Een plechtigheid bij het Openbaar Ministerie kan gemakkelijk worden gevuld met formele woorden, plechtige gezichten en applaus. Maar achter de beëdiging van 83 nieuwe buitengewone agenten van politie schuilt iets dat veel zwaarder weegt dan een ceremonieel moment. Deze 83 personen krijgen een bijzondere verantwoordelijkheid binnen de rechtsstaat. Daarmee komt ook de vraag van integriteit, discipline en controle nadrukkelijk op tafel. Tijdens een officiële plechtigheid bij het Openbaar Ministerie legden de 83 beëdigden de eed of belofte af. De beëdiging werd verricht door de Procureur-Generaal, mr. G. Paragsingh. Onder de nieuwe buitengewone agenten bevinden zich oud-politieambtenaren, medewerkers en ondernemers uit zowel de publieke als particuliere sector. Een opmerkelijke mix, omdat daarmee mensen met verschillende achtergronden en ervaringen worden samengebracht binnen een functie die direct raakt aan orde, gezag en rechtshandhaving. De woorden van de Procureur-Generaal waren daarom meer dan een formele toespraak. Zij wees de beëdigden nadrukkelijk op de verantwoordelijkheid die zij met hun benoeming op zich nemen.
Die waarschuwing is niet overbodig. Wie bevoegdheden krijgt, die kunnen ingrijpen in het leven van anderen, kan zich geen gemakzucht, willekeur of belangenverstrengeling veroorloven. Een uniform, een legitimatie of een officiële bevoegdheid maakt iemand nog geen betrouwbare handhaver. Juist wanneer mensen vanuit verschillende sectoren worden aangesteld, is het van groot belang dat zij begrijpen dat hun persoonlijke achtergrond, zakelijke belangen of eerdere functies nooit boven de wet mogen staan. De beëdiging betekent dat de staat vertrouwen in hen stelt. Dat vertrouwen moet vervolgens iedere dag opnieuw worden verdiend. Daar ligt ook de werkelijke betekenis van deze plechtigheid. Suriname heeft geen behoefte aan meer functies die vooral op papier indrukwekkend ogen. Het land heeft behoefte aan mensen die hun bevoegdheden zorgvuldig, professioneel en onafhankelijk uitoefenen. Buitengewone agenten moeten beseffen dat hun optreden gevolgen kan hebben voor burgers, instellingen en de geloofwaardigheid van de rechtshandhaving als geheel.
De aanwezigheid van onder anderen minister van Olie, Gas en Milieu Patrick Brunings en SBB-directeur Jurmain Pinas gaf de plechtigheid bovendien een breder bestuurlijk karakter. De samenwerking tussen verschillende overheidsinstanties kan waardevol zijn, maar samenwerking mag nooit leiden tot onduidelijkheid over verantwoordelijkheden. Hoe meer bevoegdheden en organisaties elkaar raken, hoe belangrijker duidelijke regels, toezicht en verantwoording worden. De beëdiging zelf verliep volgens het vertrouwde protocol. De Politie Combo verzorgde de muzikale omlijsting en bracht bij de opening het Surinaams volkslied ten gehore. Symboliek is belangrijk. Het volkslied, de eed en de aanwezigheid van hoge functionarissen benadrukken dat de functie niet draait om persoonlijk aanzien, maar om dienstbaarheid aan de samenleving. Toch begint de echte test pas nadat de muziek is gestopt, de toespraken zijn uitgesproken en de felicitaties zijn gegeven. Dan moeten deze 83 personen bewijzen dat de eed geen formaliteit was.
Dan moeten zij laten zien dat zij weerstand kunnen bieden aan druk, verleiding en persoonlijke belangen. Dan wordt zichtbaar of zij hun bevoegdheden gebruiken om de wet te dienen of dat bevoegdheden ooit worden ingezet voor andere doeleinden. De samenleving mag daarom niet alleen kijken naar het aantal beëdigde agenten, maar vooral naar de kwaliteit van hun optreden. Bevoegdheden zonder verantwoordelijkheid kunnen gevaarlijk zijn. Verantwoordelijkheid zonder toezicht evenzeer. Juist daarom moeten professionaliteit, integriteit en transparantie centraal blijven staan. De 83 nieuwe buitengewone agenten hebben een bijzondere mijlpaal bereikt. Maar die mijlpaal is tegelijkertijd het begin van een zware opdracht. Hun beëdiging geeft hen geen vrijbrief, maar juist een extra verplichting. De felicitaties van het Openbaar Ministerie zijn terecht. De komende periode zal echter moeten uitwijzen of de 83 beëdigden niet alleen de eed hebben afgelegd, maar ook daadwerkelijk begrijpen wat die eed van hen verlangt. Want macht maakt een handhaver niet sterk. Karakter, integriteit en het consequent respecteren van de wet doen dat wel.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
