscontrole en zorgvuldig beheerde apparaten te verlopen. Netwerken voor kantoorautomatisering moeten daarnaast gescheiden blijven van systemen die turbines, omvormers en energieparken besturen, zodat een gestolen wachtwoord of besmette laptop niet rechtstreeks toegang geeft tot de fysieke installatie.
De onthulling raakt eveneens Suriname, waar investeringen in zonneparken, slimme elektriciteitsmeters, onderstations en digitale energiesturing alleen duurzaam zijn wanneer cyberveiligheid vanaf het ontwerp wordt meegenomen. Energiebedrijven en toezichthouders zouden alle extern bereikbare systemen moeten inventariseren, standaardwachtwoorden verwijderen, meervoudige verificatie verplichten, netwerksegmentatie toepassen en noodscenario’s regelmatig testen. Contracten met buitenlandse leveranciers verdienen bepalingen over beveiligingsupdates, melding van kwetsbaarheden, toegang op afstand en verantwoordelijkheid na een incident, omdat technische modernisering zonder toezicht nieuwe afhankelijkheden kan creëren.
De energietransitie wordt vaak gemeten in megawatt, investeringsbedragen en aantallen zonnepanelen, maar de digitale bescherming achter iedere installatie bepaalt uiteindelijk hoe betrouwbaar die vooruitgang werkelijk is. Een turbine die vanaf een onbeveiligde webpagina kan worden stilgelegd, verandert groene energie in een kwetsbaar nationaal zenuwpunt. Europa heeft met 8.547 blootgestelde systemen geen klein technisch probleem ontdekt, maar een waarschuwing dat duurzame infrastructuur pas veilig is wanneer ook de digitale deur gesloten blijft.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
