Met honderden lichamen die door modderstromen en kolkende rivieren ver van de rampzone zijn meegevoerd, staat Nepal voor een onmenselijke keuze tussen een waardige, snelle begrafenis en de hoop van families die nog altijd wachten op een teken van leven. In het bosgebied van Devghat, bijna tweehonderd kilometer van de zwaarst getroffen valleien, zijn daarom noodgraven aangelegd voor slachtoffers die niet meer visueel kunnen worden geïdentificeerd.
De ramp begon op 26 augustus toen een verwoestende vloedgolf langs de Bhote Koshi in het district Rasuwa grote schade aanrichtte. Rivieroevers, wegen, nederzettingen en voorzieningen in meerdere districten werden geraakt, terwijl zoek en reddingsteams nog steeds proberen vast te stellen hoeveel mensen zijn omgekomen, gewond geraakt of vermist zijn. De Nepalese overheid heeft voor buitenlandse slachtoffers en hun familieleden een centraal noodpunt opgezet voor informatie, verificatie en consulaire ondersteuning.
De officiële dodentallen lopen nog op en duizenden mensen worden vermist. Veel lichamen zijn pas dagen later uit rivierbeddingen, puin en modder gehaald, vaak in een toestand waarin directe herkenning niet meer mogelijk is. Ziekenhuizen en tijdelijke mortuaria in Chitwan raakten snel overbelast, omdat de beschikbare capaciteit slechts een fractie van het aantal geborgen slachtoffers aankan.
Autoriteiten begonnen zaterdag met de begrafenis van 96 niet geïdentificeerde slachtoffers en hadden meer dan honderd verdere begrafenissen voorbereid. De maatregel is volgens lokale bestuurders nodig om gezondheidsrisico’s door snelle ontbinding te beperken, maar heeft voor nabestaanden een extra pijnlijke betekenis. Voor veel families voelt iedere begrafenis zonder naam als een deur die mogelijk te vroeg wordt gesloten.
De begrafenissen zijn daarom gekoppeld aan een uitgebreid registratiesysteem. Van elk lichaam worden DNA stalen, foto’s, kenmerken en een uniek identificatienummer vastgelegd, terwijl de exacte plaats van het graf boven en onder de grond wordt gemarkeerd. Als later een familielid via DNA of andere gegevens wordt geïdentificeerd, moeten de stoffelijke resten kunnen worden teruggevonden en opgegraven voor een passende afscheidsplechtigheid.
Forensische deskundigen uit India ondersteunen de Nepalese teams bij het genetisch onderzoek en ook met China wordt samengewerkt. Die technische hulp is cruciaal, want identificatie is meer dan een administratieve handeling. Zij bepaalt of families een overlijdensakte kunnen krijgen, rituelen kunnen uitvoeren, eigendomszaken kunnen regelen en uiteindelijk weten wat er met hun geliefde is gebeurd.
Onder de nabestaanden groeit de wanhoop terwijl zij van ver naar Chitwan reizen om foto’s te bekijken, registraties te doorzoeken en informatie te vragen. De ramp laat ook zien hoe kwetsbaar berggebieden worden wanneer extreem weer, instabiele hellingen, gletsjerwater en beperkte infrastructuur samenkomen, omdat een vloedgolf binnen minuten wegen, communicatie en hele gemeenschappen kan wegvagen.
Suriname kan bij eigen rampenplanning dezelfde menselijke kant niet uit het oog verliezen, want naast evacuatie, voedsel en medische hulp zijn mobiele mortuaria, DNA registratiemogelijkheden, centrale vermistenlijsten en duidelijke communicatie met families noodzakelijke onderdelen van een waardige crisisaanpak.
De noodgraven in Nepal zijn daarmee geen eindpunt, maar een belofte dat iedere onbekende dode alsnog een naam, een familie en een plaats in het verhaal van de ramp terug moet krijgen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
