De behandeling van het conceptamendement op de ontwerpwet inzake de strafrechtelijke en civielrechtelijke ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel (OWVV) laat zien dat de Surinaamse wetgever inzet op een striktere aanpak van crimineel vermogen. Tijdens de vergadering van de Commissie van Rapporteurs (CvR) werd vooral gesproken over het versterken van de effectiviteit van de wet en het verbeteren van de uitvoerbaarheid in de praktijk. Maar achter die ambitie schuilen ook de bekende structurele uitdagingen, complexe wetgeving, beperkte uitvoeringscapaciteit en het risico dat samenhang met bestaande regels onvoldoende wordt bewaakt. De OWVV-wet, ingediend op 10 december 2025 door initiatiefnemers Ebu Jones en Ivanildo Plein, heeft een duidelijke doelstelling, het afpakken van crimineel vermogen, ongeacht de vorm of de route waarlangs het is verkregen. Daarmee richt de wet zich niet alleen op directe opbrengsten van criminaliteit, maar ook op indirecte en verhulde vermogensstromen. In theorie is dat een krachtige stap richting het ondermijnen van de economische basis van georganiseerde criminaliteit. In de praktijk is precies dat ook waar het vaak spaak loopt.
Tijdens de bespreking binnen de CvR werd duidelijk dat er gewerkt wordt aan het actiever en uitvoerbaarder maken van bepaalde wetsartikelen. Die formulering is veelzeggend, het suggereert dat eerdere versies van de tekst onvoldoende houvast boden voor daadwerkelijke toepassing. Wetgeving die in de praktijk moeilijk toepasbaar is, dreigt echter al snel te verworden tot symbolisch beleid, strenger op papier dan in uitvoering. Daarnaast kwam een belangrijk aandachtspunt naar voren, de samenhang met aanverwante wetgeving. Commissieleden wezen erop dat verschillende wetten die raakvlakken hebben met de OWVV niet los van elkaar bekeken mogen worden. Dat lijkt een technische opmerking, maar het raakt een kernprobleem van wetgevingspraktijk in Suriname en vergelijkbare rechtsstelsels, versnippering. Wanneer wetgeving naast elkaar bestaat zonder duidelijke afstemming, ontstaan juridische grijze zones, interpretatieverschillen en uiteindelijk vertraging in de uitvoering door justitiële instanties.
Want precies daar zit de kritische spanning, de OWVV vereist een goed gecoördineerd systeem van financiële analyse, datadeling en juridische slagkracht. Zonder voldoende institutionele capaciteit en duidelijke werkbare procedures dreigt de wet te stranden in uitvoeringstekorten. In veel landen is gebleken dat wetgeving rond criminele vermogens pas effectief wordt wanneer opsporingsdiensten, banken, toezichthouders en justitie naadloos samenwerken, een niveau van integratie dat niet vanzelf ontstaat door wetsteksten alleen. De Commissie van Rapporteurs heeft aangegeven de bevindingen mee te nemen in de verdere behandeling van de wet. Dat is noodzakelijk, maar niet voldoende. De echte toets zal pas komen wanneer de OWVV niet alleen juridisch robuust is, maar ook praktisch uitvoerbaar, consistent ingebed in het bestaande rechtskader en ondersteund door de nodige institutionele capaciteit. Zonder die voorwaarden dreigt de wet, ondanks haar ambitieuze doelstelling om crimineel vermogen structureel af te pakken, vooral een beleidsintentie te blijven in plaats van een effectief instrument tegen financiële criminaliteit.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
