In New York heeft de juridische poging van Sam Bankman Fried om zijn FTX veroordeling opnieuw open te breken een harde klap gekregen. Federale rechter Lewis Kaplan wees het verzoek om een nieuw proces af en noemde de aangevoerde nieuwe bewijzen ongegrond. Daarmee blijft de veroordeling van de voormalige cryptomiljardair overeind, terwijl zijn hoger beroep nog loopt en zijn verdediging blijft proberen het verhaal rond de ingestorte cryptobeurs te herschrijven.
Bankman Fried werd in november 2023 door een jury in New York schuldig bevonden aan zeven strafbare feiten rond fraude tegen klanten, kredietverstrekkers en investeerders van FTX. De aanklagers schilderden de zaak af als een van de grootste financiële fraudes van het afgelopen decennium, waarbij klantengeld via Alameda Research werd ingezet op een manier die de kern van het vertrouwen in de beurs uitholde. In 2024 kreeg hij een gevangenisstraf van 25 jaar, een straf die hem definitief van wonderkind van de cryptowereld tot symbool van ontspoorde financiële macht maakte.
De nieuwe procesaanvraag draaide om het betoog dat FTX volgens Bankman Fried niet werkelijk insolvent was en dat nieuw bewijs dit had kunnen aantonen. Hij verwees onder meer naar mogelijke verklaringen van Ryan Salame, de voormalige co chief executive van FTX Digital Markets, en Daniel Chapsky, voormalig hoofd data science bij FTX. Volgens Bankman Fried zouden zij terughoudend zijn geweest om te getuigen door druk, dreiging of vergelding vanuit de overheid.
Kaplan maakte korte metten met die redenering. Volgens de rechter had Bankman Fried de getuigen kunnen oproepen of ten minste kunnen proberen hun verklaringen af te dwingen, maar deed hij dat niet. De bewering dat hun afwezigheid of hun keuze om tegen hem te getuigen het gevolg was van overheidsdreiging, noemde Kaplan wild samenzweerderig en volledig tegengesproken door het dossier.
De rechter prikte ook door de poging heen om oude argumenten als nieuw bewijsmateriaal te presenteren. Volgens Kaplan waren de zogenoemde nieuwe feiten al vele malen voorbijgekomen. Dat is belangrijk, omdat een nieuw proces in het Amerikaanse strafrecht niet zomaar wordt toegekend op basis van een andere interpretatie van dezelfde feiten, maar alleen wanneer werkelijk nieuw en relevant materiaal beschikbaar komt dat de uitkomst had kunnen veranderen.
De zaak kreeg nog een extra laag doordat Bankman Fried kort voor de uitspraak zijn eigen verzoek voor een nieuw proces wilde intrekken. Hij stelde dat hij van Kaplan geen eerlijke behandeling verwachtte, nadat hij eerder ook had geprobeerd de rechter van de zaak te laten halen. Kaplan wees ook die manoeuvre af, waardoor het verzoek inhoudelijk werd behandeld en vervolgens hard werd verworpen.
Opvallend is dat Kaplan niet alleen de juridische argumenten, maar ook de publieke strategie van Bankman Fried bekritiseerde. De rechter verwees naar zijn pogingen om via interviews en publieke aandacht steun te verzamelen voor het idee dat FTX financieel anders in elkaar zat dan tijdens het proces werd vastgesteld. Daarmee kreeg de zaak opnieuw het karakter van een strijd om beeldvorming, waarin de veroordeelde oprichter niet alleen de rechtbank, maar ook het publiek probeert te overtuigen.
Die strijd raakt aan de kern van het FTX drama. Voor veel cryptobeleggers was FTX geen onbekend experimenteel project, maar een beurs die werd gepresenteerd als professioneel, liquide en verantwoord geleid. Toen het imperium instortte, bleek dat het vertrouwen van klanten, investeerders en kredietverleners veel sneller verdampte dan de glossy façade van sponsoring, politieke donaties en mediaprofilering had doen vermoeden.
Ryan Salame speelt in dit dossier een eigen rol. Hij pleitte schuldig in verband met strafbare feiten en werd in 2024 veroordeeld tot 90 maanden gevangenisstraf. Zijn naam opnieuw in de procesaanvraag gebruiken, zonder dat de rechtbank dat als nieuw en doorslaggevend bewijs zag, versterkte volgens de rechter niet het verzoek van Bankman Fried, maar de indruk dat de verdediging achteraf gaten probeert te zoeken in een dossier dat al uitvoerig is behandeld.
Ook de mogelijke gratievraag richting president Donald Trump bleef als politieke schaduw boven de zaak hangen. Bankman Fried heeft volgens berichtgeving geprobeerd een pardon te verkrijgen, maar Trump zou hebben aangegeven daar geen plannen voor te hebben. Dat maakt de juridische weg voorlopig belangrijker dan de politieke, al blijft de zaak door haar omvang, mediagevoeligheid en crypto betekenis voortdurend buiten de rechtszaal doorwerken.
Voor de cryptosector is deze uitspraak meer dan een hoofdstuk in het persoonlijke verhaal van SBF. Zij herinnert de markt eraan dat transparantie, custody, governance, klantengeld en interne controles geen bijzaak zijn, maar het fundament van vertrouwen. Zodra een beurs tegelijk handelsplatform, market maker, kredietmachine, investeringsvehikel en persoonlijke machtsstructuur wordt, ontstaat een risico dat geen marketingcampagne nog kan wegpoetsen.
Suriname kan uit deze zaak veel halen, omdat digitale financiële innovatie alleen veilig groeit wanneer toezicht, boekhouding, klantbescherming en aansprakelijkheid vooraf stevig zijn geregeld. Crypto, tokenisatie en digitale betalingen kunnen kansen bieden voor ondernemers en grensoverschrijdende handel, maar een klein financieel systeem moet extra alert zijn op concentratierisico, belangenverstrengeling en platforms die te veel macht krijgen zonder controle. Vertrouwen ontstaat niet door grote namen of snelle rendementen, maar door regels die overeind blijven wanneer de markt onder druk komt.
De afwijzing van het nieuwe proces maakt de juridische ruimte voor Bankman Fried smaller, ook al is zijn hoger beroep nog niet voorbij. Zijn poging om de geschiedenis van FTX te herschrijven strandde voorlopig op een rechter die vond dat de feiten niet nieuw waren en de beschuldigingen tegen de overheid geen steun vonden in het dossier. De cryptowereld kan daaruit één harde conclusie trekken, namelijk dat technologie misschien snel beweegt, maar fraude uiteindelijk wordt beoordeeld op bewijs, geldstromen en verantwoordelijkheid.
Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld als journalistieke en informatieve duiding. Het vormt geen investeringsadvies, beleggingsadvies, juridisch advies of technisch belastingadvies, mede omdat ontwikkelingen rond blockchain, digitale activa en belastingwetten snel kunnen veranderen.
Volg de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
