Met de achttiende BRICS top op 12 en 13 September krijgt India in New Delhi een zeldzaam diplomatiek moment om te tonen of de sterk uitgebreide groep werkelijk kan uitgroeien tot een economische en politieke kracht, of vooral een verzameling landen blijft met uiteenlopende belangen en een gedeelde kritiek op de bestaande wereldorde. De bijeenkomst sluit het Indiase voorzitterschap af, dat dit jaar in het teken staat van veerkracht, innovatie, samenwerking en duurzaamheid.
BRICS begon als een overleg tussen Brazilië, Rusland, India en China, waarna Zuid Afrika zich in 2010 aansloot. De organisatie telt inmiddels elf volwaardige leden, met ook Egypte, Ethiopië, Indonesië, Iran, Saoedi Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten aan tafel. Die uitbreiding vergroot het economische bereik over Azië, Afrika, het Midden Oosten en Latijns Amerika, maar maakt gezamenlijke standpunten tegelijk ingewikkelder.
Handel, investeringen, digitale infrastructuur, energie, onderwijs, werkgelegenheid, innovatie en hervorming van internationale instellingen staan hoog op de agenda. India probeert de top nadrukkelijk neer te zetten als een forum dat niet alleen kritiek levert op westerse machtsstructuren, maar ook concrete samenwerking organiseert rond technologie, ontwikkeling en toegang tot financiering.
De kernvraag blijft echter hoe ver de leden bereid zijn te gaan. BRICS is geen vrijhandelszone, heeft geen gezamenlijke munt en kent geen centraal beleid dat nationale belangen kan overrulen. China en India concurreren economisch en dragen een grensgeschil met zich mee, Rusland blijft onder zware geopolitieke druk staan en landen uit het Midden Oosten verschillen scherp van mening over regionale conflicten en veiligheidsvraagstukken.
Een mogelijk bezoek van de Chinese president Xi Jinping zou de aandacht verder opvoeren. Zijn aanwezigheid in Delhi is nog niet officieel bevestigd, maar een ontmoeting met premier Narendra Modi zou meer gewicht krijgen dan de gebruikelijke topdiplomatie, omdat beide landen de economische motor van de groep vormen en tegelijk elkaars strategische rivalen zijn.
Ook de slotverklaring verdient aandacht, want diplomatieke taal laat precies zien hoeveel overeenstemming werkelijk is bereikt. Een krachtige passage over hervorming van de Verenigde Naties, digitale handel, betalingssystemen, energie of conflicten in het Midden Oosten zou wijzen op groeiende eensgezindheid. Een voorzichtig en vaag document zou juist blootleggen dat de uitbreiding van BRICS de politieke verschillen sneller heeft vergroot dan het vermogen om samen te handelen.
De top in Delhi wordt daarom geen gewone bijeenkomst met speeches en groepsfoto’s, maar een stresstest voor een blok dat meer invloed wil zonder zelf vast te lopen in interne tegenstellingen. Economische omvang en bevolkingsgrootte geven BRICS gewicht, maar gewicht verandert pas in macht wanneer landen ook gezamenlijke besluiten kunnen dragen.
Suriname kan de ontwikkelingen nauwlettend volgen, omdat een sterkere samenwerking tussen opkomende economieën nieuwe kansen kan openen voor handel, ontwikkelingsfinanciering, voedselzekerheid en technologische kennis. Deelname aan nieuwe economische netwerken heeft echter alleen waarde wanneer het land met een eigen agenda onderhandelt en niet slechts reageert op plannen die elders zijn gemaakt.
De wereld zal in september vooral kijken of BRICS in Delhi een geloofwaardige route naar concrete samenwerking neerzet, of opnieuw bewijst dat grootse geopolitieke ambities nog geen garantie zijn voor gezamenlijke daadkracht.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
