De installatie van nieuwe bestuursorganen bij de Stichting Suriname Hospitality and Tourism Training Centre (SHTTC) en de Stichting Productieve Werk Eenheden (SPWE) wordt gepresenteerd als een nieuwe stap in de ontwikkeling van de Surinaamse arbeidsmarkt. Onderminister van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid (VWA), dr. Raj Jadnanansing, koppelt de benoemingen aan ambitieuze plannen om kwetsbare mensen beter toegang te geven tot werk, beroepsgerichte trainingen en ondernemerschap. Maar bestuurlijke wisselingen en mooie beleidsvoornemens zijn op zichzelf geen garantie voor banen, inkomenszekerheid of economische zelfstandigheid. Bij de SPWE keert Naomi Ejasjas-Friperson terug als voorzitter van de Raad van Toezicht, terwijl Don Elliot aantreedt als nieuwe voorzitter van de Raad van Bestuur van SHTTC. Beide instellingen krijgen daarmee nieuwe bestuurlijke impulsen, maar de samenleving mag meer verwachten dan alleen nieuwe namen op bestuurslijsten. Het land heeft behoefte aan aantoonbare resultaten. Dat wordt des te belangrijker omdat de regering zich een concreet doel heeft gesteld, eind 2027 moeten minimaal 3000 mensen zijn getraind via de werkarmen van het Directoraat Welzijn en Arbeid, waaronder SAO, SHTTC en SPWE.
Dat klinkt indrukwekkend, maar het aantal deelnemers aan een training mag nooit de belangrijkste maatstaf worden. Een certificaat aan het einde van een opleiding verandert iemands leven niet automatisch. De werkelijke waarde van een training wordt pas zichtbaar wanneer iemand daarna daadwerkelijk werk vindt, een inkomen verdient of een levensvatbare onderneming opbouwt. Daar ligt precies de zwakke plek van veel arbeidsmarktprogramma’s. Jarenlang is in Suriname geïnvesteerd in opleidingen en trainingen zonder dat altijd duidelijk was hoeveel deelnemers uiteindelijk duurzaam aan het werk gingen. Een opleiding die niet aansluit op de realiteit van de arbeidsmarkt kan gemakkelijk verworden tot een bezigheid die vooral statistieken oplevert. Mensen worden getraind, certificaten worden uitgereikt en beleidsrapporten worden gevuld, terwijl dezelfde mensen vervolgens opnieuw buiten de arbeidsmarkt blijven staan. Jadnanansing zegt terecht dat beroepsgerichte trainingen moeten aansluiten op de behoefte van werkgevers. Maar die aansluiting moet niet slechts een beleidszin blijven. De instituten moeten veel harder worden afgerekend op de daadwerkelijke vraag vanuit de economie. Als bedrijven bepaalde vaardigheden nodig hebben, moeten opleidingen daarop worden ingericht. Als een sector nauwelijks vacatures heeft, moet worden voorkomen dat grote groepen mensen worden opgeleid voor functies waarvoor simpelweg onvoldoende werk beschikbaar is.
De verwachte groei rond de olie en gassector wordt daarbij als belangrijke kans genoemd. Die ontwikkeling kan inderdaad nieuwe banen en economische activiteiten creëren. Maar er schuilt ook een gevaar in het blindstaren op de olie en gasindustrie. Suriname kan zich niet permitteren om arbeidsmarktbeleid uitsluitend te bouwen rond verwachtingen over toekomstige economische groei. Mensen hebben vandaag inkomen nodig. Jongeren moeten vandaag perspectief hebben. Gezinnen kunnen niet leven van prognoses over banen die mogelijk over enkele jaren ontstaan. Daarom is de rol van SPWE van groot belang. Niet iedereen zal rechtstreeks een baan vinden bij een werkgever. Voor een deel van de beroepsbevolking kan kleinschalig ondernemerschap een realistisch alternatief zijn. Maar ook hier geldt dat ondernemerschap meer vereist dan een korte training en een enthousiast beleidsverhaal. Startende ondernemers hebben toegang nodig tot financiering, begeleiding, markten, administratie, technologie en afzetmogelijkheden. Zonder die randvoorwaarden bestaat het risico dat mensen worden aangespoord om een onderneming te beginnen die binnen korte tijd strandt.
Ook het voornemen om de verschillende werkarmen nauwer te laten samenwerken verdient kritische aandacht. Het is al jarenlang een probleem binnen overheidsorganisaties dat instellingen langs elkaar heen werken, middelen versnipperen en vergelijkbare activiteiten uitvoeren. Als SAO, SHTTC en SPWE grotendeels afzonderlijk opereren, ontstaat inefficiëntie terwijl financiële en personele middelen beperkt zijn. Het aangekondigde onderzoek naar samenwerking, fusie en verzelfstandiging kan daarom verstandig zijn, maar alleen wanneer het leidt tot minder bureaucratie en betere dienstverlening. Een fusie om de fusie is geen oplossing. Een nieuwe organisatiestructuur zonder betere prestaties is slechts een administratieve verschuiving. De echte uitdaging is om een systeem te creëren waarin iemand die vandaag werkloos is, daadwerkelijk wordt begeleid van training naar inkomen. Dat vereist duidelijke trajecten, goede registratie van resultaten en vooral transparantie over wat er met de deelnemers gebeurt nadat de training is afgerond. De nieuwe besturen van SHTTC en SPWE krijgen daarmee een zware verantwoordelijkheid.
Zij moeten niet slechts functioneren als formele toezichthouders, maar als bewakers van kwaliteit, efficiëntie en resultaat. De samenleving heeft recht op inzicht in hoeveel mensen worden getraind, hoeveel daadwerkelijk werk vinden, hoeveel ondernemingen duurzaam overeind blijven en hoeveel mensen uiteindelijk economisch zelfstandig worden. Suriname heeft genoeg ervaring met beleid dat op papier overtuigend klinkt, maar in de praktijk onvoldoende oplevert. De belofte om 3000 mensen te trainen mag daarom niet eindigen als een mooi cijfer in een regeringsrapport. Achter iedere deelnemer staat een persoon die werk zoekt, een gezin dat afhankelijk kan zijn van inkomen en een samenleving die zich geen verspilling van talent kan veroorloven. De installatie van nieuwe besturen kan een begin zijn. Maar het echte werk begint pas daarna. Niet het aantal vergaderingen, bestuursbenoemingen of certificaten zal bepalen of dit beleid succesvol is. Alleen duurzame banen, succesvolle ondernemingen en mensen die daadwerkelijk op eigen benen kunnen staan, zullen uiteindelijk bewijzen dat deze aanpak meer is dan opnieuw een reeks ambitieuze beloften.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
