De samenwerking binnen de Surinaamse coalitie begint zichtbare barsten te vertonen. ABOP-voorzitter en DNA-vicevoorzitter Ronnie Brunswijk heeft voor het eerst nadrukkelijk de mogelijkheid op tafel gelegd dat zijn partij de coalitie verlaat als de behandeling van de ABOP niet verandert. Daarmee krijgt de onvrede binnen de regeringssamenwerking een politieke lading die moeilijk nog als een intern meningsverschil kan worden afgedaan. Brunswijk maakte duidelijk dat de ABOP de regering voorlopig blijft ondersteunen, maar dat het geduld van zijn partij niet onbeperkt is. Volgens hem worden afspraken die binnen de coalitie zijn gemaakt niet nagekomen en worden personen die namens de ABOP voor bepaalde functies zijn voorgedragen, onder druk gezet of van hun positie verwijderd. De oproep van Brunswijk is daarmee scherp, steun aan de regering is geen blanco cheque. Als de emmer is overgelopen, wat gaat gebeuren? Dan gaan we eruit, stelde hij. Daarmee houdt de ABOP voorzitter een vertrek nadrukkelijk als politiek scenario achter de hand. Een belangrijk conflictpunt is volgens Brunswijk, het niet nakomen van afspraken over benoemingen. De ABOP zou binnen de coalitiesamenwerking kandidaten hebben mogen voordragen voor verschillende functies. Volgens de partijvoorzitter waren die afspraken duidelijk en waren ook andere coalitiepartners daarbij betrokken, die dingen zijn niet gehonoreerd.
Dat raakt aan een fundamenteler probleem binnen iedere coalitie, vertrouwen. Wanneer partijen afspraken maken over de verdeling van verantwoordelijkheden en vervolgens het gevoel krijgen dat die afspraken terzijde worden geschoven, ontstaat niet alleen frustratie, maar ook een machtsstrijd over invloed binnen de regering. Volgens Brunswijk is dat inmiddels zichtbaar op verschillende ministeries en instellingen. Directeuren die aan de ABOP zijn gelieerd, zouden worden weggehaald. Voor de partijleiding is dat kennelijk meer dan een reeks afzonderlijke personele beslissingen. Het wordt gezien als een patroon. Brunswijk zegt dat hij hierover met president Jennifer Simons heeft gesproken. Volgens hem heeft hij haar duidelijk gemaakt dat met deze situatie niet goed gaat. De president zou daarop hebben toegezegd dat er verbetering komt. De president heeft me haar woord gegeven, dus ik ga wachten, zei Brunswijk. Daarmee kiest hij voorlopig voor de diplomatieke route. Maar tegelijkertijd heeft hij een duidelijke grens getrokken. De uitspraken van Brunswijk maken duidelijk dat de ABOP niet van plan is genoegen te nemen met een louter ondersteunende rol. De partij wil worden betrokken bij besluiten die haar politieke positie en haar voorgedragen functionarissen raken.
Dat lijkt op het eerste gezicht een eenvoudige eis, maar politiek gezien gaat het om meer. Het gaat om de vraag hoeveel ruimte coalitiepartners daadwerkelijk hebben om invloed uit te oefenen wanneer de grootste of invloedrijkste regeringspartij beslissingen neemt. Volgens Brunswijk komen tijdens partijvergaderingen regelmatig klachten binnen over de behandeling van mensen die aan de ABOP zijn gelieerd. Ook de verhouding tussen Raden van Commissarissen en directies ligt gevoelig. Een president-commissaris moet volgens hem toezicht houden, maar niet op de stoel van de directeur gaan zitten. Achter die opmerking schuilt opnieuw dezelfde klacht, grenzen tussen toezicht, bestuur en politieke invloed zouden volgens de ABOP niet altijd worden gerespecteerd. Brunswijk richtte zijn kritiek bovendien rechtstreeks op de NDP. Hij verwerpt het beeld dat de NDP vanwege haar verkiezingsresultaat zelfstandig de koers binnen de coalitie kan bepalen. De NDP denkt gewoon dat ze de verkiezingen hebben gewonnen. De NDP heeft de verkiezingen niet gewonnen. De NDP heeft 18 zetels en met 18 zetels kan je niks doen, stelde hij. De uitspraak onderstreept de machtsverhouding die volgens Brunswijk binnen de coalitie niet uit het oog mag worden verloren. Geen enkele coalitiepartner beschikt volgens hem over voldoende zetels om zonder samenwerking de politieke agenda volledig te bepalen.
Daarmee lijkt Brunswijk een duidelijke waarschuwing af te geven aan de NDP, de ABOP verwacht dat haar positie als coalitiepartner wordt gerespecteerd. Voorlopig blijft de ABOP aan boord. Brunswijk zegt dat hij de president het voordeel van de twijfel geeft en de ontwikkelingen afwacht. Maar zijn taalgebruik laat weinig ruimte voor de gedachte dat de spanningen vanzelf zullen verdwijnen. Je hebt geduld, maar geduld raakt op op een bepaald punt. Een kleine gebeurtenis kan volgens hem uiteindelijk de druppel zijn die de emmer doet overlopen. Daarmee heeft Brunswijk een politiek waarschuwingssignaal afgegeven. De ABOP blijft de regering steunen, maar koppelt die steun steeds nadrukkelijker aan de manier waarop de partij wordt behandeld. Wij gaan onze mensen niet zo voor de haaien gooien. De komende periode wordt daarmee cruciaal voor de coalitierelatie. Zolang gemaakte afspraken worden hersteld en de ABOP zich voldoende gehoord voelt, blijft de samenwerking overeind. Maar als de klachten over benoemingen, invloed en behandeling van ABOP gelieerde functionarissen blijven opstapelen, kan de politieke rekening snel hoger worden. De emmer is volgens Brunswijk nog niet overgelopen. Maar hij heeft wel laten weten dat hij inmiddels gevaarlijk dicht bij de rand staat.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
