Met de officiële heringebruikname van de Telefonische Crisishulplijn 114, presenteert de overheid een belangrijke voorziening voor burgers die kampen met acute psychosociale problemen. De hulplijn moet mensen in nood een luisterend oor bieden, eerste opvang verzorgen en waar nodig doorverwijzen naar professionele hulpverlening. Dat is zonder twijfel een ontwikkeling die toe te juichen valt. In een samenleving waar psychische problemen, huiselijk geweld, verslaving, financiële stress en sociale onzekerheid steeds vaker voorkomen, kan laagdrempelige hulp letterlijk van levensbelang zijn. Toch roept de herstart van de hulplijn ook enkele kritische vragen op. Volgens de initiatiefnemers is de hulplijn bedoeld voor personen die zich in een acute crisissituatie bevinden en direct behoefte hebben aan ondersteuning. Getrainde hulpverleners moeten helpen voorkomen dat problemen escaleren en burgers begeleiden naar passende zorg. De symbolische opening werd verricht door minister André Misiekaba van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid, in aanwezigheid van onder meer onderminister Radj Jadnanansing en PAHO-vertegenwoordiger Yafflo Ouattara.
Mentale gezondheid verdient meer aandacht en de overheid wil daar zichtbaar op inzetten. Toch valt op, dat de hulplijn tijdens de pilotfase slechts bereikbaar is van 07.00 uur tot 22.00 uur. Juist crisissituaties houden zich niet aan kantooruren. Veel noodsituaties ontstaan of verergeren in de late avond en nacht, wanneer mensen zich geïsoleerd voelen en reguliere hulpverlening niet bereikbaar is. De ambitie om binnen drie maanden naar een 24-uursdienstverlening te groeien klinkt positief, maar roept tegelijkertijd de vraag op waarom deze basisvoorwaarde niet vanaf de eerste dag gerealiseerd kon worden. Is er voldoende personeel? Zijn er genoeg middelen beschikbaar? En hoe duurzaam is de financiering van het project? Een ander aandachtspunt is dat een hulplijn slechts zo effectief is als het netwerk daarachter. Wanneer burgers worden doorverwezen, moet er ook daadwerkelijk professionele hulp beschikbaar zijn. Wachttijden, beperkte capaciteit binnen de geestelijke gezondheidszorg en een tekort aan gespecialiseerde hulpverleners kunnen de impact van de dienstverlening aanzienlijk verminderen.
Het succes van 114 zal daarom niet alleen afhangen van hoeveel telefoontjes worden aangenomen, maar vooral van wat er gebeurt nadat de verbinding wordt verbroken. Daarnaast zal de overheid moeten investeren in bekendheid en vertrouwen. Veel mensen schromen nog altijd om psychische problemen bespreekbaar te maken uit angst voor stigma of sociale veroordeling. Zonder brede voorlichting bestaat het risico dat de hulplijn wel bestaat, maar onvoldoende wordt gebruikt door degenen die haar het hardst nodig hebben. De heringebruikname van crisishulplijn 114 is een stap in de goede richting en een erkenning dat psychosociale ondersteuning geen luxe is, maar een maatschappelijke noodzaak. Tegelijkertijd verdient de samenleving meer dan een symbolische opening. Burgers zullen de komende maanden vooral kijken naar de praktijk, is de lijn bereikbaar, wordt er adequaat gereageerd en leidt hulp daadwerkelijk tot oplossingen? De herstart van 114 is daarom niet het eindpunt van een beleidstraject, maar het begin van een test. Pas wanneer de hulplijn dag en nacht bereikbaar is, voldoende deskundige ondersteuning biedt en wordt ondersteund door een sterk zorgnetwerk, kan worden gesproken van een echte doorbraak in de geestelijke gezondheidszorg van Suriname.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
