NV Luchthavenbeheer wil van de Johan Adolf Pengel International Airport veel meer maken dan een moderne luchthaven. De organisatie spreekt inmiddels over het Johan Adolf Pengel International City Development Project, een megaproject dat niet alleen de luchthaven zelf, maar ook de omliggende gebieden en de lokale gemeenschap moet transformeren. Een ambitieus verhaal, zonder twijfel. Maar juist bij projecten van deze omvang moet ambitie worden getoetst aan realisme, financiële transparantie en uitvoerbaarheid. Directeur Vijay Chotkan presenteerde het plan aan president Jennifer Simons en haar adviseurs. Op het Kabinet van de President werd uitvoerig gesproken over de opzet, uitvoering en het budget. Dat klinkt veelbelovend, maar vooralsnog blijft vooral één fundamentele vraag overeind, waar ligt het concrete plan achter de indrukwekkende woorden? Een nieuwe terminal, parkeerfaciliteiten, een verbeterde landingsbaan, een nieuwe verkeerstoren, een vernieuwde Meteorologische Dienst, een medisch centrum, digitalisering en betere wegen naar de luchthaven.
Daarbovenop moet ook de omgeving worden ontwikkeld en de lokale gemeenschap worden meegenomen. Het is een indrukwekkend wensenpakket. Maar een wensenlijst is nog geen uitvoeringsplan. Juist daar ligt het grootste risico. Suriname heeft in het verleden vaker ambitieuze ontwikkelingsplannen gezien die uiteindelijk bleven steken in presentaties, studies, beleidsnota’s en mooie toekomstbeelden. Het land heeft geen gebrek aan plannen. Het probleem is veel vaker de uitvoering, de financiering, de continuïteit en de controle daarop. NV Luchthavenbeheer erkent bovendien zelf dat de luchthaven momenteel niet op het verwachte operationele niveau functioneert. Dat is een pijnlijke constatering. Voordat men spreekt over een internationale city development, moet de basis op orde zijn. Reizigers verwachten geen fantastische conceptpresentatie, maar een luchthaven die betrouwbaar, efficiënt, veilig en professioneel functioneert. Een moderne terminal heeft weinig waarde als de dienstverlening, infrastructuur en operationele organisatie achterblijven. Daar komt de financiële kwestie bij.
Het totale bedrag van het project is nog niet bekend en moet na een haalbaarheidsstudie worden vastgesteld. Dat betekent dat de samenleving wordt geconfronteerd met een megaproject waarvan de omvang wel wordt gepresenteerd, maar waarvan de uiteindelijke rekening nog niet op tafel ligt. Dat verdient maximale transparantie. Wie gaat dit betalen? Hoeveel komt uit de staatskas? Welke private partijen worden betrokken? Welke concessies worden mogelijk verleend? Welke risico’s draagt de overheid en welke risico’s worden bij investeerders gelegd? En hoe wordt voorkomen dat een project dat wordt gepresenteerd als nationale ontwikkeling uiteindelijk een financieel blok aan het been van de staat wordt? De verwijzing naar olie en gas maakt die discussie nog belangrijker. Directeur Chotkan stelt terecht dat de luchthaven rekening moet houden met de toekomstige ontwikkelingen in de olie en gassector, maar tegelijkertijd ook met toerisme. Juist daarom moet worden voorkomen dat de luchthavenontwikkeling volledig wordt gebouwd rondom verwachtingen over toekomstige inkomsten. Olie en gasinkomsten kunnen kansen creëren, maar ze mogen geen excuus worden voor financiële nonchalance. Ook de belofte dat de lokale gemeenschap zal worden meegenomen, klinkt goed. Maar participatie mag niet beperkt blijven tot awareness campagnes en informatiebijeenkomsten nadat de belangrijkste beslissingen al zijn genomen.
Als de omgeving daadwerkelijk onderdeel wordt van het project, moeten bewoners, ondernemers en lokale gemeenschappen vanaf het begin inzicht krijgen in de plannen, gevolgen, kansen en risico’s. Werkgelegenheid is eveneens geen garantie die automatisch uit een megaproject voortvloeit. De cruciale kwestie is welk type werkgelegenheid wordt gecreëerd, voor wie en voor hoelang. Krijgen mensen uit de omliggende gemeenschappen daadwerkelijk toegang tot banen en opleidingen of worden de beste functies uiteindelijk ingevuld door mensen die elders zijn opgeleid en wonen? Ook de betrokkenheid van de Nationale Milieu Autoriteit is essentieel. Een grootschalige ontwikkeling rond een luchthaven kan gevolgen hebben voor verkeer, geluid, natuur, waterhuishouding en de leefbaarheid van omliggende gemeenschappen. Milieubeoordelingen mogen daarom geen formaliteit worden die het project slechts achteraf moet afvinken. Duurzaamheid moet vanaf het ontwerp onderdeel zijn van de besluitvorming. De omslag van airport development naar city development is op papier een interessante visie.
Maar hoe groter het concept, hoe groter ook de verantwoordelijkheid om het concreet te maken. Suriname kan zich geen prestigeproject veroorloven dat uiteindelijk vooral uit renderings, toespraken en ambitieuze presentaties bestaat. Het land heeft behoefte aan een luchthaven die daadwerkelijk klaar is voor de toekomst. Dat betekent niet alleen een nieuwe terminal en moderne infrastructuur, maar ook goed bestuur, professionele dienstverlening, transparante aanbestedingen, controleerbare financiële afspraken en duidelijke verantwoordelijkheden. Het Johan Adolf Pengel International City Development Project kan een historische ontwikkeling worden. Maar dan moet het meer zijn dan een groot verhaal. De samenleving heeft recht op cijfers, planning, haalbaarheidsstudies, financieringsconstructies en duidelijke garanties over de uitvoering. Want een megaproject wordt niet groot omdat het zo wordt genoemd. Het wordt groot wanneer het aantoonbaar wordt gerealiseerd, verantwoord wordt gefinancierd en daadwerkelijk waarde creëert voor de bevolking. Tot die tijd blijft city development vooral een ambitieuze belofte.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
