In de afgelegen dorpen van Guyana’s noordwestelijke Regio Een wordt de hoge prijs van voedsel niet alleen bepaald door wat een kip, stuk rundvlees of zak rijst kost bij de leverancier, maar vooral door de lange en dure reis die elk product moet afleggen voordat het een winkelplank bereikt. Bewoners van Santa Rosa en andere gemeenschappen in het Moruca gebied betalen daardoor volgens president Irfaan Ali bedragen die ver boven de gewone marktprijs liggen, een realiteit die blootlegt hoe transportkosten armoede kunnen verdiepen zonder dat er op papier sprake is van schaarste.
De regering wil die druk terugdringen met een vaste vrachtverbinding vanuit Charity naar Santa Rosa en omliggende dorpen. Het voornemen is dat jonge ondernemers deze bootdienst gaan exploiteren met financiering via de Guyana Development Bank, onder een model dat winstgevend moet zijn maar tegelijk rekening houdt met de draagkracht van de gemeenschap. Daarmee wordt vervoer niet langer gezien als een technische bijzaak, maar als een bepalende schakel tussen nationale economische groei en de vraag of gezinnen in het binnenland hun dagelijkse boodschappen werkelijk kunnen betalen.
Een goedkoper vrachttarief kan echter slechts tijdelijk verlichting bieden wanneer de regio afhankelijk blijft van voedsel dat van ver moet komen. De regering koppelt het plan daarom aan uitbreiding van de landbouw, waaronder pluimveeteelt en andere lokale productie. Iedere kip, groente of landbouwproduct dat binnen Moruca wordt geproduceerd, haalt een deel van de vervoerskosten uit de uiteindelijke consumentenprijs en creëert tegelijk inkomen voor boeren, jongeren en kleine ondernemers in de eigen gemeenschap.
De kritiek op de luchtvaartsector maakt duidelijk dat infrastructuur op zichzelf geen garantie biedt voor lagere prijzen. Er is de afgelopen jaren geïnvesteerd in verbindingen met afgelegen gebieden, maar bewoners zien die publieke investeringen nog onvoldoende terug in betaalbare vracht en betaalbare voedselvoorziening. Wanneer een vliegtuig, landingsbaan of subsidie niet leidt tot aantoonbaar lagere tarieven, blijft de economische winst hangen tussen de hoofdstad en het binnenland, in plaats van terecht te komen bij de huishoudens die er het meest van afhankelijk zijn.
De echte test voor het plan ligt daarom niet bij de aankondiging van een bootdienst, maar bij de prijskaartjes die enkele maanden later in Santa Rosa hangen. Transparante vrachtprijzen, betrouwbare vaarschema’s, toezicht op de doorberekening van kosten en voldoende lokale productie moeten voorkomen dat een nieuwe verbinding slechts een nieuwe tussenlaag wordt die geld verdient aan dezelfde kwetsbare consument. Betaalbaar voedsel vraagt om een keten die werkt vanaf de boer en vervoerder tot de winkelier en het gezin.
Ook Suriname kent dorpen langs rivieren en in het binnenland die te vaak betalen voor afstand, logistieke zwakte en beperkte marktmacht. Gerichte investeringen in gekoeld vervoer, lokale voedselproductie, opslagcapaciteit en betrouwbare verbindingen kunnen daar meer verschil maken dan algemene prijsmaatregelen die de oorzaak van de hoge kosten ongemoeid laten.
De stap in Moruca kan daarom uitgroeien tot meer dan een regionale voorziening, mits de overheid de beloofde sociale verantwoordelijkheid meetbaar maakt en bewoners niet opnieuw moeten wachten op voordelen die onderweg verdwijnen. Een gemeenschap wordt pas werkelijk verbonden wanneer bereikbaarheid ook leidt tot betaalbaarheid, productie en economische zeggenschap.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
