De ingebruikname van het nieuwe voetgangersverkeerslicht aan de Jagernath Lachmonstraat, nabij het Lyceum schoolcomplex, wordt gepresenteerd als een belangrijke stap voor de verkeersveiligheid. En op zichzelf is een veilige oversteekplaats voor schoolgaande kinderen zonder twijfel een goede zaak. Maar in een land waar verkeersveiligheid structureel onder druk staat, verdient een enkel verkeerslicht geen applaus alsof daarmee een fundamenteel probleem is opgelost. Het verkeerslicht is gerealiseerd binnen het Quick Impact Project (QIP) van de regering van de Republiek India. Daarmee is opnieuw sprake van internationale samenwerking die op straat zichtbaar wordt en direct nut kan hebben voor de samenleving. Dat verdient waardering. Tegelijkertijd legt deze ontwikkeling bloot, hoe afhankelijk Suriname nog altijd is van externe ondersteuning voor relatief eenvoudige, maar essentiële voorzieningen in de openbare ruimte. Een verkeerslicht bij een school zou geen uitzonderlijk project moeten zijn. Het zou onderdeel moeten zijn van een normaal, structureel en goed gefinancierd verkeersveiligheidsbeleid. Kinderen die dagelijks naar school gaan, zouden niet afhankelijk mogen zijn van de toevallige beschikbaarheid van buitenlandse projectmiddelen om veilig een straat te kunnen oversteken. Waarnemend hoofd van de afdeling Traffic Monitoring and Digital Technology van het ministerie van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening, Ajay Soekhradj, stelde terecht dat verkeersveiligheid een gedeelde verantwoordelijkheid is. Automobilisten moeten zich aan de regels houden en in schoolzones extra voorzichtig zijn.
Maar verantwoordelijkheid kan niet uitsluitend bij de weggebruiker worden gelegd. Ook de overheid heeft een zware verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat wegen, kruispunten, oversteekplaatsen, verkeerslichten, wegmarkeringen, verlichting en trottoirs daadwerkelijk voldoen aan de eisen van een moderne verkeersomgeving. Suriname heeft niet alleen behoefte aan losse verkeerslichten, maar aan een samenhangend systeem. Een verkeerslicht heeft weinig waarde als voetgangers vervolgens over slecht onderhouden trottoirs moeten lopen, wegen onvoldoende zijn gemarkeerd, verkeersborden ontbreken of automobilisten nauwelijks worden gecontroleerd. Verkeersveiligheid begint niet bij het indrukken van een knop bij een oversteekplaats, maar bij een overheid die consequent investeert, onderhoud pleegt en handhaaft. Minister Stephen Tsang wees op de groeiende verkeersdruk als gevolg van de economische ontwikkeling van Suriname. Dat is een belangrijk punt. Economische groei betekent immers niet alleen meer bedrijvigheid en inkomen, maar ook meer voertuigen, meer transportbewegingen en meer druk op een infrastructuur die nu al op veel plaatsen tekortschiet. Als de verkeersdruk daadwerkelijk verder zal toenemen, is het onverantwoord om pas in actie te komen wanneer knelpunten onhoudbaar zijn geworden. De ingebruikname van dit verkeerslicht zou daarom vooral moeten worden gezien als een waarschuwing voor wat nog moet gebeuren. Eén veilige oversteekplaats maakt een verkeerssysteem nog niet veilig.
Het is een begin, geen eindpunt. De aanwezigheid van meerdere scholen rond de Jagernath Lachmonstraat maakt de situatie extra gevoelig. Schoolgaande kinderen behoren tot de meest kwetsbare verkeersdeelnemers. Zij kunnen niet worden beschouwd als kleine volwassenen die zich onder alle omstandigheden zelfstandig door chaotisch verkeer kunnen bewegen. De inrichting van de openbare ruimte moet juist rekening houden met hun kwetsbaarheid. De bijdrage van India via het Quick Impact Project verdient erkenning. Ambassadeur Subhash Gupta benadrukte terecht dat dergelijke projecten concrete voordelen opleveren voor de Surinaamse samenleving en de banden tussen beide landen versterken. Maar buitenlandse steun mag geen excuus worden voor een overheid om structurele verantwoordelijkheid af te schuiven. Suriname moet uiteindelijk zelf in staat zijn om zijn verkeersinfrastructuur planmatig te verbeteren. Internationale partners kunnen ondersteunen, maar zij kunnen niet de plaats innemen van nationaal beleid, structurele begrotingen, degelijk onderhoud en consequente handhaving. De onthulling van een herdenkingsplaquette, de officiële fotosessie en de demonstratie van het verkeerslicht geven de ingebruikname een feestelijk karakter.
Dat is begrijpelijk. Maar een verkeerslicht moet uiteindelijk niet worden beoordeeld op de ceremonie waarmee het wordt geopend, maar op de veiligheid die het jarenlang biedt. Het begint daarom pas nadat de linten zijn verdwenen, de camera’s zijn vertrokken en de dagelijkse verkeersdruk opnieuw zijn intrede heeft gedaan. Als Suriname verkeersveiligheid werkelijk serieus neemt, moet dit nieuwe verkeerslicht niet het hoogtepunt zijn, maar één klein onderdeel van een veel groter programma. Meer veilige schoolzones, betere voetgangersvoorzieningen, degelijke wegmarkeringen, moderne verkeersregeling, betere straatverlichting, strengere controle en vooral structureel onderhoud zijn noodzakelijk. Een verkeerslicht kan een kind helpen veilig de straat over te steken. Maar alleen een serieus verkeersveiligheidsbeleid kan ervoor zorgen dat kinderen in de eerste plaats veilig onderweg zijn. De samenleving heeft behoefte aan minder ceremonies en meer structurele resultaten. Dit verkeerslicht is welkom. Nu moet blijken of het de voorbode is van een bredere aanpak of slechts opnieuw een zichtbaar, klein succes in een verkeerssysteem dat op veel plaatsen nog dringend aan modernisering toe is.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
