Vandaag staat de wereld stil bij iets wat voor velen onzichtbaar is, maar letterlijk boven ons hoofd hangt, de ozonlaag. Vandaag wordt wereldwijd de Internationale Dag voor het Behoud van de Ozonlaag, ook wel Wereld Ozondag, herdacht. Een dag die meer is dan een symbolische herinnering aan een milieuprobleem uit het verleden. Het is een waarschuwing dat internationale afspraken alleen waarde hebben wanneer ze ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. 16 september verwijst naar 1987, de datum waarop het Montreal Protocol inzake stoffen die de ozonlaag afbreken, werd aangenomen. Dat verdrag groeide uit tot een van de belangrijkste voorbeelden van internationale samenwerking op milieugebied. Wetenschap, politiek en industrie werden samengebracht rond één duidelijke opdracht, de stoffen die de ozonlaag aantasten terugdringen en uiteindelijk uitfaseren. Het mondiale thema van Wereld Ozondag 2026 luidt ‘Global action for a cooler planet’, met als ondertitel ‘Celebrating 10 years of sustainable cooling under the Kigali Amendment to the Montreal Protocol.’ Daarmee wordt tien jaar stilgestaan bij het Kigali Amendment, dat in 2016 werd aangenomen. Kigali bouwde voort op het succes van Montreal, maar verlegde de aandacht ook naar een ander gevaar.
Fluorkoolwaterstoffen, beter bekend als HFK’s, tasten de ozonlaag niet op dezelfde manier aan als veel van de stoffen die eerder onder het Montreal Protocol werden aangepakt, maar het zijn wel krachtige broeikasgassen. Ze worden op grote schaal gebruikt in koelkasten, airconditioners en andere koel en klimaatregelingsapparatuur. De wereld moet tegelijkertijd de uitstoot van broeikasgassen beperken. Dat betekent dat de manier waarop landen koelen, produceren, importeren, installeren en consumeren steeds belangrijker wordt. Het Kigali Amendment stimuleert daarom niet alleen de afbouw van HFK’s, maar ook de overgang naar energie efficiëntere en duurzamere koeltechnologieën. De bescherming van de ozonlaag is geen zaak die uitsluitend in internationale vergaderzalen wordt beslist. De uitvoering begint nationaal, bij regelgeving, controle, kennis, importeurs, bedrijven, koeltechnici en uiteindelijk ook bij consumenten. Apparatuur die vandaag wordt geïmporteerd en geïnstalleerd, kan immers jarenlang invloed hebben op het milieu. Het Ministerie van Olie, Gas en Milieu (OGM) zet zich via de Nationale Ozon Unit bij de Nationale Milieu Authoriteit in voor de uitvoering van de verplichtingen van Suriname. Daarbij zijn bewustwording en capaciteitsversterking belangrijke onderdelen. Juist daar ligt een cruciale uitdaging.
Internationale verdragen kunnen indrukwekkend klinken, maar dat alleen beschermt geen atmosfeer. Daarvoor zijn goed opgeleide technici, verantwoorde importpraktijken, adequate regelgeving, controle en toegang tot moderne technologie noodzakelijk. Ook bedrijven en consumenten dragen verantwoordelijkheid voor de keuzes die zij maken. De overgang naar duurzame koeling vraagt daarom om meer dan mooie woorden op een internationale themadag. Overheid, bedrijfsleven, importeurs, koeltechnici en consumenten vormen samen een keten waarin iedere schakel telt. Wanneer één schakel achterblijft, wordt verduurzaming moeilijker. Wereld Ozondag 2026 markeert tien jaar Kigali Amendment. Het is een moment om stil te staan bij wat internationale samenwerking heeft bereikt, maar ook bij wat nog moet gebeuren. De bescherming van de ozonlaag en het beperken van klimaatverandering zijn geen afzonderlijke opdrachten meer. Ze raken steeds sterker met elkaar verweven. Voor Suriname betekent, dat internationale afspraken moeten worden vertaald naar concrete nationale actie. Niet morgen, maar structureel en consequent. De ozonlaag is een schild dat de aarde beschermt tegen schadelijke ultraviolette straling. Het behoud ervan is daarmee geen luxe, maar een verantwoordelijkheid tegenover mens, milieu en toekomstige generaties. Een koelere planeet begint uiteindelijk niet met één verdrag, één ministerie of één technologie. Zij begint met gezamenlijke verantwoordelijkheid en met de bereidheid om internationale beloften daadwerkelijk om te zetten in daden.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
