In Santiago wordt begin mei een zwaar economisch gesprek gevoerd, omdat ECLAC de fiscale kwetsbaarheid van Latijns Amerika en het Caribisch gebied opnieuw centraal zet in een tijd van lage groei, dure financiering en grote internationale onzekerheid. Van 4 tot en met 6 mei organiseert de VN commissie de 38ste sessie van het Regionaal Seminar over Fiscaal Beleid, het belangrijkste regionale forum over begrotingen, belastingen, overheidsuitgaven en financiering voor ontwikkeling. Autoriteiten van ministeries van Financiën uit tien landen nemen deel, samen met experts van onder meer de IDB, Wereldbank, OESO, IMF, CAF en CIAT.
Het seminar komt op een moment waarop de regio economisch weinig ruimte heeft om fouten te maken. ECLAC plaatst het debat nadrukkelijk in de context van lage groei en hoge onzekerheid, met panels over publieke investeringen, structurele achterstanden, belastingbeleid, subnationale financiën en duurzame ontwikkelingsfinanciering. De bijeenkomst wordt geopend door ECLAC secretaris generaal José Manuel Salazar Xirinachs en de Spaanse ambassadeur in Chili, Laura Oroz.
De agenda laat zien dat het begrotingsvraagstuk niet langer alleen gaat over inkomsten en uitgaven. Overheden moeten tegelijk armoede bestrijden, investeren in infrastructuur, klimaatrisico’s opvangen, sociale bescherming verbeteren en toch hun schulden geloofwaardig houden. Die spanning wordt groter doordat veel landen nog altijd groeien op een niveau dat te laag is om structurele achterstanden snel te verkleinen.
Tijdens de bijeenkomst presenteert ECLAC de Fiscal Panorama of Latin America and the Caribbean 2026. Dat rapport analyseert de fiscale trends van 2025 en behandelt onder meer belastingontduiking of niet naleving bij de personenbelasting en belastinguitgaven die met sociale doelen worden gemotiveerd. Daarmee komt een gevoelig punt op tafel, omdat veel landen te weinig innen, maar tegelijk via vrijstellingen en fiscale voordelen geld laten weglekken dat ook voor publieke diensten nodig is.
Ook de Revenue Statistics in Latin America and the Caribbean 2026 worden op 5 mei gepresenteerd. Die publicatie wordt gezamenlijk opgesteld door ECLAC, de OESO, CIAT en de IDB groep, en geeft inzicht in de belastingopbrengsten van de regio. Zulke cijfers zijn belangrijk omdat fiscale discussie zonder harde data snel verandert in politieke slogans over meer belasting, minder belasting of hogere uitgaven.
De regio zit gevangen in een moeilijke combinatie van sociale nood en beperkte begrotingsruimte. Overheden hebben meer publieke investeringen nodig om productiviteit, onderwijs, zorg, digitalisering, transport en klimaatbestendigheid te verbeteren. Tegelijk maken schulden, rente, externe onzekerheid en zwakke groei het moeilijker om die investeringen zonder risico te financieren.
De Wereldbank waarschuwde in haar economische update van april 2026 dat de regio nog altijd met een moeizame groeiomgeving te maken heeft, terwijl inflatie in veel landen richting doelstellingen beweegt maar de laatste stap hardnekkig blijft. Diensteninflatie, loon en prijsdynamiek en indexatie kunnen de daling van inflatie vertragen, waardoor centrale banken en ministers van Financiën minder speelruimte krijgen. Dat maakt begrotingsbeleid extra belangrijk, omdat slecht getimede uitgaven of zwakke belastinginning het macro economische evenwicht kunnen verstoren.
Ook het IMF heeft de regio eerder opgeroepen tot geloofwaardige schuldpaden, betere coördinatie tussen monetair en fiscaal beleid en een sterker ondernemingsklimaat. Volgens die analyse blijft de potentiële groei van de regio rond een laag niveau hangen, mede door zwakke productiviteit, hoge reguleringslasten en beperkte regionale handel. Die diagnose sluit aan bij de ECLAC agenda, waarin publieke investeringen en belastingversterking niet los worden gezien van bredere economische ontwikkeling.
Subnationale financiën verdienen daarbij bijzondere aandacht. Gemeenten, districten, provincies en regio’s staan vaak het dichtst bij burgers, maar hebben niet altijd de middelen, administratie of belastingcapaciteit om hun taken degelijk uit te voeren. Een zwakke lokale overheid kan nationale ontwikkelingsplannen vertragen, omdat uitvoering uiteindelijk plaatsvindt in dorpen, steden, havens, scholen, wegen en wijken.
De discussie over belastinguitgaven wordt waarschijnlijk een van de spannendste onderdelen. Vrijstellingen, subsidies en fiscale voordelen worden vaak verkocht als steun voor investeringen of sociale doelen, maar zonder strenge evaluatie kunnen zij uitgroeien tot verborgen begrotingslekken. Een modern fiscaal beleid moet daarom niet alleen vragen hoeveel belasting wordt geheven, maar ook wie uitzonderingen krijgt, waarom die worden gegeven en welke resultaten daartegenover staan.
Voor het Caribisch gebied is de inzet nog scherper, omdat kleine economieën vaak zwaar leunen op import, toerisme, externe financiering en kwetsbare infrastructuur. Klimaatschokken kunnen in een seizoen jaren aan begrotingsplanning onderuit halen, terwijl beperkte schaal het moeilijk maakt om grote publieke investeringen zelfstandig te dragen. De OESO wees in 2026 ook op het belang van snellere en betere investeringsmobilisatie voor duurzame en veerkrachtige ontwikkeling in de Cariben.
Suriname moet deze technische bijeenkomst in Santiago op de voet volgen, omdat dezelfde vragen hier dagelijks op de begroting drukken. Sterkere belastinginning, minder willekeurige vrijstellingen, betere projectselectie, transparante publieke investeringen en eerlijkere sociale uitgaven zijn geen boekhoudkundige luxe, maar voorwaarden om olie inkomsten later niet te verspillen. Een land dat groei wil omzetten in echte ontwikkeling, moet zijn fiscale huis zo inrichten dat geld niet alleen binnenkomt, maar ook meetbaar productief wordt besteed.
ECLAC legt met dit seminar een fundamentele waarheid bloot. Lage groei wordt gevaarlijker wanneer overheden geen geloofwaardige inkomstenbasis hebben, en sociale ambities worden kwetsbaar wanneer investeringen afhankelijk blijven van tijdelijke meevallers. De regio heeft daarom geen behoefte aan harder begrotingsgeluid, maar aan betere fiscale architectuur, met data, discipline en politieke moed als basis.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
